20-avgust kuni Yaqin Sharqqa Amerikaning «Jorj Vashington» nomli aviatashuvchisi yetib keldi. U mintaqaga yanvar oyida – AQSH va Isroilning Eronga qarshi hujumi boshlanishidan oldinroq kelgan «Avraam Linkoln» aviatashuvchisidan jangovar navbatchilikni qabul qilib oldi. «Linkoln» AQShning Eronga qarshi barcha harbiy amaliyotlarida ishtirok etdi. U jami 250 kundan ortiq vaqt mobaynida navbatchilik qildi va va dengizda uzluksiz boʻlish davomiyligi boʻyicha avvalgi rekordni yangiladi. Dengizchilarning yaqinlari kemadagi sharoit juda ogʻir ahvolga kelib qolganini aytib berishgan. Ogʻir mehnat, antisanitariya, shuningdek, oziq-ovqat va dam olish yetishmasligi tufayli ekipaj aʼzolarining ruhy holati keskin yomonlashgan, baʼzilar bortdan sakrab, joniga qasd qilishga uringan.
«Avraam Linkoln» (Abraham Lincoln) aviatashuvchisi xizmatni 2025-yil noyabrida boshlagan (oʻshanda u Venesuela sohillari yaqiniga yuborilgandi). 2026-yil yanvarida uni Yaqin Sharqqa olib kelishdi, 28-fevral kuni esa AQSH va Isroil Eron boʻylab zarba berishga kirishdi. Harbiy kema Eron pozitsiyalarini bombalash va portlarini bloklash boʻyicha kampaniyalarda ishtirok etdi.
Dastlab qisqa muddatli kampaniya sifatida rejalashtirilgan Yaqin Sharqdagi urush yarim yildan ortiq vaqtga choʻzildi. Bu vaqt davomida aviatashuvchi dengizda qoldi va ekipaj aʼzolari (uning umumiy soni besh mingga yaqin) ogʻir sharoitlardan, jumladan, oziq-ovqat yetishmasligi va antisanitariya holatlaridan shikoyat qila boshladi.
Iyul oyida «Linkoln» dengizda uzluksiz boʻlish boʻyicha 207 kunlik nuqtadan oʻtdi va bu borada 2020-yilgi pandemiya chogʻida «Duayt Eyzenhauer» aviatashuvchisi tomonidan oʻrnatilgan rekordni yangiladi.
«Linkoln»ning butun navbatchilik davridagi portga yagona kirishi Yaqin Sharqqa joʻnashdan oldin, 11–12-dekabr kunlari qayd etilgandi. Harbiy dengizchilikka ixtisoslashgan Stars & Stripes nashriga koʻra, odatda, aviatashuvchi ekipaji aʼzolari har 30-45 kunda portga kirish imkoniyatiga ega boʻladi, lekin operativ vazifalar bu taqvimni buzishi mumkin.
Operatsiyalarning yuqori surʼati, katta zoʻriqish va dam olish yoʻqligi dengizchilarning ahvoliga taʼsir koʻrsatgan. «Bizning ruhiy salomatligimiz va jismoniy holatimiz xavf ostida. Bizga yordam kerak», – deb yozgandi iyul oyida dengizchilardan biri oʻz oilasiga yoʻllagan maktubida. Jamoaning boshqa aʼzolari ham toliqishdan shikoyat qilishgan. Bundan tashqari, dengizchilar gigiyena vositalari yetishmasligi, shuningdek, ishlamaydigan hojatxonalar, mogʻor bosgan dushxonalar va uzoq vaqt davomida issiq suv boʻlmagani haqida hikoya qilishgan.
Navy /U.S. Navy/Planet Pix via ZUMA Press Wire / Scanpix / LETA
7-iyul kuni «Linkoln» Oʻmondagi portlardan birida qisqa muddatga toʻxtaydi. Oʻsha vaqtda vaziyatni oʻz koʻzlari bilan baholash uchun uning bortiga CNN muxbirlari chiqishgan. Ular kemada uch kun boʻlishdi va vaziyatni gazetalardagi bir oʻlchamli tasvirlardan koʻra «murakkabroq» deb topishdi. Jurnalistlar bu yerda «haqiqiy qiyinchiliklar» «haqiqiy matonat» bilan yonma-yon ekanini taʼkidlashgan. Ularning soʻzlariga koʻra, bu vaqtga kelib ovqatlanish bilan bogʻliq vaziyat allaqachon yaxshilangandi (dengizchilar ilgari vazn yoʻqotishdan shikoyat qilishgan), kema portga kirganidan soʻng bir necha oydan beri mavjud boʻlmagan yangi meva va sabzavotlar paydo boʻlgandi.
Lekin jamoaning ruhiy holati bilan bogʻliq muammolar saqlanib qolayotgandi. CNN muxbirlari tashrifidan keyinroq dengizchilardan biri qutqaruv nimchasini kiygan holatda aviatashuvchi bortidan oʻzini suvga otgan, keyin esa ustidan nimchani yechib tashlagan. Uni vertolyot orqali suvdan chiqarib olishgan. Jamoa aʼzolarining yaqinlari bortdan oʻzini tashlashga boʻlgan boshqa urinishlar haqida ham aytib berishgan.
«Mening oʻgʻlim hozir shu kemada, u va uning hamkasblari doimo barchasidan qutulish uchun kemadan sakrash haqida oʻylashlarini eshitish juda ogʻir», – deb yozgan edi iyul oyida dengizchilardan birining ota-onasi Stars & Stripes nashriga. Oila aʼzolarining soʻzlariga koʻra, ular ortiqcha mehnat va xavfli vazifalar harbiy xizmatning bir qismi ekanini tushunishadi, ammo koʻpchilik «Linkoln» ekipaji dengizchilarning jismoniy va ruhiy charchogʻiga yetarlicha eʼtibor bermasdan, juda ogʻir sharoitlarda jangovar operatsiyalarni bajarishda davom etayotganini aytadi.
Piemags /news / Alamy / Scanpix / LETA
Mudofaa vaziri Pit Hegset dengizchilarning qarindoshlarining shikoyatlariga javoban yomon sharoitlar haqidagi xabarlar «mutlaqo buzib koʻrsatilgani»ni aytdi. «Quloq soling, biz har bir kemada, har bir ekipajda va har bir kapitanda ularga taqdim etishimiz mumkin boʻlgan hamma narsa boʻlishini taʼminlaymiz. Baʼzi missiyalar boshqalariga qaraganda uzoqroq davom etadi va men bu dengizchilarga boshqalardan koʻra koʻproq hurmat va minnatdorchilik bildiraman», – deya qoʻshimcha qilgan u.
Donald Tramp jurnalistning dengizchilarning oila aʼzolari «Linkoln»dagi sharoitlardan xavotirda ekani haqidagi savoliga shunday javob berdi: «Yoʻq, unday emas». Undan aviatashuvchining Yaqin Sharqdagi missiyasi choʻzilib ketmadimi, deb soʻralganda, AQSH prezidenti missiya davomiyligi «hali yetarlicha uzoq boʻlmagani»ni aytgandi.
20-avgust kuni esa baribir «Avraam Linkoln» oʻrniga boshqa aviatashuvchi – «Jorj Vashington» keldi. Shu hafta Tramp AQSH Eronga qarshi «eng halokatli iqtisodiy operatsiya» oʻtkazishga vaʼda berdi. Erondagilar bu tahdidlarni qoralashdi, Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi esa urush qayta boshlansa, yanada «halokatli» qurollardan foydalanishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
