«Amerika mudofaaga tayyorlanmagan». AQŞ bazalaridagi Eron zarbalari oqibatlari aks etgan suratlar eʼlon qilindi
|19:34 / 17.09.202626 0647 min
Bu suratlar Pentagon nazorat organi öz hisobotida Amerikaning Yaqin Şarqdagi bazalarida yuzlab bino va inşootlar Eron zarbalari oqibatida şikastlangani va vayron bölganini maʼlum qilişi ortidan eʼlon qilindi.
Amerikadagi CBS telekompaniyasi Eron zarbalaridan keyin AQŞning Yaqin Şarqdagi qator obyektlarida yuzaga kelgan vayrongarçiliklar kölamidan guvohlik beruvçi kadrlarni qölga kiritdi.
Saudiya Arabistonidagi şahzoda Sulton aviabazasida zarbaga uçragan Boeing E-3 Sentry samolyoti fotosurati
Harbiy xizmatçilar tomonidan taqdim etilgan fotosuratlarda ikkiga bölinib ketgan radar samolyot, yer bilan bitta bölgan treylerlar va kuçli şikastlangan binoni köriş mumkin.
Fotosuratlar (sanalar keltirilmagan) AQŞning Saudiya Arabistoni va Kuvaytdagi bazalari hamda obyektlarida olingan.
Harbiy xizmatçilardan biri telekanalga anonim tarzda şunday degan: «Bu bazalarimizga yetkazilgan jiddiy şikastlanişlar va bu haqda Amerika jamoatçiligiga maʼlum qilinmagan. Biz u yerda [xuddiki] közlarimizni yumib turganmiz va yuzimizga zarbalar qabul qilib olganmiz».
Saudiya Arabistonidagi «Şahzoda Sulton» aviabazasida olingan fotosuratda Boeing E-3 Sentry samolyoti ikkiga bölinib ketgani, uning dum qismi ğijimlanib, paçoqlanganini köriş mumkin.
Fotosuratlarda sanalar yöq bölsa-da, şu yil martida xuddi şunday samolyot zarbaga uçrab, yöq qilingani tasdiqlangandi.
Boeing E-3 AWACS erta ogohlantiriş samolyotlari uzoq masofadagi ehtimoliy nişonlarni aniqlaş va kuzatiş uçun foydalaniladi.
Öşanda AQŞ rasmiysi Reuters agentligiga Eronning aviabazaga uyuştirgan hujumi oqibatida 12 nafar amerikalik askar yaralangani, ulardan ikki nafarining ahvoli oğir ekanini maʼlum qilgandi.
Kuvaytdagi «Byuring» bazasida olingani taxmin qilinayotgan (ularning ham sanasi körsatilmagan) ikkita fotosuratda esa yakson qilingan treylerlar hamda çodir körinişidagi, tom qismi ilma-teşik bölgan va tutun içida qolgan inşoot aks etgan.
Foto: CBS News
Kuvaytdagi «Byuring» bazasida Eron zarbalari ostida vayron bölgan treylerlar
Mavzuga oid
Yana bir fotosuratda Eronning Kuvaytdagi «Orifjon» bazasiga zarbasi oqibatida şikastlangan tört qavatli binoni köriş mumkin.
Mart oyida uşbu bazaga hujum oqibatida sunʼiy yöldoş aloqa uskunalari şikastlangani haqida xabar berilgandi, ammo bu fotosuratda ham xuddi öşa zarba oqibatlari aks etgani aniq emas.
Ham demokratlar, ham respublikaçilar maʼmuriyatlarida milliy xavfsizlik masalalari sohasida işlagan sobiq mulozim Brayan Katulis bu suratlar «Amerika öz mudofaasini töğri tayyorlamaganidan» dalolat berişini taʼkidlaydi.
«Bundan taşqari, AQŞning Xitoy va Rossiya kabi raqiblari Eronga nişon tanlaşda yordam bergan bölişi mumkinligi haqida işonçli dalillar mavjud. Tramp maʼmuriyati bu zaifliklarni bartaraf etiş uçun heç narsa qilmadi», – deya qöşimça qildi hozirda Yaqin Şarq institutida katta ilmiy xodim bölib işlayotgan Katulis.
Bu suratlarning barçasi Pentagon nazorat organi öz hisobotida Amerikaning Kuvayt, Bahrayn, Qatar, BAA, Saudiya Arabistoni, Iroq, Ömon va Iordaniyadagi bazalarida yuzlab bino va inşootlar Eron zarbalari oqibatida şikastlangani va vayron bölganini tasdiqlaşi ortidan eʼlon qilindi.
Hisobotda jihozlar körinişidagi yöqotişlar 3,7 milliard dollarni taşkil etgani qayd etilgan. Umuman olganda, hisobotga köra, 29-iyungaça AQŞ uruşga 33,4 milliard dollar sarflagan.
Hisobotni tuzganlarning maʼlumotiga köra, uruş boşlanganidan keyingi bir neça oy mobaynida «Amerikaning önlab samolyotlari yöq qilingan yoki şikastlangan».
Hujjatda bir neçta şikastlangan samolyotlar, jumladan, Saudiya Arabistonida Eron zarbalari oqibatida şikastlangan yoki yöq qilingan beşta yoqilği quyiş samolyoti sanab ötilgan.
Sana körsatilmagan suratda Eronning Kuvaytdagi «Byuring» bazasiga bergan zarbasi natijasida şikastlangan inşootdan kötarilayotgan tutun körinadi.
Kongressning Byudjet boşqarmasi tomonidan tayyorlangan alohida hisobotda taʼkidlanişiça, E-3 samolyotlari endi işlab çiqarilmayapti va ularni zamonaviyroq E-7 bilan almaştirişga töğri keladi.
Boşqarma bitta E-3 samolyoti narxi 500 mln dollarni taşkil etişi, harbiy harakatlar davomida yöqotilgan texnikalar, jumladan, samolyotlar, dronlar va katta masofali havo hujumidan mudofaa tizimlarining umumiy narxi 1,9 mlrd dollarni taşkil etişini qayd etgan.
Byudjet boşqarmasi öz tahlili yakuniy emasligi, çunki mudofaa vazirligi sörovlarga javob bermagani, natijada boşqarma hukumat maʼlumotlar bazalari va oçiq manbalarga tayanişga majbur bölganini bildirgan.
Bundan taşqari, hisobotga köra, AQŞ qurolli kuçlari amalga oşirişni rejalaştirayotgan taʼmirlaş va tiklaş işlari kölami hali aniq emas.
Brayan Katulis garçi «bu xarajatlar Tramp maʼmuriyati jiddiy natijalarga erişmasdan qimmatli harbiy resurslarni qanday sarflaganini körsatsa-da», AQŞ qurolli kuçlarining umumiy jangovar tayyorgarligiga yetkazilgan zarar jiddiyroq ekanini taʼkidlagan.
«Qöşma Ştatlar harbiy kuçlarini Osiyodan Yaqin Şarqqa köçirişga majbur böldi, natijada Amerika va uning Osiyodagi hamkorlari Xitoy oldida yanada zaifroq ahvolga tuşib qoldi. Bundan taşqari, AQŞ öq-dori zaxiralari tugaşi Rossiyaga Amerikaning NATO böyiça ittifoqçilarining zaif nuqtalarini izlaş va Ukrainaga qarşi tajovuzkor uruşini davom ettiriş imkonini bermoqda», – deydi u.
Garçi AQŞ texnik yöqotişlarni qoplaş uçun moliyaviy resurslarga ega bölsa-da, mamlakat allaqaçon byudjet muammolariga duç kelmoqda va Yaqin Şarq yoki dunyoning boşqa qismlarida yuzaga kelişi mumkin bölgan keskinliklarga tayyorgarlik köriş uçun buni yetarliça tez qila olmasligi mumkin, deya qöşimça qildi u.
Kuvaytdagi «Orifjon» bazasidan olingan uşbu suratda binoga yetkazilgan zarar kölami aks etgan
Oq uyga jamoatçilikning Eronga qarşi 28-fevral kuni boşlangan uruşni yakunlaş böyiça talabi kuçayib bormoqda.
Uruş boşlanganidan beri Eron ham Amerikaning mintaqadagi bazalari hamda ittifoqçi davlatlarga, xususan, Isroilga muntazam ravişda zarba berib kelmoqda.
Seşanba kuni keçqurun AQŞ Vakillar palatasi uçinçi marta Erondagi uruşni töxtatiş uçun ovoz berdi va prezident Donald Trampni Kongress roziligisiz boşlangan AQŞ harbiy harakatlarini töxtatişga majbur qiladigan çorani maʼqulladi.
Qonun loyihasi bir neça respublikaçilar tomonidan ham qöllab-quvvatlandi; bu noyabr oyida bölib ötadigan AQŞ oraliq saylovlari oldidan Vakillar palatasining uşbu masala böyiça sönggi ovoz beriş jarayoni bölib qolişi mumkin.
Keyin nima bölişi – snomaʼlum: AQŞ Senati bu masalani körib çiqiş-körmasligini hozirça maʼlum qilmadi.
Öşa kuni respublikaçi kongressmen Tomas Massi AQŞ uçun Erondagi uruşning qiymati haqidagi yangi tafsilotlar fonida mudofaa vaziri Pit Hegsetga impiçment eʼlon qilişga urinişini eʼlon qildi.
Tramp maʼmuriyati Hegsetni qöllab-quvvatladi, AQŞ boş prokurori Todd Blanş esa jurnalistlar qarşisida u «işning közini bilişi» haqida gapirdi.
