«Amerika mudofaaga tayyorlanmagan». AQSH bazalaridagi Eron zarbalari oqibatlari aks etgan suratlar eʼlon qilindi
|19:347 8227 min
Bu suratlar Pentagon nazorat organi oʻz hisobotida Amerikaning Yaqin Sharqdagi bazalarida yuzlab bino va inshootlar Eron zarbalari oqibatida shikastlangani va vayron boʻlganini maʼlum qilishi ortidan eʼlon qilindi.
Amerikadagi CBS telekompaniyasi Eron zarbalaridan keyin AQShning Yaqin Sharqdagi qator obyektlarida yuzaga kelgan vayrongarchiliklar koʻlamidan guvohlik beruvchi kadrlarni qoʻlga kiritdi.
Saudiya Arabistonidagi shahzoda Sulton aviabazasida zarbaga uchragan Boeing E-3 Sentry samolyoti fotosurati
Harbiy xizmatchilar tomonidan taqdim etilgan fotosuratlarda ikkiga boʻlinib ketgan radar samolyot, yer bilan bitta boʻlgan treylerlar va kuchli shikastlangan binoni koʻrish mumkin.
Fotosuratlar (sanalar keltirilmagan) AQShning Saudiya Arabistoni va Kuvaytdagi bazalari hamda obyektlarida olingan.
Harbiy xizmatchilardan biri telekanalga anonim tarzda shunday degan: «Bu bazalarimizga yetkazilgan jiddiy shikastlanishlar va bu haqda Amerika jamoatchiligiga maʼlum qilinmagan. Biz u yerda [xuddiki] koʻzlarimizni yumib turganmiz va yuzimizga zarbalar qabul qilib olganmiz».
Saudiya Arabistonidagi «Shahzoda Sulton» aviabazasida olingan fotosuratda Boeing E-3 Sentry samolyoti ikkiga boʻlinib ketgani, uning dum qismi gʻijimlanib, pachoqlanganini koʻrish mumkin.
Fotosuratlarda sanalar yoʻq boʻlsa-da, shu yil martida xuddi shunday samolyot zarbaga uchrab, yoʻq qilingani tasdiqlangandi.
Boeing E-3 AWACS erta ogohlantirish samolyotlari uzoq masofadagi ehtimoliy nishonlarni aniqlash va kuzatish uchun foydalaniladi.
Oʻshanda AQSH rasmiysi Reuters agentligiga Eronning aviabazaga uyushtirgan hujumi oqibatida 12 nafar amerikalik askar yaralangani, ulardan ikki nafarining ahvoli ogʻir ekanini maʼlum qilgandi.
Kuvaytdagi «Byuring» bazasida olingani taxmin qilinayotgan (ularning ham sanasi koʻrsatilmagan) ikkita fotosuratda esa yakson qilingan treylerlar hamda chodir koʻrinishidagi, tom qismi ilma-teshik boʻlgan va tutun ichida qolgan inshoot aks etgan.
Kuvaytdagi «Byuring» bazasida Eron zarbalari ostida vayron boʻlgan treylerlar
Mavzuga oid
Foto: CBS News
Yana bir fotosuratda Eronning Kuvaytdagi «Orifjon» bazasiga zarbasi oqibatida shikastlangan toʻrt qavatli binoni koʻrish mumkin.
Mart oyida ushbu bazaga hujum oqibatida sunʼiy yoʻldosh aloqa uskunalari shikastlangani haqida xabar berilgandi, ammo bu fotosuratda ham xuddi oʻsha zarba oqibatlari aks etgani aniq emas.
Ham demokratlar, ham respublikachilar maʼmuriyatlarida milliy xavfsizlik masalalari sohasida ishlagan sobiq mulozim Brayan Katulis bu suratlar «Amerika oʻz mudofaasini toʻgʻri tayyorlamaganidan» dalolat berishini taʼkidlaydi.
«Bundan tashqari, AQShning Xitoy va Rossiya kabi raqiblari Eronga nishon tanlashda yordam bergan boʻlishi mumkinligi haqida ishonchli dalillar mavjud. Tramp maʼmuriyati bu zaifliklarni bartaraf etish uchun hech narsa qilmadi», – deya qoʻshimcha qildi hozirda Yaqin Sharq institutida katta ilmiy xodim boʻlib ishlayotgan Katulis.
Bu suratlarning barchasi Pentagon nazorat organi oʻz hisobotida Amerikaning Kuvayt, Bahrayn, Qatar, BAA, Saudiya Arabistoni, Iroq, Oʻmon va Iordaniyadagi bazalarida yuzlab bino va inshootlar Eron zarbalari oqibatida shikastlangani va vayron boʻlganini tasdiqlashi ortidan eʼlon qilindi.
Hisobotda jihozlar koʻrinishidagi yoʻqotishlar 3,7 milliard dollarni tashkil etgani qayd etilgan. Umuman olganda, hisobotga koʻra, 29-iyungacha AQSH urushga 33,4 milliard dollar sarflagan.
Hisobotni tuzganlarning maʼlumotiga koʻra, urush boshlanganidan keyingi bir necha oy mobaynida «Amerikaning oʻnlab samolyotlari yoʻq qilingan yoki shikastlangan».
Hujjatda bir nechta shikastlangan samolyotlar, jumladan, Saudiya Arabistonida Eron zarbalari oqibatida shikastlangan yoki yoʻq qilingan beshta yoqilgʻi quyish samolyoti sanab oʻtilgan.
Sana koʻrsatilmagan suratda Eronning Kuvaytdagi «Byuring» bazasiga bergan zarbasi natijasida shikastlangan inshootdan koʻtarilayotgan tutun koʻrinadi.
Kongressning Byudjet boshqarmasi tomonidan tayyorlangan alohida hisobotda taʼkidlanishicha, E-3 samolyotlari endi ishlab chiqarilmayapti va ularni zamonaviyroq E-7 bilan almashtirishga toʻgʻri keladi.
Boshqarma bitta E-3 samolyoti narxi 500 mln dollarni tashkil etishi, harbiy harakatlar davomida yoʻqotilgan texnikalar, jumladan, samolyotlar, dronlar va katta masofali havo hujumidan mudofaa tizimlarining umumiy narxi 1,9 mlrd dollarni tashkil etishini qayd etgan.
Byudjet boshqarmasi oʻz tahlili yakuniy emasligi, chunki mudofaa vazirligi soʻrovlarga javob bermagani, natijada boshqarma hukumat maʼlumotlar bazalari va ochiq manbalarga tayanishga majbur boʻlganini bildirgan.
Bundan tashqari, hisobotga koʻra, AQSH qurolli kuchlari amalga oshirishni rejalashtirayotgan taʼmirlash va tiklash ishlari koʻlami hali aniq emas.
Brayan Katulis garchi «bu xarajatlar Tramp maʼmuriyati jiddiy natijalarga erishmasdan qimmatli harbiy resurslarni qanday sarflaganini koʻrsatsa-da», AQSH qurolli kuchlarining umumiy jangovar tayyorgarligiga yetkazilgan zarar jiddiyroq ekanini taʼkidlagan.
«Qoʻshma Shtatlar harbiy kuchlarini Osiyodan Yaqin Sharqqa koʻchirishga majbur boʻldi, natijada Amerika va uning Osiyodagi hamkorlari Xitoy oldida yanada zaifroq ahvolga tushib qoldi. Bundan tashqari, AQSH oʻq-dori zaxiralari tugashi Rossiyaga Amerikaning NATO boʻyicha ittifoqchilarining zaif nuqtalarini izlash va Ukrainaga qarshi tajovuzkor urushini davom ettirish imkonini bermoqda», – deydi u.
Garchi AQSH texnik yoʻqotishlarni qoplash uchun moliyaviy resurslarga ega boʻlsa-da, mamlakat allaqachon byudjet muammolariga duch kelmoqda va Yaqin Sharq yoki dunyoning boshqa qismlarida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan keskinliklarga tayyorgarlik koʻrish uchun buni yetarlicha tez qila olmasligi mumkin, deya qoʻshimcha qildi u.
Kuvaytdagi «Orifjon» bazasidan olingan ushbu suratda binoga yetkazilgan zarar koʻlami aks etgan
Oq uyga jamoatchilikning Eronga qarshi 28-fevral kuni boshlangan urushni yakunlash boʻyicha talabi kuchayib bormoqda.
Urush boshlanganidan beri Eron ham Amerikaning mintaqadagi bazalari hamda ittifoqchi davlatlarga, xususan, Isroilga muntazam ravishda zarba berib kelmoqda.
Seshanba kuni kechqurun AQSH Vakillar palatasi uchinchi marta Erondagi urushni toʻxtatish uchun ovoz berdi va prezident Donald Trampni Kongress roziligisiz boshlangan AQSH harbiy harakatlarini toʻxtatishga majbur qiladigan chorani maʼqulladi.
Qonun loyihasi bir necha respublikachilar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi; bu noyabr oyida boʻlib oʻtadigan AQSH oraliq saylovlari oldidan Vakillar palatasining ushbu masala boʻyicha soʻnggi ovoz berish jarayoni boʻlib qolishi mumkin.
Keyin nima boʻlishi – snomaʼlum: AQSH Senati bu masalani koʻrib chiqish-koʻrmasligini hozircha maʼlum qilmadi.
Oʻsha kuni respublikachi kongressmen Tomas Massi AQSH uchun Erondagi urushning qiymati haqidagi yangi tafsilotlar fonida mudofaa vaziri Pit Hegsetga impichment eʼlon qilishga urinishini eʼlon qildi.
Tramp maʼmuriyati Hegsetni qoʻllab-quvvatladi, AQSH bosh prokurori Todd Blansh esa jurnalistlar qarshisida u «ishning koʻzini bilishi» haqida gapirdi.
