Bundan 25 yil avval 11-sentabrda terror hujumiga uchragan Jahon savdo markazi oʻrnida bugun yodgorlik, uning yonida esa halok boʻlganlar uchun xotira obyekti – stansiya qurilgan. Bu stansiya dunyodagi eng qimmatlaridan boʻlib, 4 mlrd dollar sarflangan. Xoʻsh nega qiyin va qimmat ish boʻlishiga qaramay Nyu-York hokimiyati byudjetdan shuncha pul ajratishga rozi boʻlgandi? Kun.uz ning AQShdagi muxbiri oʻsha mashxur stansiyadan reportaj tayyorladi.
Terror sabab yer bilan yakson boʻlgan Jahon savdo markazi oʻrnida AQSH va dunyodagi eng qimmat temiryoʻl stansiyasi ham joylashgan. Koʻrinishidan oppoq qushni eslatuvchi bu obyekt aynan 11-sentabr voqealariga bagʻishlab, bunyod etilgan.
Qurilishiga qariyb 4 mlrd dollar sarflangan bu stansiya ispaniyalik meʼmor Santiago Kalatravaning asari. U binoni oq qushga oʻxshatib, loyihalaydi. Sababi - bu yerda halok boʻlganlar oq qush kabi osmonga koʻtarilganini ifodalamoqchi boʻladi.
Bu stansiyani qurishga ketgan pulga masalan, hozirgi hisob-kitob bilan kamida butun metro liniyasi, 10 ta xalqaro aeroport, 100 ta zamonaviy shifoxonalar, 250 ta maktab qurish mumkin.
Shunga qaramay, Nyu-York hokimiyati bu mablagʻni aynan xotira inshooti boʻlgani sabab berishga qaror qiladi.
Har yili 11-sentabr kuni ertalab quyosh nurlari maxsus hisob-kitob asosida bino ichiga tushadi. Yorugʻlik oqimi 8:46 da - birinchi samolyot egizak minoraga urilgan vaqtda boshlanadi va 10:28 gacha - ikkinchi minora qulagan paytgacha bino ichida harakatlanadi.
Shunday qilib, bu bino har yili bir kun davomida yodgorlikka aylanadi. Bu yerga kelgan odamlar vaqtni soat orqali emas, quyosh nuri orqali his qiladi.
Qurilishning oʻzi ham rekordlarga boy.
Oculus uchun 11 ming 500 tonnaga yaqin maxsus poʻlat ishlatilgan. Bino ichidagi eng baland nuqta 49 metrga yetadi. Oq rangli marmarning katta qismi Italiyadan olib kelingan.
Bugungi kunda bu yer faqat transport markazi emas. U 12 ta metro yoʻnalishi va Nyu-Jersiga qatnovchi PATH poyezdlarini bogʻlaydi. Har kuni 200 mingga yaqin odam shu hududdan oʻtadi. Savdo markazlari, restoranlar va jamoat maydonlari bilan Oculus Nyu-Yorkning eng gavjum maskanlaridan biriga aylangan.
