Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 30-sentabrdagi 527-son qarori bilan elektr energiyasining ulgurji va chakana bozori tamoyillariga oʻtishning birinchi - «Ikki tomonlama shartnomalar asosidagi xaridlar» bosqichi uchun qoidalar tasdiqlandi.
Hujjat elektr energiyasini sotish va sotib olish, uni uzatish va taqsimlash xizmatlari hamda bozor ishtirokchilari oʻrtasidagi hisob-kitoblarni tartibga soladi.
Qoidalarga koʻra, ulgurji bozorda yirik isteʼmolchilar mustaqil ishlab chiqaruvchilar bilan ikki tomonlama shartnoma tuzib, elektrni kelishilgan narxda sotib olishi mumkin. Elektrni tarmoq orqali uzatish va taqsimlash xizmati uchun haqni qaysi tomon toʻlashi shartnomada belgilanadi.
Yirik isteʼmolchi sifatida 6 kilovolt va undan yuqori kuchlanishli tarmoqqa ulangan, yillik elektr isteʼmoli kamida 10 million kilovatt-soat boʻlgan isteʼmolchilar belgilangan.
Biroq byudjet tashkilotlari, kommunal xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar, davlat byudjetidan moliyalashtiriladigan suv taʼminoti va suv nasos stansiyalari, fermer xoʻjaliklari hamda mobil aloqa operatorlari ushbu toifadan mustasno qilingan.
Chakana bozorda esa quvvati 5 megavattgacha boʻlgan mikro va kichik elektr stansiyalari oʻz hududidagi taqsimlash tarmogʻiga ulangan isteʼmolchilarga oʻzaro kelishilgan narxda elektr sotishi mumkin. Bunda hudud deganda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, tegishli viloyat yoki Toshkent shahri nazarda tutiladi. Bu imkoniyat maishiy isteʼmolchilarga tatbiq etilmaydi.
Maishiy isteʼmolchilar elektrni tayinlangan taʼminotchidan tartibga solinadigan tarif asosida oladi. Hujjatda aholi uchun yangi tarif miqdorlari belgilanmagan.
Ikki tomonlama shartnomalarning amal qilish muddati bir yildan oshmaydi. Elektr hajmlari har bir soat kesimida rejalashtiriladi va hisob-kitob qilinadi. Shartnomada elektr miqdori, narxi yoki uni aniqlash formulasi, toʻlov shartlari, tarmoq xizmatlari xarajatlari hamda zararni qoplash tartibi koʻrsatilishi lozim.
Yirik isteʼmolchi bir nechta mustaqil ishlab chiqaruvchi bilan shartnoma tuzishi mumkin. Maishiy boʻlmagan isteʼmolchilar ham bir nechta mikro va kichik elektr stansiyasidan energiya xarid qilish huquqiga ega.
Shartnomalar bozor operatori tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi va roʻyxatga olingan paytdan kuchga kiradi.
