Şveysariya Federal energetika boşqarmasi - BFE buyurtma qilgan, ammo dastlab eʼlon qilişni töxtatib qöygan tadqiqot 2025-yil yozida oçiqlangan. Şu sababli hisobot hozir ham jamoatçilikdan yaşirilmoqda, degan talqin töğri emas.
Republik naşri va WAV tadqiqotçilar guruhi hisobot hamda idoraning içki yozişmalarini axborot oliş töğrisidagi qonun orqali qölga kiritgan. Yozişmalardan xodimlar soz avtomobillarni almaştiriş haqidagi tavsiyalarga salbiy munosabat bölişidan xavotirlangani maʼlum bölgan. Bunday yondaşuv aholining moliyaviy imkoniyatlaridan uzoqdek körinişi mumkin edi.
BFE eski avtomobil utilizatsiya qilinmay, boşqa şaxsga sotilsa, butun dunyo miqyosida çiqindilar qançalik kamayişi noaniqligini ham qayd etgan.
Masala ommaga maʼlum bölgaç, idora 34 sahifali hisobotni öz saytiga joylaştirgan. Hujjat muqovasidagi 2025-yil 6-yanvar sanasi uning tayyorlangan vaqtini bildiradi. Tadqiqotni bajargan INFRAS kompaniyasi esa 2025-yil 4-avgustda natijalar va modelning çeklovlarini alohida tuşuntirgan.
Hisob-kitobda avtomobilning butun hayot davri - işlab çiqariş, yonilği va elektr energiyasini oliş, foydalaniş hamda utilizatsiya jarayonlaridagi çiqindilar inobatga olingan.
Mualliflar bahosiga köra, Şveysariya avtoparkidagi içki yonuv dvigatelli maşinalarning taxminan 90 foizini şu toifadagi yangi elektromobilga almaştiriş iqlim uçun foydali bölişi mumkin.
Bu raqam çiqindilar 90 foizga kamayadi, degani emas. U almaştiriş ijobiy natija beradigan avtomobillar uluşini anglatadi. Tahlil issiqxona gazlariga bağişlangan bölib, elektromobillar barça ekologik körsatkiçlar böyiça ustunligini isbotlamaydi.
Asosiy natijalar eski maşina utilizatsiya qilinadigan ssenariyga tayanadi. Agar u qayta sotilsa, yangi egasida boşqa, köproq yonilği sarflaydigan avtomobilning örnini egallaydimi yoki yöllardagi maşinalar sonini şunçaki oşiradimi - buni ham hisobga oliş kerak. Mualliflar uşbu oqibatlarning barçasini işonçli modellaştira olmaganini tan olgan.
Yillik masofa ham muhim. Şveysariya modelida yiliga taxminan 4–5 ming kilometrdan kam yuradigan avtomobilni muddatidan oldin almaştiriş, odatda, iqlim nuqtai nazaridan özini oqlamagan. Köproq yurilganda esa foydalaniş davridagi çiqindilar tejalişi yangi maşinani işlab çiqarişda hosil bölgan çiqindilarni tezroq qoplaydi.
