Биз кескин ўзгаришлар дунёсида яшамоқдамиз. Доимий равишда янги соҳалар пайдо бўлмоқда, аввалгилари эса эскирмоқда. World Economic Forum ҳисоботига кўра, юқори синф битирувчилари тайёрланаётган иш ўринларининг 65 фоизи келажакда йўқ бўлиб кетади. Ишчи кучи ва бизнинг билимларимиз кескинлик билан ўзгармоқда ҳамда ривожланмоқда. Иш ўринларининг технологик жиҳатдан автоматлашиши билан уйғунлашганда эса, муҳим савол келиб чиқади: келажак авлодлар учун қандай кўникмалар талаб этилади?
Таълим соҳасидаги мутахассис Тони Вагнер бутун умрини шу саволга жавоб излашга бағишлади. Вагнер таълим соҳасини тадқиқ қилиб, соҳа етакчилари билан суҳбатлашиб, келажакда керак бўладиган еттита кўникмани аниқлади. Улар кишиларга ўз салоҳиятларини тўла намоён этишларида ёрдам беради.
Танқидий фикрлаш ва муаммолар ечими
Биз талабаларга саволларга қандай жавоб беришни ўрганиб, кўп вақтни кетказамиз, бироқ, саволларни қандай бериш кераклиги ҳақида тушунча беришга эринамиз. Савол бериш, айниқса, яхши саволни бериш – танқидий фикрлаш учун жуда муҳим. Муаммони ҳал этишдан аввал тандиқий фикрлашингиз ва бу муаммога нима олиб келганини сўрашингиз керак. Шунинг учун танқидий фикрлаш ва муаммолар ечими кўпинча бир-бирига ҳамроҳлик қилади.
Вагнернинг таъкидлашича, бугунги кунда ишчи кучи бир неча йил аввалгидан анча бошқа ташкил этилган. Бугунги кунда аниқ муаммолар устида алоҳида кишилар эмас, балки турли гуруҳлар ишлаётганини кўриш мумкин. Эндиликда менежерда барча саволга жавоб йўқ – уларни топиш учун эса, изланиш лозим бўлади.
Аввало, айнан шу кўникмалар инновацияларга асос бўлади. Бизга кво-мақомни шубҳа остига олиш ва уни танқид қилиш керак. Бу янгиликларни жорий этиш ва муқобил вариантларни ўйлаб топишда қўл келади.
Тармоқлараро ҳамкорлик ва етакчилик таъсири
Бугунги кунда энг йирик трендлардан бири ишчи кучи контингентининг ўсиши ҳисобланади. Кейинги беш йил давомида доимий бўлмаган ва масофадан туриб меҳнат қилувчи ишчилар ўрта статистик компания ходимлари умумий миқдоридан 40 фоизни ташкил этади. Кўриш мумкинки, тармоқ орқали ишловчи ходимлар фоизи ортиб бораяпти. Трансмиллий корпорациялар ходимларга бутун сайёра бўйлаб турли офисларда ишлаш имконини бермоқда.
Технологиялар кишиларга чегараларсиз ишлаш ва ҳамкорлик қилишда ёрдам беради, ҳамда бу жуда қизиқ. Бироқ, тармоқлар ва алоҳида кишилар ўртасидаги рақамли ўзаро алоқалар шуни кўрсатадики, бизнинг ёшларни айнан шунга тайёрлаш лозим. New Horizons таълим ҳисоботига кўра, биз тармоқлардаги қўшма ишга глобал миқёсда эътибор берилаётганинини кўришимиз мумкин.
