Кўпчилик Жеймс Бонд буюмлари ҳақида орзу қилади: соатлар, ўрнатилган лазерга эга кўзойнаклар. Албатта фильмлардаги 007 жосусига айланишимиз даргумон, бироқ уларга хос бўлган усулларни ҳаётда қўллашимиз мумкин. Масалан, ёлғонни аниқлаш учун.
Марказий разведка бошқармаси собиқ жосуси Жейсон Хансон (Jason Hanson) ўзининг “Ўзингни махсус хизмат услубида ҳимоя қил” китобида кундалик ҳаётда жосусликнинг усулларидан фойдаланиш мумкинлиги ҳақида ёзади. Масалан, ёлғонни аниқлашни ўрганиш. Бу инструментлар сизга ҳақиқатни аниқлаш, ёлғончи, ўғри ва иккиюзламачиларнинг асл башарасини очишда ёрдам беради.
Ёлғончини топишдан олдин ушбу одам сокинлик ҳолатида ўзини қандай тутишини аниқлашингиз, кейин эса қуйида келтирилган усуллардан фойдаланишингиз мумкин.
1. Аниқ бўлмаган жавоб
Ёлғоннинг биринчи белгиси – саволга тўғри жавоб беришдан қочиш. Масалан сиз: “Офисдан компьютерни сен ўғирладингми?” – деб сўрайсиз ва “Тушунмадим, сен мендан қандай қилиб шубҳаланишинг мумкин?” деган жавобни эшитасиз. Ёлғончи яна дунёдаги энг тоза кўнгил инсон экани, университетда староста бўлгани ва участка нозири унинг дўстилигини айтади.
Ростгўй одам унга ишонишингиз учун барча сабабларни санаб ўтирмайди. Саволга жавоб беради-қўяди.
2. Дин
Ёлғон устида қўлга тушган одам дин ёрдамида ўзини оқлашга ҳаракат қилиши мумкин. Масалан, агар ўғри “Қандай қилиб буни мен ўғирладим деган фикрга келдингиз! Ахир мен мормонман-ку! Улар қўлларини ўғрилик билан кир қилишмайди!” деса, рўпарангизда икки стандартли мормон тургани эҳтимоли катта.
3. Оёқлар
Кўпчилик ёлғончини юзидан аниқлаб олиш энг осон усул деб ўйлайди. Бироқ одамнинг оёғи кўпроқ маълумот бериши мумкин. Сизда ҳам шундай ҳолатлар юз берган бўлса керак. Бир киши билан ёнма-ён ўтириб, унга савол беряпсиз. Жавоб сифатида у оёғини қимирлатишни бошлайди. Бу унинг ёлғон гапираётганини англатиш эҳтимоли катта.
Бироқ баъзи одамлар суҳбат вақтида ҳар доим оёқларини қимирлатиши ҳақида унутманг.
