Коллагенни ичиш, терига суртиш ва инъекциялар кўринишида юбориш мумкин. Лайфхакер уни қайси ҳолларда амалга ошириш мумкинлигини тушунтирди.
Коллаген нима?
Коллаген муҳим оқсил; у инсон танасида энг кўп тарқалган оқсил саналади. У организмни яхлит бутун шаклда боғлаб турувчи тўқима асоси ҳисобланади. Коллагеннинг номи грекча “kolla”- елим сўзидан олинган. Пай, тоғай, томирлар, ёш суяк тўқималари, мушаклар, тери буларнинг барисининг тузилиши учун кўп жиҳатдан ана шу оқсил жавоб беради. Масалан, терида коллагеннинг миқдори 70 фоизга етади – у терининг силлиқлиги, таранглик ва эгилувчанлигини таъминлайди.
Агар организмда шусиз ҳам коллаген мавжуд экан, нима учун у ҳақида ўйлашим керак?
Коллаген молекулалари кўп ҳолларда узун ва ингичка оқсил толаларини ҳосил қилиб, ёнма-ён туради. Айнан улар пружина каби организм тўқималарини биргаликда тутиб туради ва бир вақтнинг ўзида уларнинг мустаҳкам алоқасини таъминлайди.
Бироқ коллаген толалари – барқарор нарса эмас. Улар турли омиллар таъсири остида бузилиши мумкин:
ультрабинафша;
ҳарорат ўзгариши;
зўриқиш;
гормонал ўзгаришлар;
шакар ва тезкор углеводлар миқдори юқори бўлган рацион;
чекиш.
Ёшликда буларнинг бари қўрқинчли эмас. Биринчидан, зарарли омиллар камроқ: масалан, болалар ва ёш одамлар, одатда камроқ зўриқишни бошдан ўтказишади. Иккинчидан, организм зарар етказилган фибрил қисмларини ўз вақтида тўлдириш учун етарли даражада коллаген ишлаб чиқаради.
Ёш ўтиши билан оқсил ишлаб чиқарилиши аста-секин камаяди. Фибриллар зарарланади, тана эса улар ўрнини коллаген молекулалари билан ўз вақтида тўлдиришга улгурмайди. Вақт ўтиши билан бу барча органлар ва тўқималар учун ёқимсиз оқибатларга олиб келади - суяк тизими, мушаклар, қон томирлари билан боғлиқ муаммолар ортиб боради.
Биринчи бўлиб тери азият чекади, чунки айнан у салбий омилларни максимал даражада қабул қилади. Зарарланган коллаген толалари эпидермисни текис ва таранг ҳолда ушлаб туролмайди. Терида майда сўлиган қисмлар – ажинлар пайдо бўлади.
