Нейротармоқларни ривожлантириш учун катта ҳисоблаш қувватлари, серверлар, дастурий таъминот ва электр энергияси керак. Бу эҳтиёж дата-марказлар қурилишини тезлаштириб, технологик компаниялар ҳамда уларга хизмат кўрсатувчи тармоқларга йирик буюртмалар олиб келмоқда.
Бироқ Кругман бу жараённинг бошқа томонига эътибор қаратган: тез ўсиб бораётган бир соҳа маблағ ва ресурсларни ўзига жалб қилар экан, қолган тармоқларнинг инвестиция имкониятлари қисқариши мумкин.
Қурилишга сармоялар қандай ўзгарган?
Тақдим этилган мақолада келтирилган рақамларга кўра, 2024 йил январидан 2025 йил июлигача АҚШда сунъий интеллект билан боғлиқ бўлмаган йўналишларда хусусий қурилиш сарфлари кўрсаткичи 120 миллиард долларга — тахминан 5 фоизга пасайган. Шу вақтда нейротармоқлар инфратузилмаси билан боғлиқ қурилиш кўрсаткичи 51 миллиард долларга ошган.
Бу рақамлар иқтисодиётдаги барча хусусий инвестицияларни қамраб олмайди. Гап қурилишга сарфланаётган маблағлар ҳақида бормоқда. Ускуналар ва дастурий таъминотга харажатлар эса алоҳида ҳисобланади.
Шунингдек, икки кўрсаткичнинг қарама-қарши йўналишда ўзгариши камайган маблағларнинг барчаси айнан сунъий интеллект соҳасига ўтганини англатмайди.
Бир соҳа бошқаларни қандай сиқиб чиқариши мумкин?
Иқтисодиётда бу ҳолат «инвестицияларни сиқиб чиқариш» деб аталади. Молиялаштириш ва бошқа ресурслар учун рақобат кучайганда, айрим лойиҳаларни амалга ошириш қимматлашади ёки улар кечиктирилади.
Кругманнинг талқинича, сунъий интеллектга йирик сармоялар кредитларга талабни оширади. Қарз олиш қимматлашиши эса уй-жой, офис ва завод қурилиши каби йўналишларга салбий таъсир қилиши мумкин.
Технологик компаниялар қимматроқ молиялаштириш шароитида ҳам харажатларини давом эттира олади. Бошқа соҳаларда эса фоиз ставкаларининг ошиши янги лойиҳаларни иқтисодий жиҳатдан камроқ жозибадор қилади.
Харажатлар фақат дата-марказ биносидан иборат эмас
Кругман дата-марказлар қурилиши сунъий интеллектга йўналтирилаётган маблағларнинг бир қисми эканини таъкидлайди. Катта харажатлар ҳисоблаш ускуналари ва дастурий таъминотга тўғри келади.
