Тадқиқотни Виржиния политехника институти ҳузуридаги Фралин биотиббий тадқиқотлар институти олимлари ўтказган. Натижалар Nature Metabolism илмий журналида эълон қилинган.
Тажрибада 18 ёшдан 45 ёшгача бўлган 57 нафар соғлом кўнгилли иштирок этган. Олимлар улар учун ҳар бири 300 килокалориялик икки хил овқат тайёрлаган. Таомлардаги оқсил, ёғ, углевод, сув ва туз миқдори ўзаро мослаштирилган.
Асосий фарқ эса маҳсулотларнинг қайта ишланиш даражасида бўлган.
Бир хил калория — икки хил овқат
Биринчи таомлар тўплами кам қайта ишланган маҳсулотлар — банан, қуритилган клюква, пишлоқ ва тухумдан иборат бўлган.
Иккинчи тўпламга эса чуқур қайта ишланган маҳсулотлар: ерёнғоқ пастали сэндвич, курка гўшти маҳсулоти, чипс, печене ва тез тайёрланадиган картошка пюреси киритилган.
Олимлар шу йўл билан овқатнинг фақат калорияси ва озуқавий таркибини ҳисоблаш организм реакциясини олдиндан баҳолаш учун етарлими, деган саволни ўрганган.
Инсулинга таъсири қандай бўлди?
Иштирокчиларнинг энергия сарфини аниқ ўлчаш учун махсус ёпиқ метаболик камералардан фойдаланилган. Овқатланишдан олдин ва кейин улардан бир неча марта қон намуналари олинган.
Натижаларга кўра, чуқур қайта ишланган маҳсулотлардан иборат овқатдан кейин инсулин даражаси кучлироқ кўтарилиб, юқори ҳолатда узоқроқ сақланган.
Шунингдек, икки хил овқат организмнинг энергия сарфи ва углеводлардан энергия олиш жараёнига турлича таъсир кўрсатган. Чуқур қайта ишланган таомдан кейин овқатни ўзлаштириш билан боғлиқ энергия сарфи юқорироқ бўлган.
Мия реакцияси ҳам ўрганилди
Тадқиқотнинг алоҳида босқичида иштирокчиларга таомлар суратлари кўрсатилган ва функционал магнит-резонанс томография ёрдамида мия фаолияти кузатилган.
Тақдим этилган хабарга кўра, олимлар миянинг мукофот ҳисси, ўрганиш ва одатлар шаклланиши билан боғлиқ соҳаларида, жумладан, вентрал стриатум ва ундаги яқин ядрода фаоллик фарқларини қайд этган.
