Harvard Business Review университетда олаётган билимларимиз эндиликда етарли бўлмаса, нимани ўрганиш кераклигига ойдинлик киритди.
Ахборотга тўлиб-тошган оламда нима қилиш керак? Инновациялар қаердан пайдо бўлади? Университетда олаётган билимларимиз эндиликда етарли бўлмаса, нимани ўрганиш керак? Иқтисодчи ва “Фанк усулидаги бизнес” бестселлери муаллифи Кьелл Нордстрем ва швед маърузачиси ва собиқ сиёсатчи Пер Шлингман ўзларининг «Urban Express: асосий роллар шаҳар ва аёлларда бўлган янги дунёнинг 15 қоидаси» китобида ана шу ва бошқа саволларга жавоб беришга ҳаракат қилди.
Билим куч бўлса, у ҳозирда кўпчиликда мавжуд. Умуман олганда, ҳамма бир хил билимга эга. Бироқ аслида кучлар тақсимланган. Эндиликда у Кембриж ёки Бостоннинг тор кўчаларидаги чиройли ғиштли биноларда тўпланмаган.
Биз билимлар оламига бевосита назар солишимиз мумкин. У барча ерда мавжуд. Биз уни ёнимизда олиб юрамиз ва дунёни катта ва кичик экранлар орқали кузатамиз. Улар бизга янги ўйин майдонларини очишди, барча ана ўша ерда тўпланишади. Ёзиш мумкин бўлган жами нарсаларни рақамлаштириш мумкин. Ҳатто ўқув муассасаларининг ўзи ҳам тобора бир-бирига ўхшаб кетмоқда. Бутун дунё архитекторлари ахборотни умумий илм манбаидан олишмоқда. Агар шубҳаланаётган бўлсангиз, яқинингиздаги янги меҳмонхона ёки савдо марказини кўздан кечиринг. Уларда билимларнинг жами ҳажми коллективлаштирилмоқда. Бу албатта, ажойиб. Тобора кўпроқ одамлар инсоният томонидан тўпланган билимдан фойдаланмоқда. Бу ерда оддий “қанча кўп бўлса, шунча яхши” тамойили ишлайди. Бироқ илгари яхши ҳаётни таъминлаш учун етарли бўлган олий маълумот биз учун “гигиеник омил” – ўз-ўзидан керак бўлган нарса сифатида қабул қилинмоқда.Биз эса умримиз давомида ўқиб ўрганишимиз лозим. Ҳозирги кунда бу жараён ҳеч қачон тугамайди. Ўқув муассасасидами, унинг ташқарисидами, бу муҳим эмас. Билимларнинг умумий ҳажми кундан-кунга ўзгариб, ортиб бормоқда.
Мактаб ва университетларда олинаётган билимлар етарли эмас экан, биздан нима талаб этилади? Саволнинг жавоби оддий бу – ёввойи билимлар...
Юқорида номи келтирилган китобда ёввойи билимни қўлга киритиш учун асосий тўрт тамойил таклиф этилган.
1. Ишга киришинг ва олға интилинг
Ёввойи билимнинг энг муҳим ўзига хос жиҳати – унинг асосида тажриба ётади. Кийим-кечак дизайнери бўлишни истайсизми – кийим тикинг. Ёзувчи бўлишни истайсизми – ёзинг. Актёр бўлишни орзу қиласизми? Сизга таклиф этилаётган ролларни ижро этинг. Тасаввур қилинг, сиз устахонадасиз ва ҳунарни жараён давомида ўрганасиз. Тажриба тўплаш орқалигина ҳеч қаерда ёзилмаган билим ва кўникмаларни орттириш мумин. Бироз вақт ўтгач, бари қандай тузилганини тушунишни бошлайсиз ва воқеаларнинг кейинги ривожини айтиб бера оласиз. Олдиндан ҳис эта олиш шакллана бошлайди.
