1115та корхонада давлат улуши хусусий секторга тўлиқ сотилади - Президент қарори лойиҳаси
|12:35 / 28.02.202023 9578 мин
Иқтисодиётда давлат улушини қисқартиришга доир қўшимча чора-тадбирлар қабул қилинади
Фото: ShutterstockФото: Shutterstock
Президентнинг “Иқтисодиётда давлат улушини қисқартиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори лойиҳаси муҳокама учун жойлаштирилди.
Қайд этилишича, бош вазир, унинг ўринбосарлари ва президент маслаҳатчилари бошчилигида тузилган давлат иштирокидаги корхоналарни ислоҳ этиш бўйича Ишчи гуруҳлари томонидан давлат иштирокидаги корхоналар танқидий таҳлил этилганлиги ҳамда иқтисодиётда улар улушини кескин қисқартириш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган.
Қуйидагилар:
давлат иштирокидаги корхоналар рўйхатлари бўйича:
давлат акция пакетлари (улушлари) хусусий секторга тўлиқ сотиладиган корхоналар (1115та корхона);
давлат-хусусий шерикчилик асосидаги лойиҳаларни амалга ошириш учун таклиф этиладиган корхоналар (42та корхона);
давлат муассасаларига ўзгартириладиган корхоналар (153та корхона);
филиал сифатида қайта ташкил этиладиган корхоналар (110та корхона);
тугатиш ёки банкротлик таомили қўлланадиган корхоналар (708та корхона);
2020-2025 йилларда Ўзбекистоннинг давлат иштирокидаги корхоналарга эгалик қилиш, уларни бошқариш ва ислоҳ қилиш Стратегияси тамойилларини жорий этиш шарти билан давлат акция пакетлари (улушлари) тўлиқ ёки қисман сақлаб қолинадиган корхоналар (555та корхона);
хусусий секторга сотиладиган давлат кўчмас мулк объектлари рўйхати (125та объект);
Давлат активларини хусусийлаштириш тартибини соддалаштириш ва уларни сотиш жараёнларини жадаллаштиришга қаратилган меъёр ва тадбирлар тасдиқланади.
Давлат мулкини сотишда тендер савдоларини ўтказиш бўйича давлат комиссияси (А. Арипов):
2020-2025 йиллар давомида давлат активларини савдога чиқариш, давлат иштирокидаги корхоналарни қайта ташкил этиш ва тугатиш графигини корхоналарни сотишдан олдин тайёрлаш, жумладан уларнинг жозибадорлигини ошириш, давлат улушини қисқартириш учун қўшимча акциялар чиқариш бўйича тадбирларни амалга ошириш учун талаб этиладиган муддатларни инобатга олган ҳолда тасдиқланишини;
ҳар йили 1 мартга қадар тегишли вазирлик ва идоралар ҳисоботлари корхоналарда давлат иштирокини сақлаш заруратини кўриб чиқилишини ва мазкур корхоналарнинг янгиланган рўйхатини Давлат активларини бошқариш агентлиги сайтида жойлаштириб борилишини таъминлайди.
Мавзуга оид
Давлат тендер комиссиясига қуйидаги ваколатлар берилади:
кўрсатилган давлат иштирокидаги корхоналарни рўйхатига уларни бир рўйхатдан бошқасига ўтказиш орқали, шунингдек уларни сотишнинг шартлари ва механизмларига (аукцион, танлов, тендер, тўғридан-тўғри музокаралар орқали, IPO, SPO ва бошқалар), жумладан қўшимча акциялар чиқариш натижасида давлат улушини камайтириш йўли билан ўзгартиришлар киритиш;
мазкур қарорга мувофиқ хўжалик жамиятлари сифатида қайта ташкил этилаётган корхоналарнинг акция пакетлари (улушлари)ни баҳоламаган ҳолда заруратга кўра истисно тариқасида тегишли вазирлик ва идораларга ишончли бошқарувга бериш;
давлат акция пакетлари (улушлари) ва кўчмас мулк объектларини оммавий савдоларга чиқаришда бошланғич нархини мазкур давлат активларининг ликвидлиги, уларга бўлган талабни инобатга олган ҳолда (акциядорлар (иштирокчилар) ҳамда ижарачилар томонидан сотиб олишнинг имтиёзли ҳуқуқини қўлламаган ҳолда баланс, номинал, котировка, соф активлари қийматига мутаносиб равишда, давлат активлари баҳоланган нархининг 50 фоизи миқдорида ва бошқа нархда) белгилаш;
айрим давлат активларини сотиш бўйича тендер савдоларини ўтказишда уларнинг бошланғич нархини кўрсатмаган ҳолда эълонлар бериш ҳамда уларни баҳолаш ташкилоти томонидан аниқланган қийматидан қатъий назар, келиб тушган энг яхши таклиф асосида сотиш.
Молия вазирлиги ҳузуридаги Давлат-хусусий шерикчиликни ривожлантириш агентлиги (Холжигитов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, вазирликлар ва идоралар Агентлик (Бекенов) билан биргаликда кўрсатилган корхоналар негизида давлат-хусусий шерикчилик лойиҳаларини амалга ошириш бўйича “Йўл харита”сини Вазирлар Маҳкамасига киритади.
Шундай тартиб ўрнатиладики, унга мувофиқ:
а) давлат иштирокидаги корхоналарни хусусийлаштириш (давлат тасарруфидан чиқариш) жараёнида уларнинг мулкларини ҳамда мажбуриятларини хатловдан ўтказиш бўйича Агентлик томонидан аудиторлик ташкилотлари билан хизматлар кўрсатиш бўйича шартномалар тузилиши мумкин;
б) хусусийлаштирилаётган (давлат тасарруфидан чиқарилаётган) корхоналарнинг мулклари ҳамда мажбуриятларини хатловдан ўтказиш жараёнига аудиторлик ташкилотини энг яхши таклиф асосида танланади ва тўловлар Давлат активларини бошқариш, трансформация ва хусусийлаштириш жамғармаси маблағлари ҳисобидан амалга оширилади;
в) давлат улушларини сотиб олиш шартномалари доирасида қисман тўловни амалга оширган харидорларга “тасарруф этиш ҳуқуқисиз” эгалик сертификати берилади ҳамда тўлиқ тўловлар амалга оширилгунга қадар улуш қийматининг тўланган қисмига мутаносиб равишда жамият бошқарувида иштирок этиш ва дивидендларни олиш ҳуқуқи берилади;
г) давлат кўчмас мулк объектини оммавий савдолар орқали сотиш натижаси бўйича ижарачи (бир йилдан кам бўлмаган муддатда ижара шартномаси мавжуд бўлган) ғолиб бўлган тақдирда олди-сотди шартномасини тузишда унга харид нархининг 20 фоизи миқдорида чегирма берилади;
д) мазкур қарор қабул қилиниши муносабати билан аввал қабул қилинган қарорлар доирасида савдоларга чиқарилган давлат активларини савдолардан ечиш, қайта баҳолаш ва такроран савдога чиқариш талаб этилмайди;
е) сотиладиган объектлар бўйича балансида сақловчи ташкилотлар раҳбарлари ўз вақтида олди-сотди шартномасини расмийлаштириш ва объектни инвесторга топширилиши учун шахсан масъул ҳисобланадилар.
Бунда, шартномани расмийлаштирилиши ва объектни инвесторга топширилиши кечиктирилганда, инвесторлар давлат объектини балансида сақловчи ташкилотдан оммавий савдоларда иштирок этиш учун тўланган закалат пулининг 10 баробари миқдорида жарима тўлашни талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади;
ж) бошқарув органларининг қарори асосида давлат улуши 50 фоиздан ортиқ бўлган хўжалик жамиятларига тегишли акция пакетлари (улушлари)ни ҳамда кўчмас мулк объектларини сотиш мос равишда қимматли қоғозларнинг уюшган савдо тизимларида ҳамда “Е-ijro auksion” ягона электрон савдо майдончасида амалга оширилади;
з) аввал қабул қилинган хусусийлаштириш дастурларига, президент ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларига мувофиқ сотилган давлат активлари бўйича, олди-сотди шартномалари қонунчиликда белгиланган тартибда бекор қилинган ёки ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда, мазкур давлат активлари Агентлик ёки унинг ҳудудий органларининг қарорига мувофиқ такроран оммавий савдоларга чиқарилади.
Агентлик директорига:
давлат иштирокидаги корхоналарнинг фаолият йўналишидан келиб чиқиб хусусийлаштириш бўйича Лойиҳа офисларини ташкил этиш;
ностратегик ва номинал қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг беш минг бараваридан юқори бўлмаган хўжалик жамиятлари устав капиталидаги 25 фоизгача бўлган давлат акция пакетлари (улушлари)ни сотиш;
Агентликка ўтган давлат кўчмас мулк объектларини сотиш бўйича қарор қабул қилиш ҳуқуқи берилади.
Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Агентлик, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги ҳузуридаги Кичик бизнес ва тадбиркорликни ривожлантириш агентлиги, Молия вазирлиги ҳузуридаги Давлат-хусусий шерикчиликни ривожлантириш агентлиги Миллий телерадиокомпания билан биргаликда «Road Show» ўтказиш дастурларини тайёрласин ҳамда йирик халқаро бизнес ва молиявий марказларда мақсадли аудиториялар учун мунтазам равишда тақдимотлар ўтказилишини ташкил этади.
Вазирлик ва идоралар, шунингдек жойлардаги маҳаллий давлат ҳокимияти органлари инвесторлар, шу жумладан хорижий инвесторлар билан инвестиция келишувлари (битим, шартнома, меморандумлар)ни тузишда, агар улар давлат мулкини бегоналаштиришни кўзда тутса, мажбурий тарзда Агентлик билан келишишлари шарт.
Агентлик:
2020 йил 1 июнгача Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги ҳамда халқаро экспертлар билан биргаликда Давлат тендер комиссиясига 25 та давлат иштирокидаги корхоналарнинг бирламчи ва иккиламчи акцияларини оммавий таклиф (IPO ва SPO) шаклида сотиш бўйича “Йўл харитаси”ни;
Вазирлар Маҳкамасига давлат активларини хусусийлаштириш жараёнларини тадбиркорлик субъектларига ва аҳолига етказиш бўйича Чора-тадбирлар дастурини тасдиқлаш учун киритади. Бунда давлат мулки объектларини оммавий савдолар орқали сотиш тўғрисидаги реклама ва эълонлар ижтимоий реклама сифатида ёритилиши кўзда тутилади.
Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги тугатилаётган давлат иштирокидаги корхоналардаги ходимларни ишга жойлаштириш ва ижтимоий ҳимоялашни таъминлашда амалий ёрдам кўрсатади.
