Дилшод Кенжаевнинг сўзларига кўра, тизимдаги оғриқли муаммолардан бири – кўплаб кам таъминланган оилалар фарзандларини меҳрибонлик уйларига ташлаб кетаётганидир. Шунингдек, меҳрибонлик уйидаги боласига уй ва ёрдам пуллари берилгач, уларнинг ота-оналари қайтиб келиб, яна у билан бир оила бўлиб яшаётган ҳолатлар кўп учрамоқда.
«Меҳрибонлик уйи – кам таъминланган оила фарзандлари яшайдиган жой эмас. Озодликдан маҳрум этилганлар фарзандларини, майли, уч йил, тўрт йил, балки беш йил бўлар, ушлаб турамиз. Ногирон оилалар фарзандларини ҳам уларга ёрдам сифатида боқиб, тарбиялаймиз. Лекин кам таъминланган оилалар фарзандларини бу ерга ташлаб кетиши нотўғри. Ахир, фарзанд дунёга келдими, ота-она уни боқиши керак-ку!
Эртанги муаммо нимада? Хўп, биз бу болаларга меҳр берармиз, катта қилармиз ва ишга ҳам ўргатармиз, лекин улар оила нималигини, ота-она кимлигини билишмаяпти.
Эртага фарзанд кўрса, кечирасизлар-у, ҳатто уни эмизишни ҳам билмаяпти у ерда ўсган қизларимиз. Чунки бу нарсаларни меҳрибонлик уйида ўргата олмаймиз. Оилада ўрганади буларнинг ҳаммасини. Чақалоқнинг бешигини тебратишни оилада ўрганади. Биз меҳрибонлик уйига чақалоқ олиб келиб, у ердаги қизларга бешик тебратишни ўргата олмаймиз.
Бизни қийнаётган нарса – ярим етимлар: отаси ёки онаси вафот этганлар. Уларнинг сони ҳозирда 506 нафар. Яъни уларнинг ҳам отаси ёки онаси бор.
Бизни бундан-да қийнаётган масала, 770 нафар бола оталик ва оналик ҳуқуқидан маҳрум этилганларнинг фарзандларидир. Бу болалар 11-синфни битирганидан кейин, етим болалар статусига тушади. Шу сабаб уларга бериладиган барча имтиёзлардан фойдаланишади. Уй олганидан кейин уларнинг ота-онаси яна қайтиб келяпти.
Бундай ҳолат, айниқса, Жиззах вилоятида жуда кўп кузатилмоқда. Ота-она тирик, аммо фарзанд боқишни хоҳламайди. Уни меҳрибонлик уйига бериб қўйяпти. Бола катта бўлиб, ўқишга кириб, уй олганидан кейин, яна ўқишни битириб БҲМнинг 105 баробари (23,4 млн сўм) ёрдам пулини олганидан сўнг, оила бирлашиб кетяпти.
Ҳозирда [Қашқадарё вилояти] Қамаши туманидаги меҳрибонлик уйида 76 нафар бола бўлса, шундан 11 нафари – чин етим. 26 нафари – кам таъминланган оилалар фарзандлари, уларнинг ота-онаси ҳаёт. 15 нафари – ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум бўлган оилалар фарзандлари, буларнинг ҳам кўпчилигининг ота-онаси ҳаёт.
