Kun.uz cолиқ платформаларида юзага келиши мумкин бўлган носозликлар, ўз-ўзини банд қилганлик гувоҳномасининг нега рус ва инглизча вариантлари йўқлиги, онлайн солиқ хизматларида кутилаётган янгиликлар хусусида Давлат солиқ қўмитасининг АКТ департаменти директори Ҳаётжон Насруллоев билан интервью ташкил этди.
– Aйрим ҳолларда тизим орқали ҳисоботлар юборилганда техник носозлик туфайли ҳисобот қабул қилинмай қолади, бундай ҳолатда муаммони қандай бартараф этиш мумкин?
– Солиқ ҳисоботлари сайтида солиқ ҳисоботларининг шаблонлари жойлаштирилган. Шу шаблонни олиб, маълумотлар кўрсатилган намунада тўлдириб чиқиш лозим. Aгар шаблонда белгиланган тартиб-қоидадан четга чиқиб, маълумотлар нотўғри киритиладиган бўлса, тизим маълумотлар нотўғри эканини кўрсатади.
Яъни қандай хато? Масалан жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШШИР) 14 хонали рақамдан иборат бўлиши керак. Aйрим ҳолатларда илова жадвал кўринишида бўлгани учун унга сон эмас, белгиларни ёки 14 тадан кўп белги киритишади. Тизим нотўғри сон киритилганда хатоликни аниқлайди. Шу сабабли маълумотларни тўғри киритганликка амин бўлиш лозим.
Мабодо хатоликни топа олмаган тақдирда яна бир усули бор: худди шу ҳисобот шаклини олдинги даврда муваффақиятли юборилган ҳисобот билан таққослаб кўриш мумкин.
– Эски шаблонда ҳисобот топширган солиқ тўловчилар нима қилиши лозим?
– Айрим ҳолларда тадбиркорлик субъектлари аввал топширган ҳисоботининг шаблонини сақлаб қўйган бўлади-да, ҳисоботни эски шаблон бўйича юборади. Ваҳоланки, солиқ қонунчилигига киритилган ўзгаришларга мувофиқ, айрим ҳисобот шакллари ўзгариб, уларда янги майдонлар, иловалар пайдо бўлади ёки бекор қилинади. Эски шаблонда тўлдирилган ҳисоботлар янги ҳисобот шаклига тўғри келмагани сабабли хатолик чиқиши табиий, шу сабабли янги ҳисобот шакллари билан танишиб чиқиш мақсадга мувофиқ.
Солиқ тўловчиларда олдинги даврлар учун қайта ҳисобот топшириш имкони бор. 2021 йилгача ҳисобот шакли эски намунада бўлган, 2021 йилдан бошлаб янги намунага ўтди. Aгар солиқ органлари 2020 йилда корхона ҳисобчисининг хабари бўлмай ёки кейинроқ бу ҳақда маълумот пайдо бўлиб нимадир қолиб кетган бўлса, эски даврдаги ҳисоботга ўзгартириш киритган ҳолда қайта ҳисобот топшириш керак бўлди.
Aмал қилиш даврига кўра, солиқ тўловчи 2020 йилдаги қайсидир давр учун қайта ҳисобот топширмоқчи бўлса, ҳисоботнинг ўша даврдаги шакли очилади ва шу шаклда ҳисобот тўлдирилади.
