Ўтган 3 йил ичида дунёда Брент нефтининг нархи ва унга нисбатан Aи-80 бензинининг нархи шаклланишига оид қисқача рақамлар қуйидагича:
2019 йил декабрда жаҳон бозорида Брент нефтнинг нархи 65 доллар, Ўзбекистонда Аи-80 бензини эса 4500 сўм (0,47 доллар) эди. Пандемия даврида эса брент нефтнинг нархи икки баробар арзонлаши (30 доллар) натижасида, Aи-80 бензини нархида ҳам тушиш кузатилди (4000 сўм). Бироқ 2020 йил охирида нарх яна кўтарилди. Брент – 47 доллар. Аи-80 – 5000 сўм (0,48 доллар).
2021 йил май ойида эса жаҳон бозорида Брент нефти 68 доллар, Ўзбекистондаги АЁҚШларда Аи-80 маркали бензин 5800 сўм (0,55 доллар)дан сотила бошланди.
Kun.uz Товар-хомашё биржасидан олган маълумотга кўра, сўнгги 2 ҳафта ичида бензин нархи ошиши – сотувчи компаниялар бошланғич нархни кўтаргани билан изоҳланади.
«Сўнгги 2 ҳафтада, яъни 2021 йилнинг 26 апрелидан 5 майигача бўлган даврда сотувчи корхоналар 80 маркали автомобил бензинининг бошланғич нархини маҳсулотнинг бир тоннаси учун ўртача 6361,8 минг сўмдан 6635,2 минг сўмгача, яъни 4,3 фоизга оширган.
Мос тарзда биржа савдолари бўйича нархлар ҳам 4,3 фоизга ошиб, маҳсулотнинг бир тоннаси учун 6635,5 сўмни ташкил қилди. Ўсиш аукцион эвазига амалга ошмади. Ушбу даврда биржа савдоларига қўйилган бензиннинг атиги 37 фоизи сотилган.
Фақатгина 6 майда ўтказилган биржа савдоларида бироз талаб кўтарилди ва нархлар маҳсулотнинг бир тоннаси учун 6715,8 минг сўмни ташкил қилди», – дейилади UzEx шарҳида.
2020 йил 1 майдан бошлаб Аи-80 маркали автомобил бензини ва дизел ёнилғиси (шу жумладан ЭКО маркали дизел ёнилғиси) нефтни қайта ишлаш заводлари томонидан фақат биржа савдолари орқали сотила бошланган эди.
Расмий тартибга кўра, сотувчи корхоналар автомобил бензини учун бошланғич нархни эркин ва мустақил равишда ўрнатишади. Биржа савдолари эса мана шу бошланғич нархлардан бошланади.
Статистика қўмитасига кўра, 2021 йилнинг 1-чорагида автомобил бензини 291,3 минг тонна ишлаб чиқарилган, бу – ўтган йилнинг мос даврига нисбатан атиги 3 фоиз кўпроқ дегани.
Таққослаш учун, 2021 йил 1 январ ҳолатига Ўзбекистонда жисмоний шахслар эгалик қиладиган автотранспорт воситалари сони бир йил олдингига
