“Бу – биз томонимиздан кўтарилаётган масала эмас. “Ал-Азҳар” мажмуаси таклиф билан чиқди.
Шундай тартибни улар нафақат Ўзбекистон билан, балки бошқа давлатлар билан ҳам йўлга қўйишган экан. Масалан, Марказий Осиё давлатлари билан муайян давлат органи ёки ўша давлатдаги элчихона рухсати билан “Ал-Азҳар”га ўқишга қабул қилиш тартиби белгиланган. Бу масала “Ал-Азҳар” раҳбариятининг таклифи билан кўтарилди.
Ўзбекистоннинг Мисрдаги элчихонаси берган маълумотга кўра, жуда ҳам кўп вояга етмаган, мактаб ёшидаги болалар Мисрга бориб, турли шубҳали марказларда ўқиётгани аниқланган. Лекин улар бу давлатга бораётганда “Ал-Азҳар” комплексида ўқиши ҳақида ҳужжат берган.
Маълумки, “Ал-Азҳар”да ўқишга кириш учун муайян имтиҳон ҳам мавжуд эмас, қабул муддати ҳам чегараланмаган – йил давомида топшириш мумкин; қолаверса, давомат ҳам қатъий белгиланмаган. Ушбу эркинликлардан айрим фуқаролар – нафақат бизникилар, балки бошқа чет эт фуқаролари ҳам – Мисрда қолиш учун визани қонунийлаштириш воситаси сифатида фойдалана бошлаган.
Таҳлиллар шуни кўрсатдики, элчихонамиз суриштирганда Ўзбекистон бўйича фақат 40 нафар талаба “Ал-Азҳар”да расман ўқир экан. Қолган мингдан ошиқ фуқаролар номига “Ал-Азҳар”да ўқиш учун виза олган, аслида эса турли хил ўқув марказларида ўқийди.
Боя айтиб ўтганимиздек, турли хил ёт диний қарашлар ва бошқача талқин қилишларнинг олдини олиш мақсадида “Ал-Азҳар” мажмуаси ушбу тартибни жорий қилиш бўйича таклиф билан чиқди. Биз Ташқи ишлар вазирлиги орқали келиб тушган ушбу таклифни жорий қилдик.
Бир нарсани тўғри тушуниш керакки, бу – Дин ишлари бўйича қўмитанинг қандайдир чеклови эмас.
Жорий йил учун 15 июлгача ҳужжатларни юбориш белгиланди. Ҳозиргача 83 нафар фуқаро мурожаат қилган бўлса, уларнинг барчасига ижобий йўлланма хатлари берилади. Фуқаролар рўйхати “Ал-Азҳар”га ҳамда Ўзбекистоннинг Мисрдаги элчихонасига тақдим қилинади. Бу визани ўрнатилган тартибда олиш учун хизмат қилади.
Бу ерда битта асосий чеклов қўйилди, яъни 18 ёшга тўлмаган фуқароларга рухсат берилмайди. Чунки Ўзбекистонда мажбурий умумий ўрта таълим олиш керак. 18 ёшга тўлганидан кейин ҳужжатларини топширади, бу асосида давлат ушбу фуқаролар Мисрда таълим олишига ҳеч қандай эътирози йўқлигини тасдиқлаб беради.
Бу каби тартиб фақат Миср эмас, Саудия Арабистони билан ҳам худди шундай келишувимиз бор. Ҳар йили Саудия университетларига қабул қилинган фуқароларимиз бўйича Олий таълим вазирлиги ва Дин ишлари бўйича қўмитага Ташқи ишлар вазирлиги орқали хат юборишади, унда ўзбекистонлик фуқаро ўқишга қабул қилинса, бунга эътироз бор-йўқлиги сўралади. Яъни бошқа мамлакатлар бўйича ҳам шу тизим бор”, – дея Дилшод Эшнаевнинг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.
