Аввало таъкидлаш керак, ижтимоий тармоқлардаги муҳокамаларда айримлар тарихий ёдгорлик бузиб юборилганини кескин қоралаган бўлса, яна кимлардир масжид яроқсиз ҳолатга келиб қолгани, унинг ўрнида замонавий масжид қурилиши тўғри эканини айтиб фикр билдирди.
Қадимий масжид нега бузилди?
Марғилон шаҳри “Хўжа Порсо” МФЙ Бахтиёрлик кўчаси 100-уйда жойлашган Хўжа Порсо номли масжид 1868 йилда қурилган.
Вазиятни ўрганиш учун борганимизда масжид аллақачон бузилиб, унинг ўрнида янги замонавий масжид қад ростлаётган эди. Бузиб ташланган қадимий масжиддан чиққан ёғоч шифтлар бир томонга тахланиб, ёмғир тушмаслиги учун устига целлофан ўраб қўйилган.
Қадимий Хўжа Порсо масжидининг нима сабабдан бузиб ташлангани ҳақида маҳалла аҳлининг фикрлари билан қизиқдик. Шу маҳаллада яшовчи Ғуломжон Мадумаров масжид ҳақида билганларини сўзлаб берди.
“Мустабид советлар давлати даврида исломга, динимизга қарши кураш олиб борилган эди. Ўзбекистон ҳудудидаги минглаб масжидлар қатори Марғилон шаҳридаги масжидлар ҳам вайрон қилинди, бузиб ташланди. Айрим масжидлар баъзи бир сабабларга кўра сақланиб қолган.
Сақлаб қолинишга сабаб шу бўлганки, масжидларни омборхонага айлантиришган, кимлардир яшайдиган жой қилишган. Қайсидир ташкилотларни олиб келиб қўйишган.
Фото: Kun.uz / Сарвар Зияев
Биз турган жой қадимда Хожи Исақбой масжиди деб номланган. Масжид бундан тахминан 150 йил аввал қурилган. Нима учун масжид Хожи Исоқбой номи билан аталгани ҳақида тарихий манба йўқ.
Мана шу маҳалла фуқаросиман. 74 ёшга кирдим. Масжидда 10-ўрта мактабнинг филиали бўлган. Бу ерда бошланғич синфлар ўқиган. Мен бу масжид ўрнидаги мактабда 1-синфдан 3-синфгача таҳсил олганман. Ёнғинга қарши кўнгиллилар жамияти (ДПО) ҳам шу ерда жойлашган эди.
