Россияда Украинада уруш бошланганидан кейин фуқаролик жамияти ва мустақил матбуотга босим кучайган. «Уруш даври репрессияси»нинг асосий йўналишлари сайтларни блоклаш ва оммавий ахборот воситаларини ёпиш, «Россия армиясини обрўсизлантириш» билан боғлиқ жиноий ва маъмурий ишларни қўзғатиш, шунингдек «хорижий агентлар» ва уларнинг рўйхатини кенгайтириш бўйича қонунчиликни кучайтириш бўлди. Бундай хулосалар БМТнинг Инсон ҳуқуқлари қўмитаси учун «ОВД-Инфо» лойиҳаси, «Сова» ахборот-таҳлил маркази, DOXA интернет нашри ва ОАВ ҳуқуқларини ҳимоя қилиш маркази томонидан 2022 йил май ойида биргаликда тайёрланган ҳисоботда келтирилган. 13 июнь, душанба куни Re-Russia лойиҳаси ушбу ҳужжатга эътибор қаратди.
Ҳуқуқ ҳимоячилари томонидан кўрсатилган биринчи репрессия йўналиши - интернет-ресурсларни блоклаш. Ҳисобот муаллифларининг фикрича, бу восита айниқса урушнинг биринчи ҳафталарида тез-тез ишлатилган. 24 февралдан бери 181 та оммавий ахборот воситаси «Роскомнадзор» томонидан блокланган, яна 21 таси ўз фаолиятини тўлиқ ёки вақтинча тўхтатган. Бундан ташқари, идорадан огоҳлантириш олган 11 та оммавий ахборот воситаси Россиянинг Украинага бостириб кириши ҳақида ёзишни тўхтатди, дейилади ҳужжатда.
«Роскомнадзор» кейинчалик урушга қарши позицияни эгаллаган таниқли одамларнинг, жумладан муниципал депутат Иля Яшин, сиёсатшунос Екатерина Шулман ва тадбиркор Михаил Ходорковскийнинг шахсий саҳифаларини фаол равишда блоклашни бошлади.
Ҳуқуқ ҳимоячиларига кўра, блоклаш сонининг кескин ошишига «Ахборот тўғрисида»ги қонунга 2020 йилдан буён киритилган 84 та ўзгартириш сабаб бўлган.
Ҳуқуқ ҳимоячилари ҳисоб-китобига кўра, Россиянинг Украинага қарши уруши бошланганидан бери 101 нафар россиялик журналист профессионал фаолияти ёки урушга қарши позицияси туфайли жабр кўрган. ОАВ ходимлари ушланган, жаримага тортилган, ишдан бўшатилган ёки Россия давлат органларининг тақдим этиладиган ахборотидан маҳрум этилган. Қайд этилишича, 1 июнга қадар РФ қуролли кучлари ва Россия давлат органлари ҳақидаги «сохта маълумотлар» ҳақидаги янги модда бўйича журналистларга нисбатан камида ўнта иш қўзғатилган. Икки ҳолатда гап минтақавий оммавий ахборот воситаларининг бош муҳаррирлари ҳақида бормоқда.
Украинадаги урушга қарши бўлганларни жиноий ва маъмурий жавобгарликка тортиш, ҳисобот муаллифларининг фикрига кўра, март ойининг иккинчи ярмидан бошлаб, қонунчиликка бир қатор тегишли ўзгартиришлар қабул қилинган ва кучга кирганидан кейин фаол қўлланила бошланди.
