“Фикр-хаёлим ўқишда бўлиб, ҳатто хонадошимнинг исмини сўрамабман” — халқаро олимпиада совриндори

10-18 июл кунлари Арманистон пойтахти Ереванда 33-Халқаро биология олимпиадаси бўлиб ўтди. Дунёнинг 64 давлатидан қатнашган 256 нафар ёшлар орасидан Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси, Тошкент педиатрия институти қошидаги академик лицей ўқувчиси Азиза Абдувалиева бронза медалини қўлга киритди.

Азиза ўтган йили 32-Халқаро биология олимпиадасида олтин медални қўлга киритганди. Жиззахлик ёш биолог қиз Kun.uz'га берган интервюсида халқаро тоифадаги нуфузли олимпиадага тайёргарликдан тортиб, медални қўлга олгунгача бўлган воқеалар, жараёнлар, ҳиссиётлари билан бўлишди.

“Тарихчи бўлиб кетишим ҳам мумкин эди”

— Оиламизда дадам аниқ, ойим эса табиий фанларга қизиқади. Ҳар сафар ойимнинг ишхонаси, поликлиникага борганимизда беморлар қандай тузалиб, минатдорлик билдириб, чиройли дуо қилишларини кўриб, жуда хурсанд бўламиз. Шунда мендан қайси касбни танлашимни сўрашганида, мен ойимга ўхшаб шифокор бўлишимни айтардим.

Кейинчалик, 5-синф вақтларимда тарих фанини жуда катта иштиёқ билан ўқидим, устозимиз шижоат билан ўқитар эди. Мактабга фақат шу фан учун борардим, десам ҳам бўлади. Балки шу ўқитувчим кетмаганида тарихчи бўлиб кетишим ҳам мумкин эди. 6-синфдан биологияга қизиқа бошладим, 7-синфдан олимпиадаларга бордим, яхши натижаларни қўлга киритдик. Шу тариқа, бундай кўзимни очиб қарасам, биология соҳасининг ичида эканман.

“Мусобақага илк марта офлайн қатнашдим”

— Халқаро биология олимпиадаси пандемия сабабли 2 йил давомида онлайн ўтказиб келинган. 2021 йилда Португалия мезбонлигида ўтган онлайн мусобақада иштирок этганман, лекин офлайн шаклда биринчи марта қатнашишим. Мусобақанинг офлайн ўтаётгани мен учун ҳам янгилик бўлди.

“Халқаро даражадаги устозларимдан дарс олдик”

— Олимпиага тайёргарлик халқаро даражадаги устозлар билан ўтди. 2 йил давомида улардан ўргандик. Халқаро даражадаги устозларнинг дарси барибир бошқача бўлади. Ўзимизнинг билган-билмаганларимизни ўрганиб, ҳаяжонимизни босдик.

Тўғрисини айтаман, халқаро даражадаги устозларнинг дарслари мана шу халқаро олимпиадада катта ёрдам берди.

“Олимпиада ўтмагунча деярли ҳеч ким билан танишмадим”

— Мусобақага кетишимизга 1 ҳафта вақт қолганида ичимда: “Уйга бориб, уйдагиларимни кўришим керак”, деган фикр пайдо бўлди. Қарасам, тайёргарликларим яхши эмас. Кейин уйга, Жиззахга бориб, ота-онам, бобо-бувиларимнинг дуоларини олиб, шу тариқа Арманистонга учдик.

Боргандан кейин ўша ернинг муҳитига, об-ҳавосига мослашиш учун барчамизга 2 кун вақт берилди. Ҳамма қатнашувчилар бир-бири билан танишаётган вақтда мен чалғимай деб хонадан чиқмай ўтирардим.

Тайёргарлик билан бўлиб, ҳатто мусобақа тугамагунича деярли ҳеч ким билан танишмадим. Имтиҳон тугаб, ҳаммамиз натижани кутаётган вақтда хонадошимнинг исмини сўрадим. Тўрт кундан бери битта хонада туриб, танишмагандим. Исми Карена экан, кейин танишиб, қаерданлигини сўрадим.

Имтиҳонлар ўтмагунча елкадаги масъулият оғирлашса оғирлашади, лекин камаймади-да. Сизни у ерда Азиза деб эслаб қолишмайди, фақатгина қайси давлатдан келганингизни эслаб қолишади. Сизга қараб, Ўзбекистондаги таълимга баҳо беришади. “Сен бу ерда ўзинг учун эмас, ортингда турган байроғинг учун ҳаракат қиляпсан”, дейишди. Шу сабаб ҳам ҳаяжон, масъулият катта бўлди деб ўйлайман.

“Бу ергача етиб келишнинг ўзи ғалаба”

— Халқаро олимпиадада қатнашиб, келажак ҳаёт учун бир зинани босиб ўтиш мумкин. Чунки у ерда жуда кўплаб дўстлар орттириш мумкин. Халқаро биология олимпиадасининг вице-президенти ҳам очилиш маросимида мана шундай тарзда танишиб қолган ёшлар, кейинчалик профессор даражаларини олиб, биргаликда турли кашфиётларни қилгани ҳақида гапирди.

Ўшанда ичимдан бу ергача етиб келганимиз бекорга эмаслиги, бунинг ўзи бир ғалаба экани ўтди.

“Кумуш олишимга 3 балл етмади”

— Олимпиадада натижалар энг қуйидан юқорига қараб ўқилади. Ёпилиш маросимида мана шу рўйхатни ўқишни бошлашди, шунда учинчи бўлиб менинг исмим ўқилди. Ҳаяжондаман, хурсандман, аммо бронза олганларнинг қуйисидаман.

Саҳнага чиқдим, қўлларим қалтираяпти, ҳамма жой ёруғ, лекин ҳеч нарсани кўрмаяпман. Кейин устозимдан паст натижа учун узр сўрадим. Аммо билсам, кумушга 3 балл етмаган экан, бошловчи рўйхатни юқоридан пастга қараб ўқиган экан.

Албатта, бронзанинг юқориси билан қуйисининг фарқи бўлади. Тайёргарлигим яхши эди, ҳаяжонланганим сабаб балларни йўқотдик, аммо бу ҳаётимдаги унутилмас тажрибалардан бири бўлди.

“Вақтни бой бермаслик керак”

— Вақтни бой бериш керак эмас. Мисол учун, соатга қараб, ўқишим керак дейман. Яна 5 дақиқа деб, бошқа нарсаларга ҳам чалғиб қоламан. Кейин эса кеч бўлади, ҳеч нарсага улгурмайсиз.

Демоқчиманки, вақтни жиловласак, унга эгалик қилишимиз мумкин. Унга эгалик қилолмас эканмиз, вақт бизга ҳукмини ўтказаверади. Шунинг учун ўзимнинг тенгдошларимга дангасаликни енгиб, вақтни тўғри тақсимлашни маслаҳат берган бўлардим.

Интервюни тўлиқ ҳолда YouTube'да томоша қилишингиз мумкин.

Дилшода Шомирзаева суҳбатлашди.

Тасвирчи – Муҳиддин Нидо