Болангизни жазолаётганда бу ишни унинг хатосини англатиш учун эмас, аслида ҳеч кимдан ололмаган аламзадалигингиздан қутулиш учун қилаётганингизни англайсизми? Ишингиз юришмаслиги, ўзингиздан қониқмаслик, турмушдаги етишмовчиликлар... барча ҳислар сиғган сабр косангизга болангизнинг биргина эркалиги, шўхлиги сиғмайдими?

«Азизим, Пўртахол» асарини ўқир экансиз, беихтиёр фарзандингиз билан муносабатингизни тафтиш қилишни бошлайсиз. Асар қаҳрамони Зезе тимсолида гавдаланган кичкинтойингизнинг шўхликлари аслида сизнинг эътиборингизни тортиш, меҳрингизни қозониш учун қилинаётган ҳаракатлар эканини англаб етасиз.

Азизим, Пўртахол (португалча: Meu Pé da Laranja Lima) — Жозе Мауро де Васконселоснинг романи. Китоб биринчи марта 1968 йилда нашр этилган ва Бразилиядаги бошланғич мактаблар учун адабиёт дарсларида ишлатилган. У АҚШ, Европа ва Осиёда ҳам таржима қилинган ва нашр этилган.

Ўзбек тилига илк маротаба Мирзоҳид Музаффар таржима қилган бўлиб, 2021 йилда «Faktor books» нашриёти томонидан нашр этилган.

Мазкур асарга ёзувчи ўзининг ҳаёти, қашшоқликда ўтган болалик йилларини сингдириб юборган. Қалбининг тубида нақ 20 йил сақлаган асарини ёзувчи 12 кунда қоғозга туширган (роман 224-бетдан иборат).

Фото: Factor books

Сюжет

Зезе — Рио-де-Жанейронинг Бангу шаҳрида камбағал оилада яшайдиган ёш бола. Уйидаги ҳамма рўзғорга пул топиш учун банд бўлгани сабабли, Зезе одатда укаси Луис билан ёлғиз қолади. Ўзининг хаёлот дунёсидаги ҳайвонот боғи, гапирувчи кўршапалак ва ҳинду дўстлари билан хаёлан ўйинлар ўйнайди.

Ёқимтойгина беш ёшли болакайнинг шўхликлари, катталар эътиборини тортиш учун қилган ҳаракатлари ота-онаси ва ака-укаларининг ғазабини қўзғатади, улар қилган иши учун уни аёвсиз калтаклашади (тасаввур қиляпсизми, беш ёшли миттигина болакайни).

Зезенинг отаси ишдан бўшатилгандан сўнг, бутун оила нисбатан кичикроқ уйга кўчиб ўтади ва у ерда  ака-укаларнинг ҳар бири ўзи учун дарахт танлайди. Боғдаги барча дарахтлар эгаллангач, Зезе хафа бўлади. Лекин унинг опаларидан бири Глория ҳовлининг орқа томонидаги кичик апелсин дарахтини танлашни тавсия қилади.

Укасининг кўнглини кўтариш учун опа ҳали навниҳол бўлган апелсин дарахтини мақтайди. Дастлаб, Зезе ўз дарахтини ёқтирмайди, лекин у дарахт билан гаплаша бошлагач ҳаммаси ўзгаради. Унга ном беради ва иккаласи энг яхши дўст бўлишади.