АҚШ Хитой Россияга камикадзе дронлар етказиб беришга тайёрлигидан хавфсирамоқда

АҚШ президенти Жо Байден 24 феврал куни ABC телеканалига берган интервюсида Хитой Россияга ҳарбий қуроллар етказиб беришини «кутмаётгани»ни айтди, аммо агар барибир бу содир  бўладиган бўлса, Вашингтон томонидан «жавоб» қайтарилишини ваъда қилди. «Биз бу чегарани кесиб ўтганларнинг ҳар бирига жиддий санкциялар қўллаймиз», — деди Байден.

Журналистнинг саволи Кремль Пекин билан Россия армияси учун камикадзе дронлар етказиб бериш масаласида музокаралар бошлагани тўғрисидаги хабарлар фонида берилган. Британия разведкаси хабарига кўра, Россияда Эрон томонидан ишлаб чиқарилган учувчисиз учиш қурилмалари захиралари тугаб бормоқда. Разведка 15 феврал кунидан кейин Россия Украинада дронлар орқали ҳужум қилгани тўғрисида хабарлар келмаётганига асосланиб шундай хулосага келган.

19 феврал куни АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен NBC телеканалига берган интервюсида Мюнхен конференцияси доирасида ХХР дипломатияси раҳбари Ван И билан учрашув чоғида Хитойнинг Россияга қурол етказиб бериши мумкинлиги бўйича масалани кўтарганини айтган. Хитой томони бу интервюдан кейин америкалик дипломатларни «дезинформация тарқатиш»да айблади.

Бир неча кун ўтиб Politico нашри АҚШ Пекинга биргаликда босим ўтказиш мақсадида иттифоқчилар билан Хитойнинг Россияга эҳтимолий ёрдами бўйича маълумот алмашгани ҳақида хабар берди. Кейинроқ немисларнинг Der Spiegel журнали гап 30 килограммдан 50 килограммгача бўлган жанговар каллакни олиб юришга қодир бўлган ZT-180 камикадзе дронлари ҳақида кетаётган бўлиши мумкинлигини ёзиб чиқди. Хабарда айтилишича, Хитой компанияси бундай қурилмаларни Россия қўшинларига апрел ойигача етказиб беришга рози бўлган. Кейинги қадам эса керакли қисмлар ва технологиялар етказиб бериш бўлиши мумкин, бундай ёрдам эвазига РФ ўзи ойига шу каби 100 та дрон ишлаб чиқариши мумкин бўлади. Бундан ташқари, Хитойдаги ишлаб чиқарувчи Су-27 самолётларини таъмирлаш учун зарур бўлган эҳтиёт қисмлар тақдим этишга тайёрлиги айтилган.

CNN Америка разведкасига таяниб, Москва ва Пекин ўртасида музокаралар кечаётганини тасдиқлаган ва агар муваффақиятга эришилса, бу Украинадаги урушнинг боришига ҳам, АҚШ ва Хитой муносабатларига ҳам жиддий таъсир кўрсатиши мумкинлигини қайд этган. Шу вақтга қадар хитойлик ишлаб чиқарувчилар Россия армиясига жиҳозлар, зирҳли нимчалар ва бошқа ҳимоя воситалари етказиб бериш билан чекланаётганди. Шу билан бирга, Der Spiegel нашри эслатишича, Чанша шаҳридаги Космик технологиялар институти Россия армиясига Украина позицияларининг сунъий йўлдош орқали олинган тасвирларини тақдим этиши аниқ бўлгач, АҚШ томонидан унга санкциялар жорий этилган.

CNN телеканалига кўра, Хитойнинг ёрдами айни вақтда Россия «снаряд етишмовчилиги»дан азият чекаётган фронтдаги вазиятни жиддий даражада ўзгартириши мумкин.

Россияга ХХРдан қурол етказиб берилиши мумкинлиги тўғрисидаги миш-мишлар Пекинда тайёрланган ва кенг кўламли босқинга бир йил тўлган кунда эълон қилинган, Россия-Украина можаросини барқарорлаштириш бўйича режа фонида фаол муҳокама қилина бошлади. Бу режа 12 пунктни ўз ичига олади, улар қаторида «бир томонлама санкцияларни бекор қилиш» талаби ҳам бор. The Wall Street Journal нашрига кўра, Пекин бу пунктни нафақат Москва билан бирдамлиги учун, балки Тайванга ҳужум қилинган тақдирда Ғарб томонидан ўзига ҳам шундай чеклов чоралари қўлланишидан хавфсирагани учун ҳам қўшган. Нашр муаллифлари тахмин қилишича, Россияга қурол-яроғ етказиб берилиши Хитойнинг Ғарб билан алоқалари узилишига олиб келадиган очиқ душманлик ҳаракати ўлароқ баҳоланади. Хитой етакчиси Си Жинпинг Ғарб томонидан Украинани қўллаб-қувватлов даражаси пасайишини сеза бошласа, катта эҳтимол билан шундай қадам ташлаши мумкин.

Аввалроқ The Wall Street Journal Америка ҳукумати Хитойнинг Россияга қурол етказиб беришининг олдини олиш учун ўз разведка маълумотларини очиқлаш имкониятини кўриб чиқаётгани тўғрисида хабар тарқатганди.