Германияда қуёш панелларини ўрнатиш хизматини кўрсатадиган Bright Solar компанияси эгаси Зафар Сафоев BBC’нинг ўзбек хизматига берган интервюсида Ўзбекистонда аҳоли қуёш панелларини ўрнатишга мажбурланаётгани ҳақида гапириб, қандай қилиб қуёш энергиясини ривожлантиришга оид саволга жавоб берди.
«Ҳозир ҳукумат аҳоли қуёш энергиясидан фойдаланишини хоҳлаяпти. Мен бундай бўлишини истамаган бўлардим. Аҳолига кичик қуёш станцияларини қуринглар ва ҳаммасини давлатга сотинглар, ҳар бир киловатт соатини 1000 сўмдан оламан, деган бўлардим. Бу қурилаётган қуёш станциялари иқтисодий жиҳатдан ўзини оқлашига олиб келади. Ҳар қандай инсон бир нарсага пул тикса, бу пул фойдали бўлиб қайтиб келишини хоҳлайди. Агар кўпроқ ички истеъмолга бўлса, бу ўзини оқламаслиги мумкин», дейди у.
Зафар Сафоев биринчи навбатда аҳолини шу станциялар билан таништириш кераклигини таъкидлади.
«Панеллар қанча электр энергиясини ишлаб чиқаряпти, қанча сотяпти, бу ўзи фойдалими – буни тушуниши керак. Кейинчалик бу жараёнлар билан иқтисодиёт ривожланса, аҳоли сотиб олаётган электр энергияси 1000 сўмдан қиммат бўлиши ҳам мумкин. Кейин аҳоли “биз электр энергияси ишлаб чиқариб, 1000 сўмдан сотяпмиз. Лекин тармоқдан 3000-4000 сўмдан оляпмиз. Ички истеъмолга ишлатайлик шу энергияни, бу фойдали экан, яхши экан”, десин. 2-3 йилда аҳоли қуёш электр станциялари билан танишган бўларди», дейди ўзбекистонлик электрик.
Журналист уй хўжаликлари қуёш панелларини ўрнатса, 3 йилга мулк ва ер солиғидан, компаниялар эса 10 йилга озод қилинишини таъкидлаб, яна қандай имтиёзлар бериш мумкинлиги ҳақида сўради.
Сафоев ҳукуматнинг кейинги қиладиган иши бозорни шакллантириш эканини айтади.
«Германияда, аввалига, қурилган қувватга қараб пул берилган. Охирги йиллардан бошлаб [уни ўрнатганлар] ҚҚСдан озод қилинди. Қаерга станция ўрнатилса, ўша ер ҚҚСдан озод қилинган ва 20 фоизга арзонга тушган. Бу имтиёзлар яхши нарса деб ўйлайман.
Ҳукуматнинг кейинги қиладиган ишларидан бири – бозорни шакллантириш. Бозорга ишлаб чиқарувчиларни кўпроқ олиб келиш керак. Танловни кўпайтириш керак, бу соҳада ишлайдиган фирмалар кўпайишига ёрдам бериш керак.
Мисол учун, мен ҳозир уйимга панел қураман десам, бир нечта фирма талабгор бўлиб келади. Ўзбекистонда эса маълум бир фирма ва компаниялар келаётганини эшитдим. Бу фақат фирмалар сони билан эмас, балки кадрлар етишмовчилиги билан ҳам боғлиқ.
