ССВ: Ўзбекистонда робот-хирург ёрдамида бажарилаётган операциялар АҚШ тажрибаси асосида оммалаштирилади

2023 йил май ойида Ўзбекистон соғлиқни сақлаш вазирлиги делегацияси Қўшма Штатларга хизмат сафари чоғида худди шу йўналишда Американинг нуфузли университетлари билан ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилган эди.

Бу муҳим келишувлар бугунги кунга келиб ўз амалий натижаларини бера бошлади. Хусусан, АҚШнинг Пенсилвания штати, Филаделфия шаҳрида жойлашган Темпл университети клиникаси ҳамкорлик учун ўз эшикларини очди.

Юқори рейтинг кўрсаткичлари, 125 йиллик тажриба ва 750 ўрин-жойга эга ушбу йирик ҳамда нуфузли муассаса онкоурология йўналишидаги инновацион муолажа усуллари билан машҳур. Хусусан, бу ерда юқорида сўз юритилган робот-жарроҳлардан 8 таси мавжуд. Улар ёрдамида кунига 10-15 та мураккаб операция муваффақиятли бажарилмоқда.

«Аслида, мазкур технология Ўзбекистон учун ҳам янгилик эмас. Ўтган йили Корея Республикасининг Meere компанияси томонидан ишлаб чиқарилган Revo-i русумли робот-хирург илк бор мамлакатимизга олиб келиниб, пойтахтимиздаги Shox International Hospital’га ўрнатилган эди», дейилади ССВ матбуот хизмати хабарида.

Орадан 9 ойга яқин вақт ўтиб, нафақат Ўзбекистон, балки Марказий Осиёда ҳам ноёб бўлган ушбу робот-жарроҳ орқали 84 нафар бемор инновацион усулда оғир дарддан халос бўлди.

Мамлакат тиббиёти тарихида илк бор «темир шифокор» ёрдамидаги операцияларни бошлаб берган ва мазкур технологияга операторлик қилган онкохирург Зарифхўжа Баҳодирхонов ҳозир АҚШнинг Филаделфия шаҳрида бўлиб турибди. У Темпл университети клиникаси таклифига биноан ушбу тиббиёт муассасасида давлат ҳисобидан малака оширмоқда.

Мутахассис замонавий хирургик технологиялар бўйича шу пайтгача Италия, Германия, Хитой ва Туркиянинг нуфузли клиникаларида тажриба орттирган. Қолаверса, Соғлиқни сақлаш вазирлиги кўмагида айнан Revo-i робот технологияси бўйича Кореяда икки марта билим ва маҳоратини бойитиб қайтган.

«Роботнинг жарроҳлик асбоблари кичик ўлчамли бўлиб, инсон қўлига қараганда анча катта диапазонда эгилиб, айлана олади. У орқали бажариладиган онкологик амалиётлар ўсимта яна такрорланмаслиги учун уни бутунлай олиб ташлаши, асаб тугунларига ва бемор ҳаёти учун муҳим бўлган бошқа органларга таъсир қилмаслиги, минимал қон йўқотиш билан кечиши, беморнинг амалиётдан кейинги тикланиши ҳамда буткул соғайишини тезлаштириши билан катта аҳамиятга эга», дейди Зарифхўжа Баҳодирхонов.

Мутахассис хулосасига кўра, Ўзбекистонда роботохирургиянинг тараққий этиши икки омилга боғлиқ. Биринчиси — технологияни бошқара оладиган мутахассислар тайёрлаш бўлса, иккинчиси — мамлакат тиббиётида роботлар сонини ошириш.

Бу борада дастлабки қадам ташланган. Эндиги вазифа — робот билан бирга операция қилувчи кўп сонли хирурглар захирасини шакллантириш. Шунда бу инновацион технология онкология ва онкоурология йўналишларидагина эмас, миллий тиббиётнинг барча жабҳаларида фаол қўллана бошлайди.

Бу соҳада АҚШнинг Темпл университети клиникаси — муносиб ҳамкор. З.Баҳодирхонов бунга изоҳ берар экан, мазкур муассасадаги деярли барча мураккаб операциялар робот-хирург ёрдамида бажарилишини маълум қилди.

Яна бир эътиборли жиҳати, университет клиникасида бундай кам инвазив муолажа усулини бошдан ўтказган беморларга операциядан 1 кун ўтиб, уйга жавоб берилади. Кам ҳолларда бу муддат 2-3 кунга чўзилиши мумкин.

«Муассасадаги илғор тажрибани ўрганиш учун 87 та савол тайёрлаб келган эдим, — дейди мутахассис. — Ҳозиргача улардан 60 тасига жавоб топдим. Малака ошириш курси якунигача қолган саволлар бўйича ҳам кенг маълумотларга эга бўлишга ишончим комил».

«Темпл университети клиникаси профессорлари Ўзбекистон тиббиётида робот технологиясидан фойдаланила бошлагани ва бу йўналишда бажарилаётган операциялардан хабардор экан.

Шу боис юртимизда қисқа муддатда эришилган ютуқлар ҳақида жамоадошлари учун тақдимот ўтказиб беришни сўрашди ва бу борадаги саъй-ҳаракатларимизни юқори баҳолашди.

Сафар якунида Темпл университети клиникаси билан робот-хирург технологиясини Ўзбекистонда кенг оммалаштириш учун ҳамкорлик меморандумини имзолашни режалаштирганмиз. Бу келишув доирасида шифокорларимиз йилига 1-2 марта АҚШга бориб, малака ошириш имконига эга бўлади», дейилади вазирлик хабарида.

Қолаверса, шу йил сентябр ойида клиника профессорлари Ўзбекистонга келиб, иш тажрибаси билан яқиндан танишишга, ўз навбатида ўзбекистонлик ҳамкасблари учун маҳорат дарслари ўтказишга тайёр эканлигини маълум қилишган.