Тадбирда таржимон ва қатор сиёсатшунослар томонидан бир-бирини куч ва ҳокимият масалалари боғлаб турувчи бу китоблар ҳақида маълумот берилди. Шунингдек, тақдимотнинг савол-жавоб қисмида Ўзбекистон ва дунё сиёсатига оид меҳмонларни қизиқтирган қатор масалалар муҳокама қилинди.
Жумладан, сиёсатшунос Суҳроб Бўронов бугунги глобал сиёсатда “қаттиқ куч”дан (турли востилалар орқали мажбурлашни кўзда тутади) кўра, “юмшоқ куч”нинг (ихтиёрий иштирок этиш, симпатия ва жозибадорлик асосида исталган натижаларга эришиш модели) аҳамияти ва жозибадорлиги ортиб бораётгани ҳақида гапирди.
“Юмшоқ куч” (soft power) атамасини фанга Ҳарвард университети профессори Жозеф Най олиб кирган. У ўзининг шу номдаги китобида Совуқ уруш давридан кейинги жаҳон сиёсати ва халқаро муносабатларида “юмшоқ куч” стратегиясини қўллаш усуллари, унинг манбалари, қаттиқ кучнинг (hard power) ўзгарувчан табиати, бир қатор акторларнинг юмшоқ куч сиёсати ҳамда АҚШ тимсолида юмшоқ кучнинг таъсири ва ролини атрофлича таҳлил қилади.
Яъни сиёсатда “юмшоқ куч” – бу ўз манфаатларингизни бошқаларнинг манфаат ва истакларига айлантириш ҳисобланади. Бунда бир мамлакат иккинчисига таклиф қилган ғоя охир оқибатда яна биринчисининг манфаатига хизмат қилади.
“Юмшоқ” ва “қаттиқ куч” ҳақида Жозеф Найдан ташқари Америка федерал комиссияси собиқ раиси Нютон Меноу ҳам фикр билдиради ва “ғоялар учун сарфланган 1 доллар маблағ бомбалар учун сарфланган 100 доллар қийматга тенг”, дейди.
ХХ аср охиригача халқаро сиёсатда “hard power”, яъни “қаттиқ куч” асосий рол ўйнаган бўлса, XXI асрга келиб “soft power”, яъни “юмшоқ куч” асосий ўринга чиқиб улгурди. Бугун ҳар қандай давлатда, у хоҳ АҚШ бўлсин, хоҳ бошқаси бошқаларга таъсир ўтказиш кучи чекланган. Шундай экан, “юмшоқ куч”нинг аҳамияти ошаётгани бежиз эмас”, – деди сиёсатшунос.
Суҳроб Бўроновнинг фикрларида давом этиб таъкидлашича, биз яшаётган асрда “юмшоқ куч”нинг асосий воситалари – кино, саънат, адабиёт ва илм-фан ҳамда ахборот ҳисобланади.
“Хўш, бугун “юмшоқ куч” Ўзбекистон учун қандай аҳамият касб этади? Фикримча, Ўзбекистон ташқи сиёсатида “юмшоқ куч” стратегиясини ишлаб чиқиш вақти келди. Бизда ҳали бундай стратегия йўқ. Шунингдек, бундай стратегияни ишлаб чиқишдан аввалги бир қатор муаммо ва тўсиқлар ҳам бор. Бизда бундай куч стратегиясини ишлаб чиқишда келган бўладиган ресурслар бизда бор, механизм йўқ.
