Евроиттифоқ: Украинанинг қўшилиши икки босқичда муҳокама қилинади

Киев ва Кишинёв ноябр ойи бошида эълон қилинган Еврокомиссия тавсияларида белгиланган тегишли «қадамлар»ни қўйгани тасдиқлангач, Европа Иттифоқи Украина ва Молдова билан қўшилиш бўйича музокараларни ташкил қилишни бошлайди. Бу ҳақдаги маълумотлар Европа Иттифоқи саммитининг биринчи куни якунлари бўйича 14 декабр, пайшанба куни эълон қилинган Европа кенгаши пресс-релизида келтирилган.

Ҳужжатда мамлакатлар учун «Европа Иттифоқига қўшилиш бўйича қадамлар»ни якунлаш муддати, музокаралар бошланишининг тахминий санаси ҳам кўрсатилмаган. Украина ва Молдова зарур шартларни бажарганми ёки йўқми, деган қарорни кейинроқ Европа Иттифоқи ташқи ишлар вазирлари қабул қилади, деб ёзади Reuters. Шу билан бирга, Белгия бош вазири Александр Де Кро Брюсселдаги йиғилишнинг биринчи куни якунларига кўра, Европа Иттифоқи Украина билан аъзолик бўйича музокараларни 18 декабрдаёқ бошлаши мумкинлигини айтди.

Европа кенгаши, шунингдек, Гуржистонга Европа Иттифоқига кириш учун номзод мақоми берилишини маъқуллади.

Шу билан бирга, Брюссел Босния ва Ҳерцеговина билан Европа Иттифоқига кириш бўйича музокаралар бошланишини «аъзолик мезонларига керакли даражада риоя қилинмагунча» қолдирди. Мамлакат номзод мақомини 2022 йил декабрида олди. Шимолий Македония, шунингдек, Европа Иттифоқига аъзо бўлиш бўйича музокараларнинг дастлабки босқичини якунлашдан олдин «Европа кенгашининг 2022 йил 18 июлдаги хулосаларида кўрсатилган конституциявий ўзгаришларни якунлаш бўйича ўз мажбуриятини бажариши» керак, дейилади пресс-релизда.

Евроиттифоқ Украинага ҳар томонлама ёрдам беришда давом этади

Россиянинг Украинадаги уруши ЕИ саммитининг асосий мавзусига айланди – йиғилиш биринчи кунидаги ҳисоботнинг асосий қисми унга бағишланди.

Шу тариқа, Европа Иттифоқи «халқаро ҳуқуқ томонидан тан олинган чегаралар доирасида Украинанинг мустақиллиги, суверенитети ва ҳудудий яхлитлигини» қўллаб-қувватлаш режаларини тасдиқлади. Гап сиёсий, молиявий, гуманитар, ҳарбий ва дипломатик ёрдам ҳақида кетмоқда, дея таъкидлайди Европа кенгаши.

Алоҳида саммит иштирокчилари Украинадан ғалла импортини Қора денгиз орқали ҳам, Россия «дон шартномаси»дан чиқиб кетганидан кейин Украинадан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини экспорт қилиш учун денгиз йўлига муқобил сифатида яратилган «бирдамлик йўлаклари» орқали ҳам қўллаб-қувватлаш зарурлигини таъкидладилар.

Шунингдек, ЕИ Гуржистон ва Молдовага «Россиянинг Украинага қарши бошлаган уруши оқибатлари билан боғлиқ муаммоларни ҳал қилишда» ёрдам беради.

Саммит давомида Европа кенгаши Украинага қарши давом этаётган уруш муносабати билан Европа Иттифоқи Россияга қарши жорий қилмоқчи бўлган 12-санкция пакетининг қабул қилинишини олқишлади. Ҳужжат 15 декабр, жумага ўтар кечаси ЕИ давлатлари вакилларининг алоҳида йиғилишида келишиб олинди, деб ёзади Reuters.

Украинанинг ЕИга қўшилиши бўйича овоз бериш жараёнида Орбан зални тарк этди

Украина билан Европа Иттифоқига қўшилиш бўйича музокаралар бошланишига овоз бериш арафасида Венгрия бош вазири Виктор Орбан жараёнга қарши чиқишини бир неча бор таъкидлаган эди. Европа Иттифоқига аъзо 27 давлатдан бирортасининг ҳар қандай қарорга рози бўлмаганлиги автоматик равишда вето қўйганлиги сабабли, Орбаннинг қарори Киевнинг ЕИга йўлида тўсиқ бўлиш билан таҳдид қилди.

Бироқ саммитда ҳал қилувчи овоз бериш вақтида Венгрия бош вазири ўз ихтиёри билан мажлис залини тарк этди. Кейинчалик у «ёмон қарор» деб атаган нарсанинг бир қисми бўлишни истамагани учун овоз беришда бетараф қолганини тушунтирди. Бундай ҳолда, овоз бериш ҳақиқий деб топилади - ўз позициясини билдиришни рад этиш «йўқ» жавоби деб ҳисобланмайди. ОАВ хабарларига кўра, зални тарк этиш ғоясини Орбанга Германия канцлери Олаф Шолц таклиф қилган.

Украинанинг Евроиттифоққа аъзо бўлишини фақатгина Будапешт танқид қилаётгани йўқ. Овоз беришдан кейин Белгия бош вазири Александр де Кро бу фикрни маъқулламаган ҳолда гапирди, саммит арафасида худди шундай фикрни Австрия канцлери Карл Нехаммер ҳам билдирди, у Украина учун Европа Иттифоқи даражасида хавфсизлик кафолатлари берилишига қарши. Бироқ ҳар икки давлат Украина ва Молдова билан Европа Иттифоқига аъзолик бўйича музокараларни бошлаш тарафдори бўлган.