Бугун инсоният имкониятларининг чегараси йўқдай туюлмоқда. Аслида, бундай бўлмаса ҳам, сўнгги йилларда яратилган турли нарсалар, қурилаётган бинолар ва амалга ошириш режалаштирилаётган лойиҳалар ҳақида хабар топган инсон шундай деб ўйлайди.
Айниқса Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳрида баландлиги 800 метрдан ошиқ бинонинг қурилиши XXI асрда содир бўлган энг шов-шувли ҳодиса бўлди.
Агар инсоният тарихига назар ташланса, замонавий осмонўпар бинолар тарихи 1885 йилда АҚШнинг Чикаго шаҳрида қурилган 10 қаватдан иборат 42 метрли бинодан бошланади.
Илк 100 (102) қаватли бино Empire State Building 1930 йилда Чикагода тикланади. У 1970 йилда Бутунжаҳон савдо маркази биноси қурилгунча 39 йил дунёдаги энг баланд бино мақомида бўлган. АҚШда 20-асрнинг сўнгги чорагида яна кўплаб баланд бинолар тикланди.
XXI асрга ўтиб дунёнинг бошқа давлатларида ҳам баланд бинолар қуриш авж олди. Ана шундай давлатлардан бири Бирлашган Араб Амирликлари ҳисобланади. Бу давлатда жойлашган Дубай шаҳрида дунёдаги энг баланд бино — Бурж Халифа қурилган.
Бурж Халифанинг қурилиш тарихи
Бурж Халифа лойиҳаси Американинг Skidmore ва Owings and Merrill меъморчилик бюролари томонидан тайёрланган бўлиб, у «шаҳар ичидаги шаҳар» тарзида бўлиши керак эди.
Бурж Халифа лойиҳасини америкалик архитектор Эдриан Смит тайёрлаган. У аввалроқ Хитойда тикланган 420 метрлик Мао Жин осмонўпар биносининг лойиҳасини тайёрлаганди.
Лойиҳа тайёр бўлгач унга асосий пудратчи сифатида Жанубий Кореянинг Samsung компанияси танланади. Бу компания Малайзия пойтахти Куала-Лампур шаҳрида тикланган Petronas Towers эгизак бинолари урилишида бош пудратчи бўлганди.
Дастлабки лойиҳада бинонинг баландлиги 705 метр бўлиши режалаштирилганди. Шунда ҳам у қурилса дунёдаги энг баланд бино бўларди.
2006 йил сентябрда унинг баландлиги 916 метр бўлиши, кўп ўтмай 940 метр қилиб қурилиши айтилади. Бунгача бино қурилиши бошланиб бўлганди. Охир-оқибат, унинг баландлиги 828 метр бўлади.
Бурж Халифа қурилиши 2004 йилда бошланади. Энг аввал бино қурилиши режалаштирилган жойга узунлиги 45, диаметри 1,5 метр бўлган 200 дона бетон қозиқ қоқилади.
