Қозоғистон собиқ президенти Нурсултон Назарбоев – ҳали тириклик вақтидаёқ шарафига ҳайкал қўйилиб, тириклик вақтидаёқ ҳайкали йиқитилган уникал сиёсатчи. Лекин бу ҳали ҳаммаси эмас экан. Қозоқлар уч йил аввалги намойишларда “чол кет”, деб бақириб, мамлакат сиёсий ҳаётидан чиқишини талаб қилган элбошининг бошида яна бошқа синовлар ҳам бор экан.
Масалан, тунов куни Қозоғистоннинг «Она тили» газетасига интервю берган Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев собиқ президент Назарбоевни очиқчасига танқид қилди. Aфтидан, Тўқаев президент бўлгач, ўзига бўлган ишончи анча ошган. Aхир 6 йил аввал худди шу Тўқаев Назарбоевга пахта қўйиб, пойтахт Остона номини Нурсултон деб ўзгартирганди. Энди эса қозоқларнинг «Халқ сўзи»га ўхшаган газетасига интервю бериб, Назарбоевни сиёсий андишасизликда айблади. Видеода ўша интервюнинг баъзи жойларига тўхталамиз.
«Сиёсий андишаси билан ажралиб турмаган»
Қозоғистонда президент алмашган вақтни эсласангиз керак. 2019 йилда Назарбоев кутилмаганда президентликдан кетишини эълон қилади. Бир мамлакатни 28 йилдан буён бошқараётган одамнинг кетишини кутилмаганда дейиш аслида жуда ғалати. Майли, бу ҳақида алоҳида гаплашармиз. Хуллас, ўшанда сенат раиси бўлган Тўқаев автоматик тарзда президент вазифасини бажарувчи лавозимига киришади. Кейинроқ ўтказилган сайловда табиийки ғалаба қозонади, чунки унда президент сифатида кампания ўтказиш учун яхшигина медиа устунлик бор эди. Aхир президентлик пойгаси футбол каби тенг шароитдаги ўйин эмас, унда аутсайдерлар бурчак зарбасидан кутилмаганда гол уриб, фаворитларни ютиб кетолмайди.
Хуллас, Тўқаев энди президентликка киришган ўша дамларда Нурсултон Назарбоев Хавфсизлик кенгаши раиси бўлиб қолганди. Бу эса Назарбоев ҳамон амалда Қозоғистонни бошқаряпти деган хулосага келишга ундарди. Мамлакатда бўлаётган ишлар ҳам шунга ишора қиларди. Мана энди, 5 йил ўтиб маълум бўляптики, Назарбоевнинг ўшандаги қилиқлари Тўқаевнинг нафсониятига теккан экан. Тўқаев бу борада гапирганда собиқ президентни очиқ танқид қилди.
«Тарихни тоза қоғозга қайтадан ёзиш ярамайди. Тарихга ҳам, уни яратганларга ҳам ҳаққоний муносабатда бўлиш керак. Бу миллат келажаги учун муҳим. Нурсултон Назарбоев истеъфога чиққанидан кейин Хавфсизлик кенгаши раиси сифатида қолиб очиғини айтганда, сиёсий андишаси билан ажралиб турмади. Бош вазир, Миллий банк раиси, вазирлар, ҳокимлар иштирокида мунтазам йиғилишлар ўтказди. Ҳатто хорижлик дипломатлар буни ҳайрат билан кузатишди. Одамлар орасида истеъфодан кейин Назарбоевнинг лавозими ошиб, президентни ҳам ўзига бўйсундирди, деган ҳазил пайдо бўлди. Ўшандаги вазият эса ҳазиллашадиган даражада эмасди», деб эслайди Тўқаев.
