«Барчаси тамом». Украина ҳарбийлари Курск областидан чекиниш қандай кечгани ҳақида айтиб беришди
|22:14 / 18.03.202559 30410 мин
Россиянинг Курск областида жанг қилган украиналик ҳарбийлар чекиниш чоғида гувоҳ бўлганларини «даҳшатли филм саҳналари» деб таърифламоқда.
Фото: Getty ImagesФото: Getty Images
BBC Украина армиясининг Курск йўналишидаги амалиётида иштирок этган беш нафар украиналик ҳарбий билан суҳбатлашган. Ҳарбийлар журналистлар билан ижтимоий тармоқ ва мессенжерлар орқали боғланиб, кучли ўт очиш фонида, яксон этилган ҳарбий техника колонналари орасида ва Россия дронларининг доимий зарбалари остида кечган «ҳалокатли» чекиниш ҳақида гапиради.
Ҳарбий хизматчиларнинг исмлари хавфсизлик нуқтайи назаридан ўзгартирилган. Материалда 9 мартдан 14 мартгача бўлган воқеалар ҳақида сўз юритилади. Ҳарбийларнинг баъзилари Суджа бой берилганидан кейинги «коллапс» ҳақида гапирган – бу Украина қўшинлари Курск областида етти ой давомида ушлаб турган энг йирик шаҳар эди.
РФ қуролли кучлари украинларнинг Курск областидаги плацдармини йўқ қилиш бўйича амалиётнинг навбатдаги босқичини 8 март куни бошлаганди. 14 мартга келиб Украина қуролли кучлари бўлинмалари катта йўқотишларга учраган ҳолда плацдармнинг катта қисмини тарк этди (шу билан бирга, АҚШ ва Россия расмийлари ўша куни ҳеч қандай далил келтирмаган ҳолда гўёки украиналик минглаб аскарлар қуршовга тушиб қолганини айтишганди).
Фронт чизиғига бориш чеклангани сабабли, вазият ҳақида тўлиқ тасаввурга эга бўлишнинг иложи йўқ. Украиналик аскарлар ўз кўз ўнгида содир бўлган воқеаларни шундай тасвирлайди.
Володимир: «Дронлар тун-у кун ҳужум қилади»
9 март куни Володимир BBC’га телеграм орқали хабар йўллаб, у ҳали ҳам «ваҳима ва коллапс» ҳукм сураётган Суджада эканини ёзган.
«Қўшинлар ва техника колонналари чиқишга ҳаракат қилмоқда, – дейди у. – Уларнинг бир қисмини Россия дронлари йўлда ёқиб юбормоқда. Кундузи йўлга чиқиб бўлмайди».
Одамлар ва техникани ташиш учун Суджа ва Украинанинг Суми областини боғловчи биргина асосий йўл бор эди.
Володимирнинг сўзларига кўра, бир ой олдин бу йўлда нисбатан хавфсиз ҳаракатланиш мумкин эди. 9 мартга келиб у «тўлиғича душман зарбалари назоратига ўтди – дронлар кеча-ю кундуз парвоз қила бошлади».
«Бир дақиқа ичида икки-учта дронни учратиш мумкин. Бу жуда кўп», – дея тушунтирди у.
«Бизда бутун моддий-техник таъминот биргина Суджа-Суми трассаси орқали эди, – дейди Володимир. – Россияликлар уни тўсиб қўйишга уринишини ҳамма биларди. Аммо бу яна қўмондонлигимиз учун кутилмаган ҳолат бўлиб чиқди».
Мавзуга оид
Материал тайёрланаётган маҳалда, Россия Суджани қайтариб олиши арафасида, Володимир Россия армияси Украина қуролли кучларига учта йўналишдан босим қилаётгани ҳақида ёзган.
11 мартга келиб, Украина қўшинлари асосий трасса кесиб қўйилишига йўл қўймасликка ҳаракат қилди, дейилади Максимнинг телеграм орқали йўллаган хабарларида.
«Бир неча кун олдин биз мудофаа чизиғини уюшган ҳолда тарк этиш тўғрисида буйруқ олдик, – дейди у ва Россия шаҳарни эгаллаш учун катта кучларни, «жумладан, кўп сонли шимолий кореялик аскарлар»ни жалб этганини қўшимча қилади.
Ҳарбий экспертларнинг ҳисоб-китобларига кўра, Курск областида назоратни қайтариш учун Россия у ерда 70 минггача аскар, жумладан, 12 мингга яқин шимолий кореяликни жамлаган.
Шунингдек, у «асосий логистика йўналишларини зарба назорати остига олиш» учун бу йўналишга учувчисиз учиш аппаратлари операторларининг энг яхши бўлинмалари, камикадзе дронлари ва FPV-дронларини юборган.
Россия қўшинлари бу ерда радиоэлектрон кураш тизимлари ёрдамида ишдан чиқариб бўлмайдиган оптик толали дронлардан ҳам фойдаланган.
Максимнинг сўзларига кўра, бунинг натижасида «душман ўнлаб техникаларни йўқ қилишга муваффақ бўлган ва уларнинг қолдиқлари таъминот йўналишларида тирбандликларни ҳосил қилган».
Украина колоннаси ўтган йилнинг августида Украинанинг Суми областидан Курск области томон ҳаракатланмоқда
Антон: «Ҳалокатли чекиниш»
Ўша куни, 11 март кунги вазиятни Антон «ҳалокатли» деб атади.
Бу BBC гаплашган учинчи аскар, у Курск фронти қўмондонлиги штабида хизмат қилган.
Антон ҳам мухбирлар эътиборини Россия дронлари келтирган зарарга қаратди. «Илгари бизда дронлар бўйича устунлик бор эди, энди у йўқ», – деди у. Антон Россия армиясининг бошқа устунликлари сифатида аниқроқ авиазарбалар ва аскарлар сони кўпроқлигини санаб ўтган.
У таъминот йўллари кесиб қўйилганини таъкидлаган: «Логистика энди ишламаяпти – қурол-яроғ, ўқ-дорилар, озиқ-овқат ва сувни ташкилий етказиб бериш энди имконсиз».
Антоннинг сўзларига кўра, у Суджадан тунда пиёда чиқиб кетишга муваффақ бўлган: «Биз бир неча бор ўлим ёқасида қолдик. Осмонда мунтазам равишда дронлар учиб юрарди».
У Украинанинг Курск областидаги плацдарми тўлиғича қўлдан кетишини прогноз қилган. «Ҳарбий нуқтайи назардан бу йўналиш ўзини тугатди. Энди уни ушлаб туришдан фойда йўқ».
Ғарб расмийларининг ҳисоб-китобларига кўра, Курск областидаги амалиётда 12 мингга яқин украиналик ҳарбий иштирок этган. Улар Ғарб қуроллари, жумладан, танклар ва зирҳли машиналар билан жиҳозланган энг яхши ўқитилган бўлинмалар бўлган.
Россиялик «ҳарбий мухбирлар» ушбу техникаларнинг бир қисми йўқ қилингани ёки ўлжа қилиб олингани акс этган видеоларни эълон қилган. 13 март куни Россия Курск областидаги вазият «тўлиқ назорат остида» экани, Украина қуролли кучлари ўз техникасининг катта қисмини ташлаб кетганини маълум қилди.
Дмитро: «Ўлимга бир қадам»
Нашрнинг тўртинчи суҳбатдоши, ҳарбий Дмитро 11–12 март кунги хабарларида Курск областидан чекинишни қўрқинчли филмдаги саҳнага ўхшатган: «Йўллар яксон этилган юзлаб машиналар, зирҳли техникалар ва моторли транспорт воситаларига тўла. Ярадорлар ва ҳалок бўлганлар жуда кўп».
Кўп ҳолларда транспорт воситаларини беҳисоб дронлар таъқиб қиларди.
Дмитро ўзи кетаётган машина лойга ботиб қолганида қандай қилиб қутулиб қолганини сўзлаб берди. У ва қуролдошлари автомобилни итариб чиқармоқчи бўлганида, уларга FPV-дрони ҳамла қилган.
Дрон машинага тегмаган, бироқ ҳарбийлардан бирини жароҳатлаган. Дмитронинг сўзларига кўра, улар ёрдам келгунча икки соат давомида ўрмонда яширинишга мажбур бўлишган.
Унинг айтишича, кўпчилик пиёда чекинган: «Йигитлар 15-20 км масофани босиб ўтишди».
Ҳарбийнинг сўзларига кўра, вазият «мураккаб ва критик ҳолатдан ҳалокатли ҳолат»га айланган.
14 мартдаги хабарида Дмитро шундай қўшимча қилади: «Курск областида барчаси тугади... Операция муваффақиятсиз якунланди».
Унинг ҳисоб-китобларига кўра, 2024 йил август ойида Украина қуролли кучлари чегарани кесиб ўтганидан бери Курск областида минглаб украиналик аскарлар ҳалок бўлган.
Нашр мулоқотда бўлган бешинчи аскар вазиятни унчалик пессимистик баҳоламайди.
13 март куни Артём ҳарбий ҳоспиталдан хабар юборган, бу ерда у дрон ҳужуми натижасида олинган жароҳатлардан даволанаётган эди.
Унинг сўзларига кўра, у Суджадан ғарбдаги Локня посёлкаси ҳудудида жанг қилган, у ерда Украина қўшинлари қаттиқ қаршилик кўрсатган ва «шерлар каби олишган».
«Муҳими, ҳозирда Украина қуролли кучлари буфер зонани яратди, бунинг натижасида россияликлар Сумига кира олмаяпти», – дейди у.
Суджа. 2025 йил 14 март
Сергей Бобилев / РИА Новости / Спутник / Profimedia
Украина амалиёти билан энди нима бўлади?
Украина қуролли кучлари бош қўмондони Олександр Сирский қўшинлар «қулайроқ позицияларга чекингани», Курск области ҳудудида қолаётгани ва ҳудудларни «мақсадга мувофиқ ва зарур бўлгунча» ушлаб туришини таъкидлаган.
Унинг сўзларига кўра, амалиёт давомида Россия армияси ҳалок бўлган, яраланган ва асирга олинганлар билан қўшиб ҳисоблаганда 50 мингдан ортиқ кишини йўқотган.
Аммо ҳозирги вазият ўтган йилнинг август ойидагидан анча фарқ қилади. Ҳарбий таҳлилчиларнинг ҳисоб-китобларига кўра, дастлабки босқичда қўлга киритилган 1000 километр квадрат майдоннинг учдан икки қисми март ойигача бўлган вақт давомида бой бериб бўлинганди.
Украина Курск областида эгаллаб олинган ҳудудларни ўзиникига алмаштиришга муваффақ бўлишига умид йўқ.
Ўтган ҳафта Украина президенти Володимир Зеленский Курск операцияси, унинг фикрича, Россияни шарқдан қўшинларини олиб чиқиб кетишга ва Покровск йўналишидаги босимни сусайтиришга мажбур қилиб, «ўз вазифасини бажаргани»ни айтганди.
Лекин бу қандай қурбонликлар эвазига бўлгани ҳозирча номаълум.
