Гордиевский КГБда 23 йил ишлаган, 1970-80-йилларда 15 йил давомида КГБнинг Биринчи бош бошқармасида Буюк Британия ва Скандинавия бўйича масъул эди. У ўтган асрнинг энг машҳур жосусларидан бири ва Британиянинг Олег Пенковскийдан кейин совет махфий хизматларидаги энг муҳим агенти ҳисобланган.
Буюк Британияга резидент сифатида боргач, у кўп ўтмай Британиянинг МИ-6 контрразведкаси билан OVATION тахаллуси остида, кейинчалик Британиянинг МИ-5 разведкаси билан ҳамкорлик қила бошлайди.
Бу ҳамкорлик 11 йил, Москва раҳбариятида шубҳа пайдо бўлмагунча ва 1985 йилда Россияга чақириб олинмагунча давом этади.
Москвада уни сўроқ қилишади, аммо ўша йил ёзида британияликлар махфий амалиёт ўтказиб, Гордиевскийни Британияга олиб кетишга муваффақ бўлишади, бу Буюк Британиянинг Москвадаги элчихонаси томонидан ташкиллаштирилган — уни дипломатик машина юкхонасида олиб кетишган. Шундан кейин ҳам у Ғарб махсус хизматларига маслаҳат беришда давом этади.
СССРда полковник Гордиевский сиртдан отувга ҳукм қилинган, бугунги Россияда эса британияликларга катта ҳажмдаги махфий маълумотларни етказгани учун хоин деб эълон қилинган. Собиқ ҳамкасблари уни «жирканч нусха» ва «истеъдодли пасткаш» деб аташган.
Ғарбда эса унга бутунлай бошқача баҳо берилади. У Ғарб тузилмаларига СССРда аслида нима деб ўйлашларини ва совет режими билан қандай қилиб яхшироқ мулоқот қилиш кераклигини тушунтириб, совуқ уруш йўналишини ўзгартиришга ёрдам берган деб ишонилади.
2007 йил июнида Буюк Британия миллий хавфсизлигини таъминлашдаги хизматлари учун Олег Гордиевский Буюк Британиянинг олий мукофотларидан бири – авлиё Михаил ва авлиё Георгий ордени кавалерига айланади.
Қочиб кетганидан кейин Гордиевский дунёқараши Сталин жиноятларидан кейин Хрушчев давридаги ўзгаришлар туфайли ўзгарганини айтган. Шунингдек, ўзининг сўзларига кўра, 1968 йилда Чехословакияда содир бўлган воқеалар уни қочоқ бўлишга ундаган.
«Бу советлар иттифоқи ва бошқа коммунистик давлатларнинг Чехословакияга бостириб кириши эди, – деб эслайди у 2008 йилдаги интервюсида. – Бу шунчалик даҳшатли эдики, мен бу жинояткорона даҳшатли режим учун ишлашни тўхтатишга қарор қилдим».
Жон учун қайғуриш
BBC’нинг хавфсизлик масалалари бўйича мухбири Фрэнк Гарднер таъкидлаганидек, Олег Гордиевский катта эҳтимол билан Учинчи жаҳон урушининг олдини олди, дейиш муболаға бўлмайди.
