Ўзбек оилаларида янги туғилган чақалоқни эркалаб ўпиш одат тусига кирган. Тиббиёт бу ҳаракатнинг гўдак саломатлиги учун хавф туғдиришини тасдиқлайди. Мутахассиснинг маълум қилишича, ота-онадан бошқа кишилар боланинг оғиз ва юз соҳасига яқин жойдан ўпганида турли вирус ва бактериялар унинг организмига кириб олиши мумкин. Бу эса боланинг асаб тизими, нафас йўллари ҳамда лимфа тугунларига зарар етказиб, бронхиолит, пневмония ёки бошқа оғир инфекцион касалликларга чалиниш хавфини оширади.
Янги туғилган чақалоқнинг иммунитети кучсиз бўлади ва 6 ойликка етгунча тўлиқ шаклланмайди. Гўдак она сути орқали айрим антитаналарни олса-да, организми юқумли касалликларнинг барчасига қарши ўзини ҳимоя қила олмайди. Бундай ҳолатда энг кичик инфекция ҳам чақалоқ танасида салбий оқибатларни юзага келтириши мумкин.
“Одамнинг оғиз бўшлиғида миллионлаб микроорганизмлар мавжуд. Ҳаммаси ҳам зарарли эмас, бироқ иммунитети заиф ҳисобланган чақалоқлар учун мазкур юқумли заррачалар хавф туғдиради ва касаллик чақиради”, – дейди педиатр Комила Муталова.
Болалар шифокорининг айтишича, катта ёшли одам оғиз бўшлиғидаги микроблар кўпинча ўз эгаси танасида ҳеч қандай белги кўрсатмайди, бу ҳолат соғлом кўринган шахснинг ҳам чақалоқ учун юқумли инфекция ташувчисига айланиш эҳтимоли мавжудлигини билдиради.
“Амалиётда эмизикли болани бегоналар ўпганидан кейин оғиз бўшлиғи орқали чақалоққа турли бактерия ва инфекциялар юқиши кузатилган. Улардан бири – мононуклеоз касаллигини келтириб чиқарувчи Epstein-Barr virusi (EBV). Мазкур зарарли микроорганизм оғиз орқали ўтади. Катталарда у енгил тарзда бўйин лимфа тугунларининг шишиши ва умумий ҳолсизлик билан кечади, чақалоқларда тана ҳароратининг кўтарилиши, талоқ ва жигар шишиши, оғир умумий ҳолат билан намоён бўлиши мумкин. Бундай вазиятда бола зудлик билан шифокор назоратига олинмаса, хавфли асоратлар юзага келади”, – дейди шифокор.
Шунингдек, катталарнинг бола оғиз бўшлиғи атрофини ўпиши ортидан унинг организмига қуйидаги вируслар ҳам ўтади;
- Стоматит: кўпинча оғиз гигиенасига эътибор қилинмаганда ёки инфекция ташувчиси билан яқин алоқада бўлганда юқади. Оғиздаги ярачалар, ачишиш ва эмишни истамаслик сабабли чақалоқ сувсизланиб, соғлиғи ёмонлашади.
