Ғазо сектори: АҚШда “Тинчлик кенгаши” раҳбарияти таркиби айтилди

Оқ уй сайтида жума куни, 16 январда эълон қилинган пресс-релизга кўра, Ғазо секторида тинчлик ўрнатиш жараёнида муҳим рол ўйнаши керак бўлган “Тинчлик кенгаши” тузилмасининг ижрочи кенгаши таркибига, бошқалар қаторида, АҚШ давлат котиби Марко Рубио, президентнинг махсус элчиси Стивен Уиткофф, Доналд Трампнинг куёви Жаред Кушнер, Жаҳон банки раҳбари Ажай Банга, Буюк Британиянинг собиқ бош вазири Тони Блэр киради.

Ҳужжатда таъкидланишича, “Тинчлик кенгаши” Ғазо сектори бўйича Трампнинг 20 банддан иборат режасини амалга оширишни кафолатлаши керак: стратегик назоратни олиб бориш, халқаро ресурсларни сафарбар қилиш ва Ғазо сектори “низодан тинчлик ва тараққиётга” ўтаётган даврда ҳисобдорликни таъминлаш орқали. Бу орган раиси сифатида Доналд Трампнинг ўзи кўрсатилган.

Ғазо бўйича олий вакил этиб болгар дипломати Николай Младенов тайинланди. Оқ уй маълум қилишича, унинг вазифаси Фаластин технократ маъмурияти ҳамда “Тинчлик кенгаши” ўртасидаги ҳамкорликни таъминлашдан иборат бўлади.

Шунингдек, олий вакил офиси ва технократ маъмуриятни қўллаб-қувватлаш учун “Ғазо сектори ижрочи кенгаши” ҳам тузилди. Унга Младеновнинг ўзи билан бирга Уиткофф, Кушнер, Блэр, Туркия ТИВ раҳбари Ҳоқон Фидан, БААнинг халқаро ҳамкорлик бўйича давлат вазири Рим ал-Ҳошимий ва бошқалар кирди.

Шу куни, 16 январда Германия ташқи ишлар вазири Йоханн Вадефул Берлин “Тинчлик кенгаши” ишларида иштирок этишга тайёрлигини билдирди. “Биз тез орада бу мавзу бўйича аниқ муҳокамалар бўлишини ва эҳтимол, таклиф ҳам келиб тушишини кутяпмиз”, — деди у Австрия ташқи ишлар вазири Беата Майнл-Райзингер билан учрашувдан кейин.

Бундан олдин The Telegraph газетаси “Тинчлик кенгаши” таркибида эҳтимол Буюк Британия, Германия, Франция, Италия, Саудия Арабистони, Қатар, Миср ва Туркия вакиллари қатнашиши мумкинлиги ҳақида ёзган эди.

“Ўйлайманки, ‘Тинчлик кенгаши’ муҳим институт бўлади”, — деди Вадефул 16 январ куни. Унинг сўзларига кўра, Ғазо сектори келажаги фақат шу ҳолдагина муваффақиятли бўлади: агар ҲАМАС — Европа Иттифоқи ва АҚШда террористик ташкилот сифатида тан олинган ҳаракат — у ерда иштирок этмаса.

“Тинчлик кенгаши” тузилаётгани ҳақида 15 фаластинликдан иборат технократ маъмурият ташкил этилгани эълон қилинганидан кўп ўтмай маълум қилинди. Бу маъмуриятнинг вазифаси Ғазо секторининг кундалик ҳаётини бошқариш бўлиши керак.

14 январ куни президентнинг махсус элчиси Уиткофф Трамп номидан Ғазо сектордаги ўт очишни тўхтатишнинг иккинчи босқичига ўтиш ҳақида маълум қилди. Бу босқич, бошқа нарсалар қаторида, ҲАМАСни қуролсизлантириш ва Ғазо секторига Фаластин полициясини қўллаб-қувватлаш мақсадида халқаро барқарорлаштириш кучлари (ХБК)ни жойлаштиришни назарда тутади.

Декабр ойида ҲАМАС бир қатор шартлар бажарилса, қуролни ташлашга тайёр эканини билдирган эди. Шартлардан бири — Исроил қўшинларининг Ғазо секторидан тўлиқ чиқиб кетиши. “Бизнинг қуролимиз ишғол ва тажовуз билан изоҳланади. Агар ишғол тугаса, бу қурол давлат назоратига топширилади”, — деб таъкидлаган эди ҳаракат етакчиси Халил ал-Ҳайя.

ҲАМАС ҳаракатининг 2023 йил 7 октябр куни Исроилга ҳужуми Яқин Шарқдаги низонинг кескинлашуви учун бошланғич нуқта бўлди. Ўшанда жангчилар Исроилга ракета зарбалари берди, унинг ҳудудига бостириб кирди ва 1200 кишини ўлдирди. Улар, шунингдек, тахминан 250 кишини қўлга олиб, Ғазо секторига олиб кетди. Кейинроқ гаровдагиларнинг бир қисми алмаштирилди ёки озод этилди, бир қисми эса ҳалок бўлди.

Бунга жавобан Исроил ҲАМАСга қарши уруш эълон қилди. Ғазо секторидаги қуруқлик амалиёти ва бомбардимонлар натижасида 70 мингдан ортиқ фаластинлик ҳалок бўлган, 169 мингдан зиёд киши яраланган.