Олмалиқ кон-металлургия комбинати охирги 3 йил ичида 10 та хорижий компания билан тузган, умумий қиймати 200 млн доллардан ортиқ бўлган шартномалар – халқаро суриштирувчи журналистларнинг Уюшган жиноятчилик ва коррупция ҳақида хабар бериш лойиҳаси (OCCRP) назарига тушди.

Суриштирувчи журналистларга кўра, гарчи бу 10 та компания дунёнинг турли давлатлари – Буюк Британия, Гуржистон ва Сингапурда жойлашган бўлса-да, уларнинг барчаси битта шахс – Ўзбекистон стол тенниси федерациясининг собиқ вице-президенти Григорий Хван билан алоқадор бўлиши мумкин.

ОКМК бу компанияларга мижоз бўларкан, улардан ускуналар ва хомашё материалларини сотиб олган. Суриштирувда бу компанияларнинг тоғ-кон саноати корхоналари учун таъминотчи бўлишда тажрибаси бор-йўқлиги шубҳа остига олинади.

Таъкидланишича, Британияда рўйхатдан ўтган иккита фирма расман “фаолият кўрсатмаётган” статусда бўлган даврда ҳам ОКМКдан ўнлаб миллион долларлик буюртмаларни олаверган.

Бу компанияларнинг ОКМК билан умумий қиймати 7 млн долларлик бошқа шартномаларида электрон имзоси қўйилган шахслар бу ҳужжатларга имзо чекканини рад этиб, келишувларда умуман иштирок этмаганини билдирган.

Суриштирувчи журналистлар бу компанияларга бенефициар эгаси кимлигини сўраб мурожаат қилганидан кейин, айримлари тегишли корпоратив ҳужжатларига ўзгаришлар киритган. ОКМК ва таъминотчилар OCCRP йўллаган саволларни жавобсиз қолдирган.

ОКМК – қисман хусусийлаштириш кўзда тутилган стратегик давлат корхоналаридан бири. Компания 2025 йил 4-чорагида халқаро фонд бозорида 5 фоизгача акцияларининг бирламчи таклифини ўтказиши (IPO) кўзда тутилганди.

Британиядаги “фаолият юритмаётган” компаниялар

2018 йилда Буюк Британияда рўйхатдан ўтган Lemixton Solutions 2022 йилдан буён ОКМКнинг камида 56 та тендерида ғолиб чиқиб, 22,5 миллион долларлик ортиқ қийматдаги шартномаларни қўлга киритган. Ваҳоланки, у 2021 йилдан бери расмий ҳисоботларда ўзини “нофаол” ҳолатда эканини кўрсатиб келган. Британия қонунчилигига кўра, “нофаол” мақомидаги компания узрли сабабсиз тижорат фаолияти билан шуғулланиши, шартномалар тузиши ёки молиявий операцияларни амалга ошириши ман этилади.