G7 ва ХЭА ҳозирча ўз нефт захираларидан фойдаланмайди

G7 давлатлари маълум вақтгача жаҳон ёнилғи бозорларидаги нархлар ўсишига қарши курашиш учун ўз миллий нефт захираларининг бир қисмидан фойдаланиш ғоясидан воз кечди. Халқаро энергетика агентлиги (ХЭА) билан вазият муҳокама қилингач, “Катта еттилик” мамлакатлари молия вазирлари ХЭАга бозордаги ҳолатни батафсил баҳолашни топширди. Бу эса муҳокамаларни давом эттириш имконини беради, деб ёзди 10 март, сешанба куни Reuters агентлиги.

“Ҳамма бозорни барқарорлаштириш учун чора кўришга тайёр, шу жумладан Америка Қўшма Штатлари ҳам, — дея Франция молия вазири Ролан Лескюрнинг сўзларини келтиради агентлик. — Биз ХЭАдан нефт захираларини эҳтимолий бўшатиш бўйича сценарийлар ишлаб чиқишни сўрадик; биз исталган пайтда ҳаракат қилишга тайёр бўлишимиз керак”.

Бундан олдин G7 давлатлари Исроил ва АҚШнинг Эронга қарши уруши ҳамда шу орқали жаҳон бозорларида юзага келган нефт танқислиги муносабати билан ўз миллий нефт захираларининг бир қисмини бозорга чиқаришга тайёр эканини билдирган эди. Айни пайтда ХЭАга аъзо давлатлар — улар сони 32 та бўлиб, улар қаторига “Катта еттилик” мамлакатлари ҳам киради — 1,2 миллиард баррелдан ортиқ стратегик нефт захирасига эга. Бу ҳажмга яна 600 миллион баррел саноат захиралари қўшилади.

Шу билан бирга, The Wall Street Journal нашри манбаларига таяниб, сешанба куни ХЭА нефт нархларини тушириш учун ўз тарихидаги энг йирик нефт захираларини бозорга чиқариш имкониятини кўриб чиқаётганини хабар қилди. Газета ёзишича, бу 2022 йилда Россиянинг Украинага бостириб киришидан кейин ХЭАга аъзо мамлакатлар бозорга чиқарган 182 миллион баррелдан ҳам ошиб кетади.

Эрондаги уруш ва Ҳўрмуз бўғози орқали нефт етказиб бериш амалда тўхтаб қолгани фонида АҚШ президенти Доналд Трамп Россиянинг нефт секторига қарши, Россиянинг Украинага қарши давом этаётган тўлиқ миқёсдаги босқини сабаб жорий этилган санкцияларни юмшатиш эҳтимолини истисно қилмади. Европа комиссияси (ЕК) эса бундай қадамга йўл қўйиб бўлмайди, деб ҳисоблайди.

“Нефт нархларидаги ҳозирги сакраш Россияга сезиларли даромад келтириши мумкин, шунинг учун нарх чегарасига (G7 давлатлари томонидан Россия нефтига нисбатан жорий қилинган чеклов — таҳ.) амал қилиш ва эҳтимол тўлиқ тақиққа [Россия нефти экспортини] ўтиш жуда муҳим, чунки бу Россиянинг ҳарбий даромадларини чеклайди, акс ҳолда эса бу ўзини ўзи вайрон қилиш бўлади”, — деди еврокомиссар Валдис Домбровскис брифингда, Трамп сўзларига изоҳ бериш сўровига жавобан.

Шу билан бирга, Европа комиссияси раиси Урсула фон дер Ляйен Европа Эрондаги уруш оқибатларига нисбатан заиф эканини, чунки у деярли тўлиқ нефт ва газ импортига қарамлигини билдирди. Шунингдек, у Европанинг айрим мамлакатларида “яшиллар” сиёсатчилари илгари сурган атом энергетикасидан воз кечиш стратегик хато бўлганини ҳам тан олди.