Инфографика: дунёда энг кўп сунъий йўлдошга ким эгалик қилади?

Сунъий йўлдошлар замонавий космик иқтисодиётнинг асосий қисмига айланмоқда. Кенг полосали интернетдан тортиб Ерни кузатиш тизимларигача бўлган соҳаларда орбитал инфратузилма энди фақат аэрокосмик тармоқ эмас, балки бошқа кўплаб йўналишларни ҳам қўллаб-қувватламоқда.

Visual Capitalist тайёрлаган инфографикада AEI Space Data Navigator маълумотлари асосида орбитада энг кўп сунъий йўлдошга эга компания ва ташкилотлар кўрсатилган.

Маълумотларга кўра, SpaceX дунё рейтингида мутлақ етакчилик қилмоқда. Компания ҳозирда 10 262 та фаол сунъий йўлдошга эга. Бу кўрсаткич иккинчи ўриндаги OneWeb компаниясининг 632 та йўлдошидан 16 баравардан ҳам кўп.

Рейтинг хусусий космик тармоқлар сўнгги йилларда қандай тез ўсганини яққол намоён қилмоқда. Илгари асосий устунлик давлат ташкилотлари қўлида бўлган бўлса, ҳозир хусусий бизнес орбитада етакчи кучга айланмоқда.

Масалан, NASA ва турли давлатларнинг ҳарбий идоралари биргаликда маълумотлар базасидаги номланган операторлар орасида жами 894 та сунъий йўлдошга эгалик қилади.

SpaceX эса Starlink тармоғини бошқаради. Бу инсоният тарихидаги энг йирик сунъий йўлдош флоти ҳисобланади. Starlink’нинг ўзи AEI маълумотларида қайд этилган 15 447 та сунъий йўлдошнинг қарийб учдан икки қисмини ташкил этади.

Компания анъанавий ёндашувдан фарқли равишда кам сонли, аммо жуда қиммат сунъий йўлдошлар ўрнига оммавий масштабга таянмоқда. Шу сабабли Starlink тижорат орбитал инфратузилмасининг асосий намунасига айланган.

Мутахассислар фикрича, SpaceX билан анъанавий операторлар ўртасидаги улкан фарқ космик соҳадаги муҳим ўзгаришни англатади. Энди хусусий бизнес аввал фақат давлатлар назоратида бўлган масштабдаги сунъий йўлдош тармоқларига эгалик қилмоқда ва уларни бошқармоқда.

Бу жараён сунъий йўлдошлар энди фақат давлат тадқиқот лойиҳалари эмас, балки алоқа, маълумот узатиш ва миллий барқарорлик учун муҳим инфратузилмага айланаётганини кўрсатади.