Қўшимча функционаллар
-
Тунги кўриниш
Трамп Гренландияни эгаллаш режасидан воз кечмаган
АҚШ маъмуриятининг Гренландия бўйича позицияси ўзгармаган. Бу ҳақда Даниянинг автоном ҳудуди ҳисобланган Гренландия бош вазири Йенс-Фредерик Нилсен АҚШ президентининг махсус вакили билан учрашувдан кейин маълум қилди.
Фото: AP
18 май куни Нуук шаҳрига Луизиана штати губернатори ва Трампнинг Гренландия бўйича махсус вакили Жефф Лэндри ташриф буюрди.
Йенс-Фредерик Нилсеннинг айтишича, музокаралар “ижобий руҳда ва ўзаро ҳурмат асосида” ўтган, суҳбат конструктив бўлган. Бироқ АҚШнинг Гренландия бўйича ёндашувида ўзгариш кузатилмаган.
“Биз Гренландия халқи сотилмаслигини ва гренландияликлар ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳуқуқига эга эканини аниқ айтдик”, — деди Нилсен.
Гренландия ташқи ишлар вазири Мут Эгеде ҳам АҚШ орол устидан назорат ўрнатиш режасидан воз кечмаганини тасдиқлади.
Бу Жефф Лэндрининг махсус вакил сифатида Гренландияга илк ташрифи ҳисобланади.
У 19–20 май кунлари инвестицияларни жалб қилишга қаратилган Future Greenland 2026 иқтисодий форумида иштирок этади.
DR нашри журналисти билан суҳбатда Лэндри Трамп унга “у ерга бориб, иложи борича кўпроқ дўст орттириш”ни маслаҳат берганини айтди.
Sermitsiaq нашри маълумотига кўра, Нуук марказидаги меҳмонхонага жойлашган Америка делегацияси ўзи билан MAGA (Make America Great Again) ёзувли кепкалар ҳам олиб келган.
The New York Times ёзишича, АҚШ, Гренландия ва Дания ҳукуматлари ўртасида тўрт ойдан бери махфий музокаралар давом этмоқда.
Нашр маълумотига кўра, 2026 йил январь ойи охирида НАТО бош котиби Марк Рютте Трампни Гренландияни куч билан эгаллаш режасидан қайтарган.
Шундан кейин АҚШ оролдаги ҳарбий келишувни ўзгартириш ва ҳатто Гренландия мустақилликка эришган тақдирда ҳам америкалик ҳарбийларнинг муддатсиз қолишига имкон яратишга уринмоқда.
Трамп Жефф Лэндрини 2025 йил 22 декабрда махсус вакил этиб тайинлаган.
Ўша пайтда Дания ОАВ АҚШ маъмурияти Дания ҳукуматини четлаб ўтиб, Гренландия расмийлари билан тўғридан тўғри алоқа ўрнатишга ҳаракат қилаётгани ва оролда “яширин таъсир операциялари” олиб бораётганини хабар қилган эди.
Дональд Трамп бир неча бор Вашингтон миллий хавфсизлик нуқтаи назаридан Гренландияни назорат қилиши кераклигини айтган. Унинг фикрича, агар АҚШ оролни эгалламаса, Хитой ёки Россия бу орқали хавф туғдириши мумкин.
Politico нашри январь ойида Трамп маъмурияти Данияни четлаб ўтиб, Гренландияга “эркин ассоциация” бўйича келишув таклиф қилиш устида ишлаётганини ёзган эди.
Трамп Оқ уйга қайтганидан бери бир неча бор Гренландияга даъво билдириб келмоқда. Бу эса НАТО ичида жиддий баҳсларга сабаб бўлган.
Январь ойи охирида Марк Рютте билан учрашувдан кейин Трамп оролни куч билан эгаллаш таҳдидларидан воз кечган. Шундан сўнг АҚШ, Дания ва Гренландия қўшма ишчи гуруҳ тузган.