Агентлик маълумотига кўра, Россия сувости кемалари Шпицберген архипелаги яқинида аниқланган. Улар денгиз тубида жойлашган муҳим алоқа кабелларини шикастлаш учун мўлжалланган ва қўлланилганидан кейин деярли из қолдирмайдиган янги технологиядан фойдаланишни машқ қилган.
Буюк Британия, Норвегия ва АҚШ иштирокидаги қўшма операция давомида Россия кемалари кузатувга олинган ва денгизда тўхтатилган. Натижада улар машғулотларни якунлай олмай, ҳудудни тарк этишга мажбур бўлган. Reuters манбаларига кўра, сувости кабелларига зарар етмаган ва воқеа амалдаги диверсия эмас, балки бундай ҳаракатни амалга оширишга тайёргарлик кўрилаётган машғулот бўлган.
Агентликнинг ёзишича, махфий операция Россия Мудофаа вазирлигининг Денгиз тубидаги тадқиқотлар бош бошқармаси — ГУГИ кучлари томонидан ўтказилган. Машғулотларда мураккаб ва катта зарар етказиш имкониятига эга тизимни жойлаштириш жараёнини тақлид қилиш учун чуқур сувда ҳаракатланувчи махсус аппаратлардан фойдаланилган.
Reuters'га кўра, Буюк Британия ва Норвегия ҳукуматлари кейинчалик Москвага ўзларида мавжуд маълумотларни тақдим этган. Бундан мақсад Россия томонига Ғарб давлатлари янги технология ҳақида хабардор эканини кўрсатиш ва уни амалда қўллашдан қайтариш бўлган.
Норвегия мудофаа вазири Туре Саннвик қўшма операция орқали НАТО иттифоқчилари Россияга унинг ҳаракатлари яширин қолмаслиги ҳақида аниқ сигнал берганини таъкидлаган. Унинг сўзларига кўра, муҳим инфратузилмага қарши ҳар қандай ҳаракат аниқланади ва оқибатларга олиб келади.
Буюк Британия ва Норвегия ҳукуматлари ҳали 2026 йил апрелида Россиянинг Арктикадаги махфий операцияси аниқлангани ҳақида маълум қилган эди. Бироқ ўша пайтда янги қурол технологияси, операциянинг аниқ жойи ва унда АҚШ иштирок этгани ошкор қилинмаган.
Reuters шунингдек, АҚШ разведка таҳлилчилари Россия НАТОнинг коллектив мудофаа тамойили — Шимолий Атлантика шартномасининг 5-моддаси қай даражада ишлашини синаб кўришга уриниши мумкинлигидан тобора кўпроқ хавотирланаётганини ёзмоқда.
Агентлик манбалари фикрича, эҳтимолий бундай операцияда сувости кабелларини ишдан чиқариш муҳим ўрин тутиши мумкин. Денгиз тубидан ўтказилган бундай кабеллар глобал интернет алоқаси, молиявий транзакциялар ва бошқа стратегик коммуникациялар учун катта аҳамиятга эга.
Шпицберген архипелагини Норвегиянинг материк қисми билан боғлайдиган иккита оптик толали сувости кабели мавжуд. Уларнинг умумий узунлиги қарийб 1400 километр бўлиб, айрим участкаларда 2700 метргача чуқурликдан ўтади. Ушбу кабеллар орқали, жумладан, дунёдаги йирик ер усти сунъий йўлдош станцияларидан бири — SvalSat қабул қиладиган катта ҳажмдаги маълумотлар узатилади.
