Naked Science мақоласида келтирилишича, 2026 йил 28 сентябрдаги парвоз Starship тизимининг 14-синови бўлган. Аввалги учиришлардан фарқли равишда, бу сафар кема Ер орбитасига чиқарилган ва фойдали юк етказган.
Баландлиги қарийб 50 метр, диаметри 9 метр бўлган Starship мақолада бир учиришда орбитага олиб чиқилган энг йирик ва оғир объект сифатида таърифланган.
Кема бир вақтнинг ўзида ракетанинг иккинчи босқичи вазифасини ҳам бажаради. Унинг катта ёнилғи баклари орбитада қайта тўлдирилганидан кейин Ой ёки Марс томон парвоз қилиш имкониятини яратиши кўзда тутилган.
Парвозда қандай муаммолар кузатилди?
Мақолада ёзилишича, босқичлар ажралганидан кейин биринчи босқичдаги иккита Raptor двигатели қайта ишга тушмаган. Қолган двигателлар бу етишмовчиликни қоплаган ва босқичнинг пастлашиши асосан режалаштирилган тартибда давом этган.
Иккинчи босқичда ҳам муаммо кузатилган: унинг олтита двигателидан бири ишдан чиққан. Шундан кейин SpaceX мутахассислари кемани орбитага чиқаришни давом эттириш мумкинлигини баҳолаган.
Келтирилган маълумотга кўра, носозлик қолган марказий двигателлар ишига таъсир қилмагани аниқлангач, орбитал парвозни давом эттиришга қарор қилинган.
Бироқ орбитага чиққандан кейинги ички текширувлар кутилганидек ўтмаган. Аниқ техник сабаб мақолада очиқланмаган. Муаллиф двигател ёки ёнилғини сақлаш ва узатиш тизимларида муаммо бўлган бўлиши мумкинлигини тахмин қилган.
Олти айланиш ўрнига иккита
Дастлаб кема Ер атрофида олти марта айланиши режалаштирилган. Техник кўрсаткичлардаги оғишлардан сўнг парвоз икки айланиш билан чекланган.
Шундан кейин Starship тормозловчи импулс ёрдамида орбитадан чиқарилиб, Ҳавайи оролларидан шимолдаги захира қўниш ҳудуди томон йўналтирилган. Кема океан сатҳига яқинлашганда қўшимча секинлашиб, қўниш ҳаракатини синовдан ўтказган.
Мақола муаллифи парвоз дастури тўлиқ бажарилмаганига қарамай, орбитага чиқиш, юк етказиш ва бошқарилган қайтишни дастур учун муҳим натижа деб баҳолаган.
Орбитага 26 та сунъий йўлдош олиб чиқилган
