Финландия президенти Александр Стубб ва Норвегия бош вазири Йонас Гар Стёре Владимир Путин билан телефон орқали мулоқот қилди. Суҳбат Россиянинг Украинага қарши уруши ва уни якунлаш бўйича дипломатик саъй-ҳаракатларни муҳокама қилишни истаган ғарблик етакчилар ташаббуси билан уюштирилган.
Финландия президенти канцелярияси баёнотида айтилишича, мулоқотдан мақсад «Украинанинг Абу-Дабида бўлиб ўтадиган тинчлик музокаралари бўйича позициясини тўғридан тўғри президент Путинга етказиш» бўлган. Бу Путиннинг сўнгги бир йилдан ортиқ вақт ичида Украинани қўллаб-қувватловчи Европа етакчилари билан қилган биринчи мулоқотидир – охирги марта у 2025 йил июл ойида Франция президенти Эммануэл Макрон билан суҳбатлашганди.
Кремлдагилар шундай мулоқот ўтказилганини тасдиқлади ва Путин Украинадаги «ҳозирги вазиятга баҳо бериб», «можаронинг асл сабаблари»ни эслатганини қайд этди. Шунингдек, Россия президенти «Евроиттифоқ ва НАТО мамлакатларининг ҳарбий ҳаракатлар чўзилишига олиб келадиган қарама-қаршилик сиёсати»га урғу қаратди, дея таъкидланади Кремл матбуот хизмати хабарида.
Европаликлар эса Володимир Зеленскийга ҳам қўнғироқ қилишган ва унга Путин билан суҳбат мазмунини етказишган. «Алекс ва Йонас Россия раҳбариятига бизнинг энергетикамиз ва инфратузилмамиз бўйича вазиятни юмшатувчи реал қадамлар даркорлигини аниқ қилиб тушунтиришди», – деди Зеленский. Бундан ташқари, унинг сўзларига кўра, Финландия ва Норвегия раҳбарлари Украина, Америка ва Россия вакиллари даражасидаги уч томонлама учрашувга тайёргарлик кўриш масалаларини ҳам муҳокама қилган.
Стуббнинг канцелярияси Финландия ва Норвегия раҳбарларининг Путин билан мулоқоти «20 октябр куни Ослода бўлиб ўтган учрашувнинг давоми бўлгани»ни ҳам билдирган. Ўша куни Норвегия пойтахтида Доналд Трампнинг махсус элчиси Стив Уиткоффнинг Володимир Зеленский билан учрашуви ўтказилганди. Унда Стёре ва Стубб ҳам иштирок этганди. Шундан кейин Уиткофф Петербургга келиб, Путин билан учрашган, кейин яна Ослога қайтиб борган ва ўша ердан АҚШга учиб кетганди.
Ушбу сафар натижаси АҚШ, Украина ва Россия иштирокидаги уч томонлама учрашув ўтказишга келишиб олингани бўлди. Бундай саммитни ўтказиш учун жой сифатида Абу-Даби танланган. Путиннинг ёрдамчиси Юрий Ушаковнинг маълумотига кўра, бу учрашув 4 ноябрдан кейин бўлиб ўтади. Бундан олдин, 3 ноябрда, АҚШда оралиқ сайловлар ўтказилиши белгиланган, унда республикачилар конгрессдаги кўпчилик ўринларни бой бериши прогноз қилинмоқда.
Уч томонлама учрашув муддати ҳақида анонс қиларкан, Ушаков тинчлик музокаралари давомида «бутун Европа билан» гаплашишга тўғри келишини таъкидлаган. Европадагилар эса Россия ва Украина ўртасидаги урушни тўхтатиш масаласини муҳокама қилишда Европа Иттифоқи манфаатларини ҳимоя қила оладиган музокарачини қидирмоқда.
