Özbekiston Milliy olimpiya qömitasi taşkil etilganiga 25 yil töldi
|17:28 / 21.01.201739 96414 min
Özbekiston mustaqillikka erişgandan keyin mamlakatda jismoniy tarbiya va sportni rivojlantiriş davlat ahamiyatiga molik vazifa etib belgilandi. Özbekiston sporti milliy madaniyatimizning uzviy qismi hisoblanib, u keng xalq ommasini yuksak axloqiy ruhda tarbiyalaşda va salomatligini mustahkamlaşda muhim vositalardan biri bölib qoldi.
Xalqaro maydonda tarixan qisqa davr içida obro‘ orttirişga ulgurgan mustaqil Özbekiston dunyoga nafaqat qadimiy madaniyat, buyuk mutafakkirlar, olimlar, şoir va sarkardalar tuhfa etgan yurt, balki xalqaro sport olamida ulkan muvaffaqiyatlarga erişgan davlat sifatida ham tanildi. Hozir bemalol aytişimiz mumkinki, Özbekiston sport sohasida yirik davlatga aylanib, boşqa mamlakatlarga köplab yillar kerak bölgan yölni tarixan qisqa muddat içida bosib ötdi.
Özbekiston Milliy olimpiya qömitasining çorak asrlik faoliyatiga nazar taşlar ekanmiz köpgina tarixiy yutuqlar köz oldimizda gavlanadi. Mamlakatimizda Milliy olimpiya qömitasi 1992 yil 21 yanvarda, ya'ni bundan roppa-rosa 25 yil muqaddam taşkil etilgan bölib, 1993 yil sentabr oyida Xalqaro Olimpiya qömitasining 101-sessiyasida rasman tan olingan. Söngra mamlakatimiz sport delegatsiyasi mustaqil Özbekiston nomidan tört yillikning eng nufuzli musobaqalari Olimpiya hamda Osiyo öyinlarida qatnaşiş huquqini qölga kiritdi.
Özbekiston delegatsiyasi mustaqil jamoa sifatida birinçi marta 1994-yilda Norvegiyaning Lillixammer şahrida ötkazilgan XVII qişki Olimpiya öyinlarida iştirok etgan va ilk urinişdayoq hamyurtimiz Lina Çeryazova fristayl sport turi böyiça barça raqiblarini ortda qoldirib, Olimpiya öyinlarining oltin medaliga sazovor bölgan. Uşbu sovrin mustaqil Özbekiston tarixidan Olimpiya öyinlarining birinçi oltin medali sifatida joy olgan.
Oradan ikki yil ötib sportçilarimiz yozgi Olimpiya öyinlaridagi iştiroklarini ham boşlab berişadi va 1996-yilda AQŞning Atlanta şahrida taşkil etilgan XXVI yozgi Olimpiya öyinlarida Özbekiston delegatsiyasi endi ikkita medalga sazovor böladi. Armen Bagdasarov dzyudo böyiça kumuş, Karim Tölaganov esa boks böyiça bronza medalini qölga kiritişadi.
Mavzuga oid
Özbekistonning sport sohasidagi islohotlari va bu boradagi tajribasi jahonda e'tirof etilib, Özbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirişga hamda Xalqaro olimpiya harakatiga qöşgan ulkan hissasi uçun 1996 yilda Xalqaro Olimpiya qömitasining oliy mukofoti – Olimpiya Oltin ordeni bilan taqdirlanadi.
Özbekiston Prezidentining taşabbusi bilan 1996 yilda Toşkent şahrida «Olimpiya şon-şuhrati» muzeyi taşkil etilib, uning oçiliş marosimida Xalqaro Olimpiya qömitasining Prezidenti Xuan Antonio Samaranç iştirok etadi. Umuman olganda Samaranç Xalqaro Olimpiya qömitasiga rahbarlik qilgan paytda Toşkentga uç marotaba taşrif buyuradi. U dastlab Lillixammerdagi Olimpiya öyinlaridan söng, keyinçalik poytaxtimizda I Markaziy Osiyo öyinlari ötkazilişi munosabati bilan va nihoyat «Olimpiya şon-şuhrati» muzeyining tantanali oçiliş marosimida iştirok etiş uçun mamlakatimizga yetib keladi.
Özbekistonlik sportçilar navbatdagi Olimpiya öyinlarida ham muvaffaqiyatli odimlaşni davom ettirişadi. 2000 yilda Avstraliyaning Sidney şahrida bölib ötgan XXVII yozgi Olimpiya öyinlarida Andijon boks maktabi tarbiyalanuvçisi Muhammadqodir Abdullayev özbek yigitlari orasida birinçi bölib Olimpiya öyinlari çempioni degan şarafli nomga sazovor böladi.
Şuningdek, erkin kuraş böyiça bellaşuvlarda Artur Taymazov kumuş, Sergey Mixaylov va Rustam Saidovlar esa boks böyiça musobaqalarda terma jamoamiz xisobiga bronza medallarini qöşib qöyişadi. Özbekiston delegatsiyasi umumjamoa hisobida 199 ta davlat vakillari orasida 42-örinni egallaydi.
2004-yilda jahonning tört yillikdagi eng yirik sport festivali Olimpiya öyinlari vatani sanalgan Gretsiyaning Afina şahrida taşkil etiladi. Bu safar mamlakatimiz sportçilari bir yöla ikkita oltin medalga ega çiqişadi. Erkin kuraşda Artur Taymazov, yunon-rum kuraşida Aleksandr Dokturişvili Olimpiya öyinlari çempioni unvoniga sazovor bölgan bölsalar, Magomed Ibragimov erkin kuraşda kumuş medalini qölga kiritadi. Ötkirbek Xaydarov va Bahodir Sultonovlar esa boks böyiça bronza medallari bilan taqdirlanişadi.
Mamlakatimiz delegatsiyasi bu safar 202 ta davlat orasida 34-örinni band etadi. Hisob böyiça XXIX yozgi Olimpiya öyinlari Xitoy poytaxti Pekin şahrida taşkil etiladi. Mazkur musobaqada özbekistonlik sportçilar tomonidan jami oltita medal qölga kiritiladi. Artur Taymazov öz şaxsiy kolleksiyasiga Olimpiya öyinlarining yana bir oltin medalini qöşib qöygan bölsa, erkin kuraşda Soslan Tigiyev, dzyudoda esa Abdullo Tangriyev kumuş medali bilan taqdirlanişadi.
Öz navbatida yana bir dzyudoçimiz Rişod Sobirov bronza medaliga sazovor böladi. Quvonarli jihati, aynan Pekin Olimpiadasiga kelib gimnastikaçilarimiz ham dastlabki medallarni qölga kiritişadi. Çunki, şu paytga qadar asosan boks va sport kuraşlari böyiça terma jamoamiz a'zolari Olimpiya öyinlari medallariga ega çiqişgan bölişsa, bu safar Yekaterina Xilko trampolinda, Anton Fokin esa sport gimnastikasida bronza medaliga sazovor bölişadi. Delegatsiyamiz Pekin Olimpiadasini 202 davlat orasida 40-örinda yakunlaydi.
Yubiley - XXX yozgi Olimpiya öyinlariga Buyuk Britaniya poytaxti London şahri mezbonlik qiladi. Mazkur musobaqada terma jamoamiz delegatsiyasi biroz kamtarroq natija qayd etib, bor yöği uçta medal bilan qaytadi. Artur Taymazov uçinçi marta jahonning tengsiz polvoni ekanligini isbotlab, Olimpiya öyinlarining uçinçi oltin medalini qölga kiritadi va uşbu natijasi evaziga xaqli ravişda dunyoning buyuk polvonlari orasidan joy oladi.
Dzyudoçimiz Rişod Sobirov bu safar ham bronza medali bilan çeklanadi. Boksçimiz Abbos Atoyevga ham Olimpiya öyinlarining bronza medali nasib etadi. Özbekiston delegatsiyasi 204 davlat orasida umumjamoa hisobida 47-örinni egallaydi.
Aytiş kerakki, aynan London Olimpiadasidagi natijalar yurtimizda butun sport jamoatçiligi, olimpiya harakati iştirokçilarini yangi ğalabalar sari çorladi. Çunki öşa musobaqada delegatsiyamiz aslo öziga munosib bölmagan örinni egallagandi. Bölajak Olimpiya öyinlariga munosib tayyorgarlik köriş yölida eng avvalo davlatimiz rahbarining “Özbekiston sportçilarini 2016 yil Rio-de-Janeyro şahri (Braziliya)da ötkaziladigan XXXI yozgi Olimpiya va XV Paralimpiya öyinlariga munosib tayyorlaş töğrisida”gi qarori qabul qilinib, mamlakatimiz sportçilari uçun barça zarur şart-şaroitlarni yaratiş borasida aniq çora-tadbirlar işlab çiqildi.
2013 yil 25 fevralda e'lon qilingan mazkur qaror yakunda juda katta ahamiyat kasb etdi va “Rio-2016” Olimpiadasining özbek sporti tarihiga oltin harflar bilan bitilişiga asosiy turtki böldi desak mubolağa bölmaydi. Braziliyadagi XXXI yozgi Olimpiya hamda XV Paralimpiya öyinlarida özbekistonlik sportçilar qayd etgan natijalar butun dunyoni hayratga soldi.
Olimpiya öyinlarida birinçi marta yurtimiz vakillari bir yöla törtta oltin medalga sazovor bölişdi. Ilk bor Özbekiston terma jamoasi tomonidan jami 13 ta medal qölga kiritildi. Birinçi marta oğir atletikaçimiz Ruslan Nurudinov Olimpiya öyinlarining oltin medalini qölga kiritiş bilan birgalikda özbek sportçilari orasida ilk marotaba Olimpiya öyinlarining rekordini yangiladi.
Şuningdek, birinçi marta boks böyiça terma jamoamiz umumjamoa hisobida birinçi örinni egalladi. Boksçilarimizdan Hasanboy Dösmatov, Şahobiddin Zoirov va Fazliddin Ğoyibnazarov va aytib ötganimizdek oğir atletikaçimiz Ruslan Nurudinov Olimpiya öyinlari çempionligini tantana qilişdi. Yana ikki nafar boksçimiz Şahram Ğiyosov va Bektemir Meliqöziyev delegatsiyamiz hisobiga kumuş medallarini qöşib qöyişdi. Çarm qölqop ustalaridan şuningdek, Rustam Tölaganov va Murodjon Ahmadaliyev, dzyudoçilarimiz Diyorbek Örozboyev va Rişod Sobirov, sport kuraşlari vakillari Ixtiyor Navrözov, Magomed Ibragimov va Elmurat Tasmuradovlar bronza medallari bilan taqdirlanişdi. Özbekiston delegatsiyasi 207 davlat orasida 21-örinni egalladi.
XV Paralimpiya öyinlarida yurtimiz sportçilari tomonidan qayd etilgan natijalar esa bu hayratni ikki hissa oşirdi. Öttiz ikkita sportçi bilan iştirok etgan delegatsiyamiz yakunda öttiz bitta medalni qölga kiritişi çindan ham butun dunyo sport jamoatçiligini lol qoldira oldi.
Albatta bu natijalarga öz özidan erişilgani yöq. Özbekiston Milliy olimpiya qömitasi ötgan qisqa vaqt içida Xalqaro olimpiya qömitasi, Osiyo olimpiya kengaşi, Milliy olimpiya qömitalari assotsiatsiyasi va qator xalqaro sport federatsiyalari hamda taşkilotlari bilan özaro aloqalarni yangi bosqiçga olib çiqdi.
Birgina 2013-2016 yillarda mamlakatimizga Xalqaro Olimpiya qömitasi prezidenti Tomas Bax, Osiyo olimpiya kengaşi prezidenti Şayx Ahmad al-Fahd al-Saboh, Osiyo Paralimpiya qömitasining rahbari Dato Abu Zaynal Abu Zarin, Xalqaro oğir atletika federatsiyasi prezidenti Tomaş Ayan, Xalqaro sport kuraşlari uyuşmasi prezidenti Nenad Laloviç, Xalqaro havaskor boksçilar federatsiyasi prezidenti Çing Ku Vu, Xalqaro qiliçbozlik federatsiyasi prezidenti Alişer Usmanov hamda Xalqaro qiliçbozlik federatsiyasi boş kotibi Frederix Petruşka, Xalqaro futbol federatsiyalar Assotsiatsiyasining sobiq prezidenti Yozef Blatter, Butunjahon muaytay kengaşi rahbari Çetta Tanajaro, Osiyo taekvondo ittifoqi prezidenti Kyu Sok Li, Xalqaro yengil atletika federatsiyasi vitse-prezidenti Sergey Bubka, Xalqaro gimnastika federatsiyasi rais örinbosari Irina Vinner kabi qator xalqaro sport taşkilotlarining rahbarlari taşrif buyurib, Özbekistonda olimpiya harakatini rivojlantiriş borasida amalga oşirilayotgan sa'y-harakatlarga yuqori baho berdilar.
Poytaxtimizda Özbekiston Milliy olimpiya qömitasining yangi binosi qad rostladi. Bu yerda Özbekiston sportçilarini tibbiy-biologik xizmat va sport psixologiyasi bilan ta'minlaş böyiça ixtisoslaştirilgan markaz taşkil etildi. Markazga eng zamonaviy tibbiy uskunalar örnatildi. Markaziy Osiyoda yagona sanalgan Respublika sport tibbiyoti ilmiy-amaliy markazining taşkil etilişi sportçilarimizni nufuzli musobaqalarga puxta tayyorlaş, ularning bor imkoniyat va salohiyatlarini oçib berişga kömaklaşiş masalasida juda katta turtki böldi. Buni sönggi natijalar ham körsatib turibdi.
Özbekiston Milliy olimpiya qömitasining yangi binosiga taşrif buyurar ekan Xalqaro olimpiya qömitasi prezidenti Tomas Bax “Özbekiston Milliy Olimpiya qömitasining binosi dunyoda tengsiz, bunday sport saroyi men bilgan Milliy olimpiya qömitalari binolari orasida eng muhtaşami” deya ta'rif berdi.
Şuningdek, Olimpiya va Paralimpiya öyinlari dasturiga kiritilgan sport turlari böyiça Özbekiston terma jamoasi a'zolari va murabbiylariga stipendiya tölaş tartibi töğrisidagi nizom tasdiqlanib, xalqaro maydonlarda yurtimiz şarafini munosib himoya qilayotgan sportçi va ularning ustozlari har oyda rağbatlantirib borilmoqda.
2013 yil 2 aprelda Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Özbekiston Milliy olimpiya qömitasi huzuridagi Özbekiston olimpiadaçilarini qöllab-quvvatlaş jamğarmasi faoliyatini taşkil etiş töğrisida”gi qarori qabul qilindi. Fondning asosiy maqsadi etib Özbekiston milliy va olimpiya terma jamoalarini, respublika sport federatsiyalarini va assotsiatsiyalarini xalqaro va respublika sport tadbirlariga tayyorgarlik körişlari va ularda iştirok etişlariga kömaklaşiş va rağbatlantiriş deb belgilandi. Sportimiz faxriylari, yurtimizda faoliyat körsatayotgan terma jamoalar maslahatçi murabbiylarining oylik maoşlari ham hozirda aynan uşbu jamğarma mablağlari hisobidan qoplanmoqda.
Aslida çorak asr tarix oldida heç narsa emas. Ammo ortda qolgan ana şu 25 yillik davr mobaynida yurtimizda sport taraqqiyoti va olimpizm ğoyalarini ilgari suriş borasida qilingan ulkan hajmdagi işlar bugun mustaqil diyorimizni qudratli sport mamlakatiga aylantira oldi. Ha, bugun Özbekiston dunyo sport sahnasida öz örniga, obrösiga ega mamlakatga aylandi. Endi jahoning mana-man degan polvonlari ham özbek sportçilari bilan hisoblaşişga majbur, bizni tan olişdi, bizni xurmat qilişmoqda. Bizdan hayiqişmoqda. Endi şak-şubha yöqki Özbekiston terma jamoasi a'zolariga qarşi har qaysi mamlakat vakillari alohida tayyorgarlik körişadi. Bunga ularni biz majbur etdik.
Yuqorida keltirilgan barça amaliy işlar bevosita şaxsan Özbekiston Respublikasining Birinçi Prezidenti Islom Abduğaniyeviç Karimovning umumiy rahbarligi ostida, şuningdek amaldagi Prezident Şavkat Miromonoviç Mirziyoyev boşçiligida bir qator Vazirlik hamda tegişli taşkilotlar bilan hamkorlikda amalga oşirildi.
Fursatdan foydalanib, Özbekiston Milliy Olimpiya qömitasi taşkil etilganligining 25 yilligi munosabati bilan bizni har jihatdan qöllab- quvvatlab kelayotgan, barça zarur şaroitni yaratib berayotgan davlatimiz va Hukumatimiz rahbarlariga va şaxsan muhtaram Prezidentimiz Şavkat Miromonoviç Mirziyoyevga, şuningdek biz bilan hamkorlik qilib kelayotgan Madaniyat va sport işlari vazirligi, sport federatsiyalari va homiy taşkilotlarga minnatdorçilik izhor etamiz.
Ortda qolgan davr mobaynida Milliy olimpiya qömitasiga Obid Nazirov, Sobir Röziyev, Aziz Nosirov, Rustam Qurbonov, Malik Babayev va Mirabror Usmanovlar rahbarlik qilişdi. Qölga kiritilgan muvaffaqiyat va ğalabalarda ularning hissalari katta. Ayniqsa sönggi olimpiya sikli 2013-2016 yillarda yurtimizda olib borilgan ulkan hajmdagi işlar, olimpiya sport turlariga mustahkam poydevor yaratilişi, moddiy-texnik bazalarini mustahkamlaş va buning natijasi ölaroq Olimpiya hamda Paralimpiya öyinlarida qölga kiritilgan yorqin va tarixiy ğalabalarda Mirabror Zufaroviç Usmanovning hamda u bilan yelkama-yelka xizmat qilgan Milliy olimpiya qömitasi mutaxassislarining xizmatlari beqiyosdir.
Şunday ekan, bugun ularga butun olimpiya harakati iştirokçilari va mamlakatimiz olimpiya oilasi nomidan taşakkur izhor etamiz. Yaqindagina Boş Assambleya yiğilişida Milliy olimpiya qömitasi Prezidenti etib Alişer Sultanov saylandi. Umid qilamizki, Alişer Saidabbasoviç rahbarligida yutuqlarimiz yanada salmoqli, ğalabalarimiz bundan-da bardavom böladi.
Özbekiston Milliy olimpiya qömitasi matbuot xizmati
