Men kuzatib kelgan vaziyatga dangal baho berishni istayman: Farg‘ona viloyati hokimi uzr so‘rashi kerakmi? Javobni juda tezlik va topqirlik bilan bermaylik, avvalo, bungacha bildirilgan mulohazalarga to‘xtalishni lozim topib, birma-bir tahlilga kirishaylik.
Hokim kim o‘zi?
Hokim (arab tilidan olingan) eng birinchi navbatda, qaror qabul qiluvchi, boshqaruvchi, degan ma'nolarni anglatadi. Shuningdek, qadimiy arab lug‘atlarida himoyalovchi, (mol-mulk) egalik qiluvchi kishilar ham hokim deb e'tirof etilgan. O‘zbek tilining izohli lug‘atida yozilishicha, hokim qadim davrdan shahar va uning atrofidagi qishloqlar ustidan oliy hukmdorning amrini o‘tkazish uchun belgilab qo‘yilgan amaldor. Keyinchalik bu nom bilan sobiq Turkiston o‘lkasidagi ayrim shahar yoki muzofotlarda chor hukumatining siyosatini o‘tkazib kelgan amaldorga nisbatan qo‘llangan.
Mustaqil O‘zbekistonning ilk yillarida barcha narsani o‘z nomi va milliy qadriyatlar uyg‘unligida atash boshlandi. Shunday qilib, viloyat, shahar va tumanlarda birinchi rahbarlik lavozimida ishlaydigan shaxsni hokim, deb atadik. Ammo, bu demokratik rivojlanish yo‘lidan yuz burib, feodal hokimiyatga qaytishimizni anglatmaydi. Bu nomni amalga qaytishi bir zo‘ravon xohlasa, o‘qituvchini urishi, hokimlar istasa hazor-bahazor so‘kish, xalqni qadrsiz qilishi uchun emas.
Hokim kimligini soddaroq qilib aytganda, u - xalqning xizmatkori. Hokim - xalq to‘lagan soliq va to‘lovlar ortidan maosh olib, ishga yollangan ishchi. U xalq ishonch bildirgan kishining hududlardagi yordamchisi, millat yetakchisi sifatida saylangan shaxsning siyosatini joylarda ta'minlash uchun kafil bo‘luvchi amaldor.
Amalda qanday bo‘lyapti?
Sayxunobod tumani sobiq hokimi Egamberdiyev mushtumzo‘rlik qilgani uchun lavozimidan ozod etildi, Andijon shahar hokim Rahmatullayev esa so‘kong‘ichligi uchun jazoga tortildi. Endi Farg‘ona viloyati hokimi G‘aniyev o‘z viloyatdoshlaridan ayrimlarini so‘kdi. U endi toshloqliklarni «haromi» deb tahqirlab, hajga yubormasligini aytib do‘q qilishi, ajratilgan yordam pulini minnat qilgani uchun uzr so‘rashi kerakmasmi?
Mahalliy «oqlovchi jurnalistlar» uning qattiqo‘l va tartibli rahbar ekanini ming bor ta'kidlagani bilan masalaning aniq mohiyati quyidagicha: u har bir harakati va so‘zi uchun xalq oldida javobgar. «
