«O‘zbekiston ovozi» adadi 4600 nusxa, «Golos Uzbekistana» esa yopilish arafasida. Ketmonov matbuotga qarshimi?

«Ishonch» nashri muxbiri Mahliyo Umirzoqova Oliy Majlis Qonunchilik palatasida Xalq Demok­ratik partiyasi rahbari ishtirokida o‘tkaziladigan matbuot anjumanidan so‘ng partiya nashrlarining keyingi taqdiri bilan qiziqib, bu borada fraksiya rahbari Hotamjon Ketmonov bilan suhbat qurdi.

– Bugun partiya nashri «O‘zbekiston ovozi» bor-yo‘g‘i 4600 nusxada chop etilmoqda. «Golos Uzbekistana» esa yopilish arafasida. Eshitishimizcha, buning asosiy sababi Sizning tahririyat bilan kelisha olmayotganingiz bilan bog‘liq ekan. Birinchidan, partiyada shuncha katta kuch bo‘la turib, nega obuna targ‘ibot qilinmadi? Partiya markaziy kengashi tomonidan hududiy partiya tashkilotlariga obunani tashkil etishni to‘xtatib turish bo‘yicha topshiriq ham berilganligini aytishmoqda. Joriy yilda parlamentga saylovlar bo‘lib o‘tishini inobatga olsak, bu hol partiya ­g‘oyalarini keng ­ommaga yetkazish imkoniyatlarini bir muncha pasaytirmaydimi?

– Agar shunday holat bo‘lganida mazkur tadbirga partiya nashri vakillarining ishtirok etishiga yo‘l qo‘ymagan bo‘lar edik. Guvohi bo‘lib turibsiz, ular shu yerda. Ilgari hududiy kengashlarni «shunchadan obuna qilasan», deb majburlar edik. Endi bu tizimdan voz kechdik. Partiyadoshlarimizni o‘z ixtiyori bilan obuna bo‘lishiga qo‘yib berdik. Ta'kidlash joizki, XDPning barcha tashkilotlarida qariyb ikki yarim ming nafar kishi ishlaydi. Bundan tashqari, 450 ming nafardan ziyod a'zolarimiz, ya'ni xayrixohlarimiz bor. Biz ularni gazetaga obuna bo‘lishga majburlay olmaymiz. Albatta, «O‘zbekis­ton ovozi» va «Golos Uzbekistana» gazetalarining obunasi masalasi hali yil davomida ko‘riladi, qo‘shma qarorlar chiqadi va qaytadan tahlil qilinib, imkoniyat darajasida nashrlarimizga amaliy yordam beramiz.

“To‘g‘risi, javob kishida qarama-qarshi fikrlarni uyg‘otadi. 

Joylardagi partiya rahbarlari, faollari, deputatlar o‘z gazetasini o‘qimasa, partiya markaziy Kengashi, Oliy Majlisdagi fraksiyasi faoliyatidan qanday xabardor bo‘ladi, qanday tartibda ish yuritadi?.. Partiya o‘z fikriga qarshi tarzda saylov oldidan «majburiy obuna» tashkil qilishni rejalashtir­yaptimi? 450 ming a'zo o‘z nashriga obuna bo‘lishni o‘zi istamasa… Bu ham tushunarsiz…” - deya fikr yuritadi jurnalist.

– XDP siyosiy partiyalarning qay biri bilan qonun ijodkorligi va uning qabul qilinishida prinsipial darajada ziddiyatga bordi va yutdi? Agar shunday holat yuz bergan bo‘lsa, o‘sha qonun jamiyatga qanday foyda bermoqda?

– XDP parlamentda o‘zini muxolifat sifatida e'lon qilgan. Ushbu tushunchadan kelib chiqadigan bo‘lsak, fraksiya «Adolat», «Milliy tiklanish» yoki O‘zLiDeP bilan hamkorlikda emas, balki o‘zining maqsad va vazifalaridan kelib chiqqan holda ish yuritadi. Siyosiy partiyalarning das­turlari har xil bo‘lgani sabab ham manfaatlar to‘qnash keladi, qonunlar esa ko‘p ovoz olgan holda qabul qilinadi. Shu bilan birga, o‘tgan yili 233-sonli qonun loyihasida «Adolat» sotsial-demokratik partiyasi va XDPning manfaatlari bir joyda uyg‘unlashdi. Natijada yer osti suv zaxiralaridan oqilona foydalanishga oid masala parlament miqyosida ko‘rib chiqildi. Qat'iy birdamlik sabab yuridik shaxslar o‘z vaqtida kerakli sharoitni yaratmagan hollarda yer osti suvidan foydalangan xonadonlar soliqlardan ozod qilinadigan bo‘ldi. Bu esa ikki partiyaning hamkorlikda amalga oshirgan ishiga bir misol bo‘la oladi. 

Jurnalist fikricha, o‘zini «muxolifat» deb e'lon qilgan partiya bu borada qaysi qonunga qarshi qattiq kurashgani yoki qaysi partiya bilan siyosiy kurash olib borgani haqida ham to‘laqonli javob olib bo‘lmagan.

– Prezidentimiz parlamentga Murojaatida qonunlarning hayotiy emasligi, ba'zilari bugungi kunda amalda ish bermayotgani, ularni qayta ishlash zarurligi haqida keskin fikrlar bildirdi. XDP hayotga singib ketmayotgan qonunlarning qabul qilinishida ishtirok etgan siyosiy kuch sifatida bu holatda o‘zini aybdor, deb his qiladimi?

– Bugungi kunda ko‘plab qonunlar hayotimizga singib ketmayapti. Bunga sabab shuki, oldin qabul qilingan qonun vazirlik va idoralar tomonidan o‘ziga moslashtirilgan. Aniqrog‘i, unga 5 yoki 10 tadan qo‘shimcha qonun osti hujjat ishlab chiqilgan. Natijada qonunning ijrosini ta'minlashda chalkashliklar yuzaga kelgan. Shunday holatni inobatga olib, fraksiya, qo‘mita va palatalarda qonunlarning qaysi biri ishlayotgani yoki ishlamayotgani aniqlanmoqda. Davlatimiz rahbari talabiga asosan qonunlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlaydigan qilish masalasi qizg‘in muhokama etilmoqda. Xususan, o‘tgan yili palatalar tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlaydigan 4 ta qonun qabul qilindi. Yangi yilda bu faoliyatimizning asosiy mezoni hisoblanadi. Demak, qabul qilinayotgan qonunlar puxta, pishiq, ravon va sodda tilda bo‘lishi lozim. Bu jarayonda partiyamiz a'zolarini qiynayotgan masalalarning yechimini qonunlarda aks ettira olsak, ishlarimiz yanada ko‘zga yaqqol tashlanadi. Qonunlar xalqchil, oddiy odamlarga tushunarli bo‘lishi to‘g‘risida bundan besh-o‘n yil ilgari ham ko‘p gapirilar edi. Shunga qaramay, demak, ishlamaydigan qonunlar qabul qilinib kelindi.

“Ajabo, unda XDP fraksiyasi ushbu jarayonda kuzatuvchi bo‘lib turganmidi, degan savol ham xayolga keladi. Biz bu fikrlar bilan yakuniy xulosa qilmoqchi emasmiz. Zotan, javoblarning o‘zida partiyaning bugungi o‘rni, «dunyoqarashi» yaqqol bo‘y ko‘rsatib turibdi. Va hali oldinda parlamentga saylovlar yili sifatida e'tirof etilayotgan joriy yil sinovlari bor… Darvoqe, bunday matbuot anjumanlari partiya uchun qanday naf berar ekan?” - degan savollar bilan tugallanadi maqola.