"O‘zatom": 2030 yilga borib O‘zbekiston elektr energiyasining 15 foizi yadroviy manbalardan olinadi

O‘zbekistonda atom elektr stansiyasining qurilishi 2030 yilga borib mamlakat elektr energiyasining 15 foizi yadroviy manbalardan olinishiga va 2032 yilga borib mamlakat elektroenergiyasining 20 foizini qayta tiklanuvchi manbalardan olishga doir maqsadiga erishishda yordam beradi. "O‘zatom" agentligi bosh direktori Jo‘rabek Mirzamahmudov Buyuk Britaniyaning FDI Magazine internet jurnaliga bergan intervyusida shu haqida ma'lum qilgan.

Jo‘rabek Mirzamahmudovning so‘zlariga ko‘ra, O‘zbekiston bugungi kunda tabiiy gazga haddan tashqari tobe', zero u umumiy energetik quvvatning 85 foizini tashkil qiladi.

"Yadroviy energetikaga kiritiladigan investitsiyalar vaziyatni o‘zgartirishi mumkin. 2030 yilga borib O‘zbekiston elektr energiyasining 15 foizga yaqini yadroviy manbalardan olinishi kutilmoqda", - deydi u.

"O‘zatom" agentligi bosh direktorining qayd etishicha, atom energetikasi "sof" energiya sifatida O‘zbekistonga 2032 yilga borib mamlakat elektroenergiyasining 20 foizini qayta tiklanuvchi manbalardan olishga doir maqsadiga erishishda yordam beradi. Shu bilan birga, atom energetikasi O‘zbekistonga havoga chiqariluvchi zararli chiqindilarni qisqartirish imkonini beradi. Yillik hisobda karbonat angidrid chiqindilari 14 million tonnaga va azot oksidi 36 ming tonnaga qisqaradi.

"O‘zbekistonda qurilishi taklif etilayotgan yangi elektr stansiyasi shuningdek 3,5 milliard kubometr tabiiy gazni tejash va undan boshqa - qo‘shimcha qiymatli mahsulotlarni ishlab chiqarish yoki eksport kabi maqsadlarda foydalanish imkonini beradi. Joriy prognozlarga muvofiq, bu yiliga 550-600 million dollar qo‘shimcha daromad keltirishi mumkin. Shuningdek keng ko‘lamli mintaqaviy hamkorlik uchun imkoniyatlar ham mavjud. Markaziy Osiyo elektr energiya tarmog‘i qayta tiklanmoqda va O‘zbekiston qo‘shnilarga yordam ko‘rsatishda muhim rol o‘ynashi mumkin", - deya ta'kidlaydi Mirzamahmudov.

FDI Magazine muxbirining "AES qanday moliyalashtiriladi?" degan savoliga u quyidagicha javob bergan:

"2019 yilning yanvarida "O‘zatom" loyihalashtirish, xarid va qurilish (LXQ) uchun shartnomalar muhokamasiga kirishadi. LXQ shartnomalari O‘zbekiston Respublikasi hukumati va Rossiya Federatsiyasi hukumatining imtiyozli kreditlari bilan hamkorlikda moliyalashtiriladi. 2019 yilning birinchi choragida bo‘lib o‘tadigan muzokaralarda yakuniy detallar belgilanadi, moliyaviy kelishuv esa 2019 yilning to‘rtinchi choragiga borib taqaladi. Biz uchun ustuvor vazifa O‘zbekiston uchun eng yaxshi moliyaviy kelishuvni ta'minlash hisoblanadi".

Shuningdek Britaniya nashri yadroviy rivojlanishga nisbatan geosiyosiy yoki xavfsizlik nuqtai nazardan qandaydir xavf-xatarlar bor yoki yo‘qligiga qiziqish bildirgan.

"Biz O‘zbekistonda yadroviy materiallar, texnologiyalar va radioaktiv materiallarni tarqatmaslikka doir mas'uliyatni to‘liq anglab yetayapmiz. 1994 yildan buyon "MAGATE"ning faol a'zosi hisoblanamiz va u bizga ichki regulyator tizimi va yanada keng normativ bazani yaratishda yordam ko‘rsatish mas'uliyatini oldi", - deydi u.

Bundan tashqari, Jo‘rabek Mirzamahmudovning nashrga ma'lum qilishicha, 2018 yilning sentyabrida imzolangan O‘zbekiston-Rossiya hamkorlik va atom elektr stansiyasi qurilishiga oid hukumatlararo kelishuvi radioaktiv chiqindilar bilan ishlash bo‘yicha hamkorlikni o‘z ichiga olgan.

Uning ta'kidlashicha, "O‘zatom" radioaktiv chiqindilarni qayta ishlashga yo‘naltirilgan texnologiyalardan foydalanishi ko‘zda tutilgan. Shu bilan birga, radioaktiv chiqindilarni saqlash strategiyasi xavfsizlik bo‘yicha barcha xalqaro qonun va talablarga muvofiq keladi.