Kecha, 14 oktabr kuni Vazirlar Mahkamasining «Don, un va non yetkazib berish tizimiga bozor mexanizmlarini to‘liq joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori qabul qilindi.
Unga ko‘ra, 2019 yilning 15 oktyabridan boshlab O‘zbekistonda don va un narxlarining erkinlashtirilishi borasida bir qancha yangi tartiblar o‘rnatilishi belgilangan. O‘rnatiladigan yangi tartiblar non narxiga ham ta'sir ko‘rsatishi kutilmoqda.
Kun.uz qaror asosidagi o‘zgarishlar, shuningdek, bunga sabab bo‘lgan boshqa omillar bo‘yicha batafsil ma'lumot olish maqsadida O‘zbekiston Moliya vazirligi bilan bog‘landi.
Savollarimizga Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasining ijro etuvchi direktori Bahrom Ashrafxonov javob berdi.
«Narxlarning erkinlashtirilishi borasidagi talab fermerlar tomonidan bildirildi va u Oliy Majlis tomonidan jiddiy qabul qilindi».
«2 oktabr kuni O‘zbekiston fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa egalari kengashi Rayosati hukumat va parlamentga g‘alla yetishtiruvchi fermer xo‘jaliklarining moliyaviy barqarorligini ta'minlash yuzasidan murojaatnoma bilan chiqdi.
Ularning aytishlaricha, yillar davomida aholini arzon un va non bilan ta'minlash masalasi g‘alla yetishtirish va uni qayta ishlashning davlat tomonidan qat'iyan boshqarilishi va fermer xo‘jaliklari tomonidan yetishtirilgan g‘allaning bozor narxlariga nisbatan past narxlarda xarid qilish tamoyillari asosida hal qilinib kelindi.
Natijada, fermer xo‘jaliklarining hosildorlikni oshirish va g‘alla yetishtirish hajmini ko‘paytirishga qiziqishi pasayib, xarajatlarni faqat davlat tomonidan ajratilgan imtiyozli kreditlar doirasida amalga oshirib, qo‘shimcha daromad olish uchun o‘z mablag‘larini yo‘naltirishdan manfaatdorligi bo‘lmadi.
Shuningdek, davlat xaridlari bo‘yicha fermerlarning g‘allasiga past narx belgilab, uning arzon bahoda sotilish mexanizmi fermerlar va don korxonalariga iqtisodiy manfaatdorlik keltirmayapti. Ularni g‘alla hosildorligini oshirishga rag‘batlantirmaydi.
Rayosatning rasmiy murojaatnomasi Oliy Majlis tomonidan jiddiy qabul qilindi. Haqiqatdan ham, 2018 yilga qadar g‘allachilikka davlatning aralashuvi 100 foiz bo‘lib keldi. Lekin sezyapmizki, endi bozor iqtisodiyotiga o‘tmasak bo‘lmaydi.
