Poytaxt va uning tumanlarida ayollar duch kelgan zo‘ravonlikning 40 foizi erkaklar hissasiga to‘g‘ri keladi. Bunday holatlarning 60 foizi esa jabr ko‘rganlarning qaynonalari va qarindoshlari sabab yuzaga keladi, deydi Toshkent shahrida Zo‘rlik ishlatishdan jabr ko‘rgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hamda o‘z joniga qasd qilishning oldini olish markazi direktori Gulchehra Matkarimova.
Toshkent shahar hokimligining yozishicha, markaz rasman 2019 yilning 29 avgust kuni ochilgan. 10 oktyabrga qadar markazga 184 nafar ayol murojaat qilgan. Ularning 98 nafari psixologik yordam maqsadida, 25 nafari tibbiy yordam so‘rab hamda 35 nafari huquqiy yordam zarurati bilan murojaat qilgan. Bundan tashqari, reabilitatsiya markazi xodimlarining harakati bilan 17 ta oilani tiklashga erishildi.
Markaz direktorining ta'kidlashicha, qarindoshlar tomonidan zo‘rlik ishlatishning deyarli barcha holatlari ichki muammolar bilan bog‘liq.
“Er-xotin o‘rtasidagi jiddiy kelishmovchilik sabab, ayol bolasi bilan uydan ketishga majbur bo‘ladi. Aksariyat holatda turar joy erga yoki uning otasiga tegishli bo‘lganligi sababli ayol o‘z qarindoshlarining uyiga qaytib boradi. Bizda jabr ko‘rgan ayol o‘z tug‘ishgan akasining uyiga borgan holat uchragan. Aka uylangan, uning bo‘yi yetib qolgan farzandlari bor. Shunda kutilmaganda singlisi qaytib kelib, uyning bir qismiga egalik qilgan. Shu sababli akaning xotini, ya'ni kelinoyi jabrdiyda ayolga qarshilik qilgan. Shu jumladan, unga nisbatan jismoniy zo‘rlik ishlatgan”, - deydi Gulchehra Matkarimova.
Erkaklarning ayollarga zo‘rlik ishlatishi jamiyatning o‘tkir muammosidir. Xotin-qizlarning hammasi ham yordam izlab murojaat qilmaydi. Demak, ushbu statistik ma'lumotlar katta muammoning bir qismi, xolos.
“Bunday holatlarning aksariyati odatda bir xil boshlanadi: boshida hammasi yaxshi. Keyin erkak sekin-asta agressiya belgilarini namoyon qila boshlaydi. Hammasi mayda gaplardan boshlanadi: masalan, ayol erining telefon qo‘ng‘iroqlari va sms xabarlarini tekshirishni boshlaydi. Keyin yigit qizga arzimagan bahona bilan qo‘l ko‘taradi. Ayol indamay, bunday harakatlarni tabiiy qabul qiladi. So‘ng esa bu odatga aylanadi, er ayoliga nisbatan jismoniy zo‘rlikni hamda ma'naviy bosimni kuchaytiradi”, - deydi jabr ko‘rgan ayollarning ma'naviy-ruhiy holatini tiklash bilan shug‘ullanuvchi psixoterapevt.
“Men bolaligimdan otam onamga qo‘l ko‘targanini ko‘rib kelganman, shuning uchun erkakning ayolga zo‘rlik ishlatishi qandaydir yomon holat ekanligini tasavvur ham qilmaganman”. Oilaviy zo‘rlik sabab markazga kelgan qizning bu so‘zlari xulosa chiqarish uchun keltirilgan.
