Samarqandda ötayotgan «Valday» klubi hamkorligidagi konferensiyada qanday masalalar muhokama etilmoqda?

«Rossiya va Özbekiston munosabatlari global vaziyatlardan kelib çiqib, keyingi ön yilliklar mobaynida mustahkam, turli vaziyatlarga adaptatsiya qilingan bölişi, taşqi kuçlar uning barqaror rivojlanişiga ta'sir ötkaza olmasligi kerak», — dedi A.Lomanov.

Rossiyalik jurnalistning «Özbekistonning Afğoniston bilan geografik yaqinligidan kelib çiqib, xavfsizlik masalalari ham muhokama etildimi?» deb bergan savoliga professor Lomanov Xitoyga oid muammolar böyiça mutaxassisligini ta'kidlab, töğridan-töğri javob berişdan qoçdi.

«Rossiya va Özbekistonning yirik barqudrat davlatlar bilan örnatadigan munosabatiga köra, mintaqaviy mojarolarning hal etilişi va barqarorlaştirilişiga ta'sir ötkaziladi. Munosabatlarning pozitiv va konstruktiv tarzda örnatilişi, albatta, köplab mintaqaviy mojarolarni yeçişga, barqarorlaştirişga yordam beradi. Ikki davlat örtasidagi umumiy özaro hamkorlik kontekstidan oladigan bölsak, şu jumladan, afğon muammosini yeçişda ham undan konstruktiv foydalaniş mumkin», — dedi A.Lomanov.

Özbekiston Fanlar akademiyasining Özbekistonning eng yangi tarixi masalalari böyiça muvofiqlaştiruvçi-uslubiyot markazi direktori Mirzohid Rahimov «Valday» muloqot klubi forumining Samarqandda ötkazilişi Özbekiston uçun katta şaraf, deya ta'kidladi.

«Köplab masalalar qatorida bu yerda Özbekison – Rossiya munosabatlarining xavfsizlik omili ham muhokama etilmoqda. Men iqtisodçi emasman, valuta haqida biror tayinli narsa deyişim qiyin, biroq har ikki mamlakat moliyaviy aloqalarni diversifikatsiya qilib, maşhur va ma'lum valutalarga ötişga urinmoqçi va ikki davlat örtasidagi iqtisodiy aloqalarni bosqiçma-bosqiç rivojlantirmoqçi. Şubhasiz, bugungi tadbir sönggi uç yilda Rossiya - Özbekiston munosabatlarining dinamikasi şiddat bilan özgarayotgani körsatib turibdi», — dedi M.Rahimov.

«Rivojlaniş strategiyasi» markazining ijroçi direktori, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunçilik palatasi deputati Eldor Tulyakov Özbekistonning terrorizm va ekstremizmga qarşi kuraş böyiça orttirgan tajribasi rossiyaliklar tomonidan yuqori baholanganini aytib ötdi.

«Özbekistonga katta geosiyosiy kuçga ega bölgan davlatlarning ham e'tibori kuçaymoqda. Jumladan, Rossiya ham Özbekiston bilan ikki tomonlama manfaatli aloqalarni mustahkamlaşga öz iştiyoqini bildirgan. Mana şunday tadbirda bu yöldagi aniq takliflar körib çiqilmoqda», — dedi E.Tulyakov.

«Valday» xalqaro muloqot klubini rivojlantiriş va qöllab-quvvatlaş fondi Kengaşi raisi Andrey Bistritskiy ikki davlat örtasidagi munosabatlar rivojlanayotganini ta'kidlay turib, xavfsizlik masalasi saqlanib turganini ham ta'kidlab ötdi.

«Bu mavzu tez tez qalqib çiqib turibdi. Çunki Afğoniston qöşni. Biroq, Özbekistonda bu borada ulkan tajriba, ekspertiza töplangan. Umid qilamanki, sessiya yakunlariga köra biz öz rejalarimizni yanada aniqlaştirib olamiz», — dedi A.Bistritskiy.

Rossiyalik jurnalistning Markaziy Osiyo davlatlari bozori uçun Rossiya va Xitoy raqobat qilayotgani haqidagi savoliga Andrey Bistritskiy şunday javob berdi:

«Mamlakatlar örtasida raqobat hamma vaqt ham böladi. Hattoki eng yaqin döstlar örtasida ham. Har kim öz manfaatlaridan kelib çiqib harakat qiladi. Manfaatlar esa har doim ham bir-biriga mos kelavermaydi. Lekin mazkur holatda, naqadar ğalati bölmasin, bu raqobatning mazmun-mohiyati kooperatsiya qurişga borib taqaladi. Bu örinda Özbekistonni şartli aytganda, YeOIIda körişga böliş intiliş ham öşa muloqotni topiş va Xitoy loyihalari bilan muvozanatni uşlaşda muhim instrument sanaladi. Bu mavzularning hammasi qalqib çiqmoqda va muhokama qilinmoqda. Hozirgi bosqiçda barçasi öta pozitiv», — dedi Bistritskiy.

Özbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti direktori Eldor Oripov «Valday» muloqot klubi bilan imzolangan hamkorlik töğrisidagi memorandumni şarhlab ötdi:

«Bu hujjat uzoq muddatli, jips, özaro manfaatli hamkorlik uçun asos bölib xizmat qiladi, deb öylayman. Qisqa muddatlar içida memorandum böyiça imzolangan kelişuvlarni amaliyotga tatbiq etiş rejasini işlab çiqamiz. Bugungi muloqotlar çoğida ham rivojlanişning misli körilmagan dinamikasiga egaligimiz qayd etib ötildi», — dedi Eldor Oripov.

Eslatib ötamiz, konferensiya 11 noyabr kuni öz işini davom ettiradi va yakunlanadi.

Şuhrat ŞOKIRJONOV,
Kun.uz muxbiri.