Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga davlat budjetidan transfertlar ajratish 2019 yildan boshlandi. Bungacha tashkilot o‘z xarajatlarini qoplab kelgan va davlatdan transfert, subsidiya yoki datatsiya kabi yordamlar olinmagan. 2020 yil holatiga jamg‘armaga 9,1 trillion so‘m transfert ajratildi. Xo‘sh, uzoq yillar o‘z xarajatlarini qoplab kelgan tashkilotga nega endi davlatdan mablag‘ ajratilmoqda? Avvalgi holat qanday edi va hozir qay tarzda ishlanmoqda?
2019 yil 1 yanvargacha jamg‘arma 4 ta yirik soliq manbaiga ega bo‘lgan
Pensiya jamg‘armasining daromad va xarajatlarni prognozlashtirish bo‘lim boshlig‘i Abror Xolmatovning Kun.uz’ga bildirishicha, 2019 yil 1 yanvarga qadar jamg‘arma 4 ta yirik soliq manbaiga ega bo‘lgan.
Birinchi navbatda – yagona ijtimoiy to‘lov. U bugun ham bor, lekin ijtimoiy soliq deb nomlanadi. 2018 yilda yagona ijtimoiy to‘lov stavkasi 25 foiz, mikrofirma fermer xo‘jaliklari uchun 15 foiz qilib belgilangan.
Ikkinchidan, fuqarolar ish haqidan ushlab qolinadigan sug‘urta badallari bo‘lgan. Bu ham to‘g‘ridan to‘g‘ri jamg‘arma mablag‘lari daromadlari hisobiga shakllangan.
Uchinchidan, korxona va tashkilotlar tomonidan budjetdan tashqari jamg‘armalar aylanmasidan to‘lanadigan majburiy ajratma bo‘lgan. Umumiy korxona ajratmasi 3,2 foiz bo‘lib, Pensiya jamg‘armasiga 1,6 foizi ajratilgan.
To‘rtinchidan, 2019 yil 1 oktyabrga qadar jamg‘arma yagona soliq to‘lovi mavjud bo‘lgan. Uning miqdori 5 foiz qilib belgilangan. Korxonalar aylanmasidan 5 foiz jamg‘armaga to‘lab berilgan.
Jamg‘arma daromadlari qisqarish sabablari haqida
2018 yil 29 iyunda prezident Shavkat Mirziyoyevning «O‘zbekiston Respublikasining soliq siyosatini takomillashtirish konsepsiyasi to‘g‘risida»gi farmoni qabul qilindi. Mazkur hujjat bilan Pensiya jamg‘armasi daromad manbalari qisqartirildi.
Qarorga asosan, budjet tashkilotlari va davlat korxonalari, ustav jamg‘armasida davlat ulushi 50 foiz va undan ko‘proq miqdorda bo‘lgan yuridik shaxslar uchun yagona ijtimoiy to‘lovni 25 foiz miqdorida, boshqa yuridik shaxslar uchun ushbu to‘lov stavkasini 15 foizdan 12 foizgacha pasaytirish
