3 mart kuni prezident raisligida uy-joy qurilishi va ipoteka bozori masalasida selektor bo‘lib o‘tdi. Majlisdan so‘ng moliya vaziri Temur Ishmetov berilgan topshiriqlar yuzasidan jurnalistlarga intervyu berdi, deya xabar qilmoqda Kun.uz muxbiri.
Ma'lum bo‘lishicha, uy-joy qurilishida bozor tamoyillariga asoslangan joriy tizimga ayrim o‘zgartishlar kiritiladi. Bunda aholi va qurilish sohasidagi tadbirkorlarga qator imtiyozlar ko‘zda tutilmoqda.
«Bu yil uy-joy qurilishi uchun budjetdan 11 trillion so‘m mablag‘ ajratiladi. Mazkur mablag‘larning asosiy qismi tijorat banklariga ipoteka kreditlari berishlari uchun 20 yilga resurs sifatida joylashtiriladi.
Bunda asosiy o‘zgarish – bozor tamoyillariga o‘tish. Uy-joy qurilishini xohlagan xususiy tadbirkor amalga oshiradi. Avvalgi yillarda faqatgina davlat va 1-2 ta tashkilotlar tomonidan tashkillashtirilgan bo‘lsa, endi xususiy pudratchilar qurilishni bemalol amalga oshirsa bo‘ladi. Ular uchun davlat tomonidan kafolat berilyaptiki, har bitta qurib berayotgan uyi xaridorni qiziqtira olsa, uy sotib oluvchi fuqaroga 20 yil ipoteka ta'minlanadi. Albatta, bu quruvchilar uchun judayam qulay sharoit.
Ikkinchidan, quruvchilar 12-18 oyda uyini qurib bitirishi mumkin, lekin aylanma mablag‘lariga tijorat banklaridan bozor shartlarida kredit olishi kerak. Qurilgan uyning sotuvchisiga resurs tayin bo‘lganidan keyin, albatta, kredit olish osonroq bo‘ladi. Bank ham bemalol kredit beradi», – dedi vazir.
Ishmetovga ko‘ra, 2020 yilda pandemiya tufayli qurilish tashkilotlariga berilgan qator imtiyozlar 2021 yil oxirigacha uzaytirilmoqda.
Vazir qanchalik arzon qilinmasin, uyning birinchi badalini ham to‘lashga qiynaladigan aholi qatlami haqida gapirdi. Ular bozor stavkalaridagi foizni to‘lashga ham qiynalishlari mumkin. Timur Ishmetovning aytishicha, shuni inobatga olib davlat tomonidan ikki yo‘nalishda ijtimoiy yordam belgilanmoqda.
«Birinchisi, aynan daromadi pastroq va uy-joyini yangilashga yoki yangi olishga muhtoj aholi qatlamlariga ipoteka olishda dastlabki badalning bir qismini (10 foizgacha bo‘lgan miqdorda) kompensatsiya qilish.
Ikkinchisi, kreditning foizini kompensatsiya qilish. Toshkent shahrida kredit stavkasining 12 foizdan yuqori qismini davlat kompensatsiya qiladi. Boshqa hududlarda 10 foizdan tepasi kompensatsiya qilinadi. Ya'ni fuqaro bankdan kreditni necha foiz stavkada olishidan qat'i nazar, Toshkent shahrida 12 foiz stavka to‘laydi. Qolganini davlat to‘lab boradi. Boshqa hududlarda esa 10 foiz.
