Антимонопол қўмита пахта ёғи нархлари кескин ошиши муносабати билан комплекс ўрганиш натижаларини эълон қилди.
Қўмита хабарига кўра, пахта ёғи нархи кўтарилишига ишлаб чиқариш учун асосий хомашё бўлган техник чигитнинг биржа савдоларидаги бошланғич нархлари асоссиз ошириб қўйилиши ҳам таъсир этган.
«2021 йил апрел ойи давомида 40 та пахта-тўқимачилик кластери томонидан 1 тонна техник чигит биржа савдоларига 4—4,5 млн сўмдан бошланғич нархларда қўйилган ва биринчи чоракка нисбатан ўртача 38 фоизга оширилган. Ўз навбатида, бошланғич нархлар ошгани сабабли уларнинг сотилиш нархлари ҳам ошган ва ўртача 4,5—5 млн сўм атрофида шаклланган», — дейилади қўмита хабарида.
Маълум қилинишича, биржа савдоларида техник чигитнинг бошланғич нархларини келишиб, сунъий ошириш каби ҳолатлар мавжудлиги ҳамда рақобат тўғрисидаги қонунчилик талаблари бузилгани юзасидан 34 та пахта-тўқимачилик кластерига нисбатан иш қўзғатилган. Натижада, ушбу пахта-тўқимачилик кластерларига биржа савдолари орқали юқори нархларда сотилган техник чигит бўйича битимларни бекор қилиш ҳамда 1 тонна техник чигит маҳсулотини нарх сунъий оширилгунга қадар реал талаб ва таклиф асосида шаклланган 2,5—3,2 млн сўм бошланғич нархларда биржа савдоларига қўйиш юзасидан тегишли қарор ва кўрсатмалар берилган.
Қўмита кўрилган чоралар натижасида жорий йил май ойининг 10—12 кунларида пахта-тўқимачилик кластерлари томонидан бошланғич нархлар туширилиб, сотиш нархлари ўртача 3,4 млн сўм атрофида шаклланганини маълум қилди. Натижада чигитнинг бошланғич нархи 39 фоизга, сотиш нархи эса 31 фоизга пасайган.
Шунингдек, қўмита томонидан сунъий танқислик юзага келтирилиши олдини олиш мақсадида биржа савдоларида бир харидор олиши мумкин бўлган кунлик максимал ҳажм 3 тонна миқдорида белгиланди.
Aввалроқ Аксилмонополия қўмитаси пахта ёғи нархлари ошиш сабабларини ўрганиб, 34 та кластерга нисбатан иш очганини маълум қилганди.
Шунингдек, ўтган йил етиштирилган пахта ҳосилидан олинган чигитни мамлакатдаги 14 та кластер корхонаси биржа савдоларига чиқармагани хабар қилинганди.
