Kichkina bo‘lsa ham, bog‘ing va kutubxonang bo‘lsa, sen hech narsaga muhtoj emassan, deydi qadimgi Rim faylasufi Sitseron.
Bizni esa tobora kamayib borayotgan bog‘lar va daraxtlar bilan birga, yo‘qlik qa'riga singib borayotgan kutubxonalar ham tashvishga soladi.
Kutubxonalarga nisbatan nega “yo‘qlik qa'riga singib borayotgan” sifatdoshini ishlatganimizni raqamlar aytadi.
Davlat statistika qo‘mitasi ma'lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda kutubxonalar va axborot resurs markazlarining soni 2000 yilda 6027tani tashkil etgan bo‘lsa, 2020 yilga kelib 400 dona qolgan.
20 yil oldin shaharlarimizda 1013 ta kutubxona bo‘lgan bo‘lsa, 2020 yilda ularning soni 361taga tushgan.
Qishloqlarda saqlanib qolgan kutubxonalarga oid raqamlar yana ham hayratlanarli: 20 yil ichida 5014ta kutubxonadan 39tasi qolgan xolos.
“Jamiyat fojiasi kitob o‘qish kamayishidan boshlanadi”
Qishloqlar mayli, hatto shaharlarda vaziyat ham havas qilgulik emas. Bu haqda bukbloger Mahin Nursaidova shunday deydi.
“O‘zbekistonda birinchidan kutubxona kam, ikkinchidan borlari ham qayerda joylashganini kitobxonlar, hatto o‘qimishli insonlar ham bilmaydi. O‘ylab qolaman, bizning muammomiz kutubxona kamligimi yoki odamlar ularning qayerda joylashganini bilmasligimi?
Yoshligimizda ayni ta'til paytlari asosiy vaqtimiz kutubxonada o‘tardi. Har bir mahallaning o‘z kutubxonasi bo‘lardi. Kutubxonaga a'zo bo‘lish tekin edi. Kitobni tanlash, ko‘rish, o‘qish uchun alohida va muhokama uchun xonalar bor edi. Hozirgi zamonga olib qaraydigan bo‘lsak, bor kutubxonani ham yopishdi. Kitoblarni shaxsan o‘zim so‘raganimda makulaturaga berib yuborishganini aytishdi.
Yangi kutubxona ochish, rivojlantirish o‘rniga, borini ham yopib ichidagi kitoblar qayerga ketganini hech kim bilmaydigan ahvolga solib, o‘rniga boshqa narsalar qurishdi. O‘qituvchimning uyida kitoblar ko‘payib ketgandi, qiziqib so‘raganimda “kutubxona yopilishidan oldin kitoblarni boylab-boylab yerga otib yuborishganda olib ketganman”, — degandilar.
