Kumanni haydashdi. «Barselona»ni endi kim qutqaradi?

27 oktabr — iste'fo kuni
«Rayo Valekano»ga qarshi mag‘lubiyatdan keyin «Barselona» direktorlari kengashi Ronald Kumanni iste'foga chiqarish to‘g‘risida qaror qabul qilishi voqealar rivojining mantiqiy va kutilgan davomi bo‘ldi. Nursiz o‘yin, «Bavariya», «Atletiko» va «Real» kabi top-raqiblarga qarshi o‘yinlarda butunlay ilojsizlik holati, muxlislarning noroziligi (ular «Kamp Nou»dagi klasikoda mag‘lubiyatga uchralgach, bosh murabbiyning avtomobiliga hujum qilishdi), barchasi iste'foga yetaklayotgandi.

58 yoshli mutaxassisning iste'fosini faqat klubdagi og‘ir moliyaviy holat va shartnoma bir tomonlama bekor qilinishi uchun to‘lanishi kerak bo‘lgan ortiqcha 13-14 million yevro yo‘qligi kechiktirib kelayotgandi. Shundan 6 million yevro — Kuman o‘z orzusini amalga oshirish uchun Niderlandiya termasini tark etganida o‘z yonidan xarjlagan mablag‘ edi. «Barsa» bu mablag‘ni 2022 yilda u bilan shartnoma yana bir yilga uzaytirilmagan taqdirda ham murabbiyga qaytarishi kerak edi.

Prezident Joan Laporta, albatta, doimiy ravishda Kuman ishdan olinmasligini ma'lum qildi va unga og‘ir vaziyatlarda jamoa bilan ishlashga tayyorligi uchun minnatdorchilik bildirish kerakligini aytdi. Ammo bu gaplarni aytish unga naqadar qiyin bo‘lganini sezish qiyin emas. U ilk marta murabbiyni himoya qilib chiqishi Kuman rahbariyatning qo‘llab-quvvatlovini sezmayotganidan g‘azablanib, matbuot anjumanlaridan birida savollarga javob berishdan bosh tortganida kuzatildi.

O‘shanda Laportaning so‘zlari ko‘proq vaziyatni yumshatish uchun va murabbiy bir yil oldin bo‘lgani kabi muvaffaqiyatga erishib, barchani qutqarishiga bo‘lgan umid ohangida yangragandi. Shu bilan birga prezident «Barselona» uchun qabul qilib bo‘lmaydigan narsalar haqida ham gapirgandi. Mag‘lubiyatlar uni ham achchiqlantirgani sir emasdi, ammo u nafaqat natijalardan, balki murabbiy klub falsafasiga mos kelmayotganidan norozi bo‘layotgan direktorlar kengashi a'zolarining ixtiyoriga zid o‘laroq, qat'iy qadamlar tashlashdan saqlandi.

Lekin vaziyat ortiq chidab bo‘lmas nuqtaga yetganida rahbariyatda shunchaki boshqa yo‘l qolmadi. Qolaversa, 27 oktabr oddiy kun  emasdi, bir yil muqaddam ko‘k-anorranglilar klubini og‘ir iqtisodiy inqiroz holatiga keltirib qo‘ygan sobiq prezident Jozep Bartomeu ham iste'foga chiqqandi.

Moslashuvchanlikning yo‘qligi
Klub rahbariyatidagi yagona muqobil variant — sabr qilish va murabbiyga ishlashga imkon berish edi. O‘tgan mavsumda shunday bo‘lgan, Kuman mavsumni kutilganidek yorqin boshlay olmaganida unga vaqt berilgandi. Hozirgi to‘qqizinchi o‘rin o‘tgan mavsumdagi turnir jadvalining ikkinchi qismidagi o‘rin bilan solishtirganda u qadar yomon ko‘rinmaydi, ammo o‘tgan mavsumda niderlandiyalik mutaxassis vaziyatni 180 darajaga o‘zgartira olgandi. Messi so‘nggi yillardagi eng yaxshi futbolini namoyish etishga kirishgan, klub nihoyat Ispaniya Kubogidagi sovrinlar kolleksiyasini to‘ldirgan, chempionatda esa faqat o‘z yo‘qotishlari tufayli «Atletiko»ning qoqilishlaridan foydalana olmagandi.

O‘shanda, darvoqe, Kuman taktik inqilobga qo‘l urib, uch markaziy himoyachili sxemaga o‘tgandi. Bunga YeChLda «PSJ»ga qarshi uy uchrashuvidagi yirik mag‘lubiyat (1:4) sabab bo‘lgandi, lekin yangi mavsumda murabbiy yana 4-3-3ga qaytdi. U klubning an'anaviy o‘yin uslubiga qaytishni istadimi yoki Erik Garsiya 20 yoshida himoya markazidagi muammolarni hal qilib Jyerar Pike uchun ideal sherikka aylanishi yoki yangi Karles Puyol bo‘lishiga umid qilganmidi?

Bu qadar tavakkalchilik — Kumanning yaqqol xatosi bo‘ldi, unda moslashuvchanlik yo‘q edi. Taktika borasida ham, futbolchilar bilan munosabatlarda ham. Murabbiy Luis Suares bilan bog‘liq vaziyatdan chiroyli chiqib ketishi mumkin edi, axir urugvaylik futbolchi bilan xayrlashish — klub rahbariyatining qarori edi. Buning o‘rniga futbolchiga qisqa qo‘ng‘iroq keldi, buning uchun futbolchi klubni hech qachon kechirmaydi. Yana bir norozi qilingan futbolchi — murabbiy tomonidan ignor qilingan Pyanich bo‘ldi.

Muxlislarning sevimlisi bo‘lgan Riki Puch ham niderlandiyalik mutaxassisning g‘azabiga yo‘liqqanlardan. Ushbu murabbiy jamoaga kelishi bilanoq ushbu umidli futbolchi uning taktik tuzilmalariga mos kelmasligini aytgandi. Keyinroq Kuman butun jamoa oldida ushbu futbolchini ichki ma'lumotlarni OAVga sizdirib yuborishda aybladi. Bundan tashqari, boshqa kichik mojarolar ham bo‘lib turdi, masalan, murabbiy aprel oyidagi o‘yinlardan birida maydondagi Oskar Mingesaning harakatlaridan norozi bo‘lib u bilan aytishib qoldi, ko‘p o‘tmay uni o‘yindan olib tashladi. Yosh futbolchi almashtirilgach zaxira o‘rindig‘idagi murabbiy oldiga borib unga qo‘l bermoqchi bo‘ldi, murabbiy esa uni ochiqchasiga inkor etdi. Ishdan bo‘shatilgan murabbiy ba'zida shunday harakatlar qilardiki, uning tarafdorlari ham u haqida shubhalana boshlashardi.

Hozirda, masalan, ko‘pchilik uning quyidagi so‘zlarini eslamoqda: «Men tufayli «Barselona»ning kelajagi bor». Uning Lyuk de Yong ayrim pallalarda Neymardan yaxshiroq ekani haqidagi gapi ham mem qilinmoqda. Lekin u bu gapni niderlandiyalik futbolchining qanotdan uzatmalar vaqtidagi ustunligini ifodalash uchun aytgandi. «Sevilya»dan yoshi o‘tib qolgan ushbu forvardni keyinroq sotib olish huquqi bilan ijaraga olishi — eng tushunarsiz qarorlardan biri bo‘lgandi. Ammo obektiv bo‘lish va tan olish ham kerak: klub tarkibini shakllantirishda Kuman vaziyat qurboniga aylandi.

Jamoani kim qutqarishi mumkin?
«Barselona» rahbariyati klubning yangi bosh murabbiyini tayinlash bo‘yicha qaror qabul qilinmaguncha, jamoani vaqtincha Serxi Barxuan boshqarib turishini ma'lum qildi. Quyida klubga kelishi mumkin bo‘lgan nomlar sanab o‘tiladi.

Xavi — hozirda «As-Sadd»ni boshqarmoqda
U Kataloniyaga bosh murabbiy sifatida qaytishi haqida ikki yildan buyon yozishadi. Bungacha ayrim to‘siqlar mavjud edi (masalan, u Messi yetakchi bo‘lgan jamoani boshqarishdan hayiqdi), ammo endi Xavi jonajon klubiga qaytishga yaqin. Lekin uning qarshisidagi missiya juda murakkab bo‘ladi.

Andrea Pirlo — ishsiz
Yaqin o‘tmish yulduzlaridan yana birining murabbiylikdagi ilk urinishi muvaffaqiyatsiz chiqdi, ammo uslub jihatdan Pirlo «Barselona»ga juda mos keladi.

Roberto Martines — hozirda Belgiya termasini boshqarmoqda
Belgiyaliklar bilan muvaffaqiyat Martinesni doimiy ravishda top-klublar nazarida tutib turibdi. Ayniqsa uning hujumkor o‘yin uslubi ko‘pchilikning e'tiborini tortgan. Lekin murabbiyning o‘zi «Barsa»dagilar u bilan aloqaga chiqishmaganini aytmoqda.

Erik ten Haag — hozirda «Ayaks»ni boshqarmoqda
«Ayaks» bu mavsumda yana yorqin o‘yin ko‘rsatmoqda: ichki chempionatdagi 10 turda 37 gol urildi, YeChL guruh bosqichidagi uch o‘yinda 11 gol. Ten Haag juda kuchli jamoa qurdi. U ishini davom ettirish uchun «Nyukasl»ning juda jozibali taklifiga rad javobini bergan.

Antonio Konte — ishsiz
Uslub jihatdan «Barselona»ga mos emas, ammo natija keltirish borasida aynan hozir unga ehtiyoj bor. Konte qisqa vaqt ichida to‘g‘ri tizim yo‘lga qo‘yishi mumkin, ammo buning uchun keng vakolatlar so‘raydi.

Yurgen Klopp — hozirda «Liverpul»ni boshqarmoqda
Yaqindagina «Barselona» rahbariyati Klopp bilan hamkorlik qilishni istayotgani to‘g‘risida xabar tarqalgandi. Ammo u «Liverpul»ga shu qadar bog‘lanib qolganki, uni hatto «Barsa» ham o‘ziga jalb etishi qiyin.

Mikel Arteta — hozirda «Arsenal»ni boshqarmoqda
«Barselona»dagi o‘yinlari orqali tanilgan, klubning Yevropadagi gegemonlik davrini boshlab bergan Gvardiolaning shogirdi. Arteta uslub jihatdan to‘g‘ri keladi, ammo bu tanlovda risk juda yuqori bo‘ladi. Arteta hozircha «Arsenal»da yomon ishlamayapti, lekin uning o‘zi ham yangi va murakkab loyihani zimmasiga olishga tayyor bo‘lmasa kerak.

Terri Anri — hozirda Belgiya termasida bosh murabbiy yordamchisi
«Monako»da bosh murabbiy sifatidagi faoliyati o‘xshamadi va Anri Belgiyaga assistent sifatida qaytdi. Hatto umidsiz holatdagi klub uchun ham katta tavakkalchilik.

Xosep Gvardiola — hozirda «Manchester Siti»ni boshqarmoqda
Gvardiolaning «Barsa»ni g‘amga botiradigan so‘zlari: «Men Manchesterda baxtiyorman va bu yerdagi ishimni davom ettirmoqchiman. «Man Siti»da yana uzoq vaqt ishlashga umid qilaman».

Ideal variant
Hech kimga sir emaski, Serxio Aguero bilan shartnoma imzolanishi — Messini olib qolish rejasidagi punktlardan biri bo‘lgandi. Lekin ushbu forvard shartnoma imzolash uchun Barselonaga kelganida, «Barsa»dagilar klubdagi moliyaviy inqiroz Leoni olib qolishga imkon bermasligini bilishmagan deb bo‘lmaydi.

O‘tgan mavsum arafasida maoshlar vedomostini qisqartirish zarurati tufayli jamoa Suares, Vidal va Rakitichni qo‘yib yuborishiga to‘g‘ri keldi, umidli yoshlardan biri Artur eng yaxshi davrlari o‘tib bo‘lgan Pyanichga almashtirildi. Keyin Kumanni nafaqat Messi va Grizmannsiz, balki iste'dodli Moribasiz ham qoldirishdi, maoshi uch million yevroga oshirilishini so‘ragan futbolchi «Leypsig»ga sotib yuborildi.

Bu yo‘qotishlarga Dembele va Breytueytning jarohati qo‘shildi, Kuman davrida bu futbolchilar ko‘p ishga yaragandi. Aguero biror daqiqa o‘yin o‘tkazmay ikki oydan ortiq vaqt davomida davolandi, juda og‘ir mavsum o‘tkazgan Pedri (yozda Ispaniya termasi bilan Yevropa chempionatida va Tokio Olimpiadasida ishtirok etdi) nihoyat lazaretda dam oladigan bo‘ldi, Fati esa bir yillik tanaffusdan keyin endigina safga qaytmoqda. Kuman taslim bo‘lmadi va uning ashaddiy tanqidchilari ham undan o‘tgan mavsumda asosiy jamoaga olib o‘tilgan yoshlar avlodi uchun minnatdor bo‘lishadi, ulardan biri 17 yoshida terma jamoaga chaqirilgan Gavi bo‘ldi.

Faqat murabbiy ham, jamoa ham so‘nggi vaqtlarda muvaffaqiyatsizlikka mahkumdek ko‘rindi. Qator manbalar Kumanni ishdan bo‘shatish bo‘yicha qaror bir necha hafta oldinroq qabul qilinganini aytishmoqda. Ya'ni klub ichidagilar vaziyatni chuqur his qilishgan, murabbiyni Buskets «Rayo Valekano»ga qarshi o‘yinda golga olib kelgan xatoga yo‘l qo‘masligi ham, maydon markazidagi motor bo‘lgan Frenki de Yongning sog‘ bo‘lishi ham, Depay penaltini aniq ijro etishi ham qutqarmagan bo‘lardi.

Katta ehtimol bilan «Barsa»ni qutqarish uchun Xavi olib kelinadi. Bir necha insayderlar deyarli bir vaqtda ko‘k-anorranglilar Kumanning iste'fosidan keyin darhol ayni vaqtda Qatarda ishlayotgan sobiq futbolchi bilan aloqaga chiqqani haqida xabar tarqatdi. Manbalar ma'lumotiga ko‘ra, Xavining «As-Sadd» bilan shartnomasida 1 million yevro miqdorida tovon puli belgilangan. Mundo Deportivo nashri xabariga ko‘ra, Xavi taklifni qabul qilib, sobiq jamoasini boshqarishga rozilik bergan.

RAC1 radiostansiyasi xabariga ko‘ra, u FIFA kunlaridagi milliy jamoalar o‘rtasidagi o‘yinlardan keyin «Barselona» bosh murabbiyiga aylanadi. Yangi murabbiyning debyuti 21 noyabr kuni «Espanol»ga qarshi bahsda ro‘y berishi mumkin. Xavi bilan birga «As-Sadd» klubida faoliyat yuritayotgan murabbiylar shtabi a'zolari ham «Barselona»ga ko‘chib o‘tishadi. Ular orasida futbolchining akasi Oskar, yordamchisi Serxio Alegre va jismoniy tayyorgarlik bo‘yicha mutaxassis Ivan Torres nomlari bor.

Qayd etish kerkki, bu Andrea Pirlo va «Yuventus» o‘rtasidagi yoqimsiz tarixga o‘xshamaydi. Xavi klub bosh murabbiyi sifatida ikki mavsum ishlab, yetti sovrin qo‘lga kiritdi. Ha, bu natijalar Qatarda qayd etildi, ammo bu eng kuchsiz chempionat emas, 41 yoshli mutaxassis bu yerda maksimal maqsad qo‘yish va yuqori natijalarga erishishni o‘rgandi. Ehtimol, bu hozir eng ideal nomzod bo‘lishi mumkin. Jumladan, moliyaviy tomondan ham. Chunki Roberto Martines Belgiya termasidan ketishni istamayapti, «River Pleyt»dagi Marselo Galyardo bilan ham shunga o‘xshash vaziyat, «Ayaks»dan Erik ten Haagni olib kelish esa juda qimmatga tushishi mumkin. Ammo eng asosiysi, Xavi — «Barsa» DNKsiga ega odam, uni muxlislar so‘zsiz qabul qilishadi, rahbariyat qo‘llab-quvvatlaydi. Uning o‘zi ham jamoaga qaytishni orzu qilar va bu ishga munosib bo‘lish uchun tayyorlanardi. Bundan nima chiqadi — bunisi butkul boshqa tarix. Va u endigina boshlanmoqda.